گاهی اوقات تصویر ما از خودمان روبراه نیست؛ یعنی روایتی که از خودمان داریم روایتی مخدوش و ضعیف است. برای همین هیچوقت از خودمان راضی نمیشویم. چه بسیار دستاوردهای افتخارآمیزی که داریم اما هیچ کمکی به رضایت ما نکرده است. بعضیها با دستاوردهای مسخره، هویت و رضایت پیدا میکنند، بعضی هم با دستاوردهای فاخر که توی صدتا فامیل پیدا نمیشود احساس ضعف و عقبماندگی میکنند. ما گمان میکنیم آنقدرها هم که باید خوب نیستیم و از آن بدتر، نمیدانیم نسخه خوب ما چه شکلی است. یعنی میدانیم این حالتی که هستیم دلچسب نیست اما از حالت مطلوب خودمان هم بیاطلاعیم. پس شد دو تا مشکل. گاهی خوبیم اما گمان میکنیم بدیم و گاهی بد هستیم اما هیچ ایدهای برای نسخه خوب خود نداریم.
راهحل چیست؟ من به نظرم میرسد راهحل ما یک چیز بیشتر نیست اینکه روی ورژن خوب خودمان کار کنیم. برای خودمان واضح بگوییم و بنویسیم که من اگر خوب و عالی باشم چه شکلی هستم. به لحاظ عادتها، چه عادتهایی باید داشته باشم؛ به لحاظ اخلاق، چه خصوصیاتی باید در من باشد. از جهت برنامههای روزانه، چه اقداماتی باید در دستور کار من باشد؛ و از همه اینها مهمتر بهترین آینده برای من چه آیندهای است؟ چه چشماندازی برای ده سال و بیست سال بعد خودم داشته باشم که جذاب و قابل افتخار باشد. در مرحله بعد سعی کنیم فاصه خودمان از آن وضع مطلوب را شناسایی کنیم. تصویر خودمان از خودمان را شفاف و دقیق کنیم؛ آنوقت بتوانیم دستاوردهای خودمان را در قفسه درست بگذاریم تا نگاهمان بهش بیفتد و احساس رضایت کنیم. ما باید به لحاظ روحی و ذهنی قانع و مطمئن بشویم که هر دستاورد و محصول زندگیمان چه کمکی به مطلوبیت زندگی ما میکند. اگر نتیجه تلاشهایمان را در جای درست خود قرار ندهیم دچار خودتحقیری میشویم و مدام توی سر خودمان میزنیم که فلان فلانشده ببین چقدر از بقیه عقبتری. در اینگونه موارد، دیگر، مشکل ما اعتماد به نفس نیست بلکه مشکل این است که در کل خودمان را قبول نداریم.
پس دوستان بیایید از همین حالا شروع کنیم چند جملهای درباره وضع مطلوبمان بنویسیم. بنویسیم چه قدرتهایی باید داشته باشیم؟ چه هنرهایی؛ چه ارتباطاتی؛ چه آرزوهایی؛ و حتی بدانیم برای نسخه مطلوب خودمان باید به کدام تجربیات دست بزنیم. ولو آنکه تجربیات خطرناک و نگرانکنندهای باشد. یک کلام ختم کلام ما باید خودِ خوبمان را بشناسیم.