سفرنامه اربعین (قدمنگار کربلا) - قسمت اول

1- وقتی جمعیت میجوشید
بارها این اصطلاح را شنیده بودم که جمعیت از زمین میجوشد. اما اینبار جوشیدن جمعیت را به چشمهای خودم دیدم. کربلا پر از انسان بود. انگار از در و دیوار، جمعیت بیرون میریخت. هیچجای زمین، خالی نمیشد. پشتبه پشتهم، همه در حال حرکت، هیچکس نمیایستاد؛ همه در حرکتی دائمی. جمعیت میجوشید و موج میزد. همه رنگ، همه سن، زن و مرد، پیر و کودک و جوان. کسی از مقصد نمیپرسید. کسی به راه رفته فکر نمیکرد. کسی پشت سر را نمیپایید. کسی برای باقیمانده راه، ابراز نگرانی نمیکرد. همه به سویی روان بودند. این رود نبود، نهر نبود، دریا بود. دریایی که دارد حرکت میکند. جمعیت از زمین کربلا میجوشید؛ میجوشید و پیش میرفت؛ و هرگز خاک کربلا از زیر قدمهای پیادهروان پیدا نمیشد.
2- او عاشق شده
در این حرکت طولانی، کسی برای کسی مزاحمت نداشت. همه مهربان بودند؛ همه دلسوز، همه همراه، همه مددکار، همه یاور. مگر میشود این همه محبت. مگر این انسان، همزاد منفعت و حب ذات نیست. مگر او خودش از همهچیز برای خودش مهمتر نیست. مگر حرص ندارد، مگر حسادت ندارد، مگر کبر و منیت ندارد. پس چه میشود در این ازدحام، هیچ دعوایی نمیشود، هیچ پرخاش، هیچ صدمه، هیچ آلودگی بروز نمیکند. آیا این انسان متحول شده است. آیا ژن و باطنش تغییر کرده، آیا درونش پالایش شده، آیا چیز دیگر شده است؟ آری! او انسان نیست؛ او متحول شده، او چیز دیگر شده، او «عاشق» شده. عشق، وجودش را خالص کرده و طلای بندگی را از معدن وجودش استخراج کرده. این خاصیت «هدف مقدس» است که انسان را از خودش بیرون میآورد و او را به اشرف مخلوقات تبدیل میکند. این عشق است که انسان را از «مَن يُفسِدُ فِيهَا و يَسفِكُ ٱلدِّمَاء» به «إِنِّي جَاعِلٌ فِي ٱلأَرضِ خَليفَه» تبدیل میکند. اربعین، نمایش کامل انسان عاشق شده است.
3- این هنر امام حسین(علیهالسلام) است
پیادهروی اربعین یک نماد نیست؛ گرچه نماد هم هست. یک نشانه نیست گرچه یک نشانه هم هست. اربعین بیشتر از آنکه یک نمایش اجتماعی باشد یک واقعیت فردی است؛ یک تحول درونی است. حضور در این رویداد و رخداد، انسان را از درون عوض میکند. او را رشد میدهد. او را میتکاند و او را تکان میدهد. آویزها و وبالهایش را میریزد. وزرها و گناهانش را تصفیه میکند. نور بر قلبش میتاباند. ضمیرش را خدایی میکند. راهرو همین که در این مسیر سخت و گرم و شلوغ پای میگذارد حرصهایش رنگ میبازد. کینههایش ریشهکن میشود. عقلش از زنگار تمیز میشود. احساسش جلا میخورد. معرفتش چند پله بالاتر میرود؛ و این هنر امام حسین(علیهالسلام) است. این اثر ولایت است. «ولی» انسان را در مسیر قرار میدهد و آدم خسته از مادیات را با خدا رو در رو میکند. اربعین، عرصه بروز و ظهور «ولایت» است.