
این روزها تقریبا همه حداقل یک بار نام ChatGPT یا ابزارهای هوش مصنوعی را شنیدهاند. بعضیها از آن برای نوشتن متن استفاده میکنند، بعضی برای برنامهنویسی و بعضی هم فقط برای سرگرمی.
اما نکته جالب اینجاست که با وجود دسترسی تقریبا یکسان، خروجی آدمها کاملا متفاوت است. یک نفر در چند دقیقه کاری را انجام میدهد که قبلا ساعتها زمان میبرد، در حالی که نفر دیگر بعد از چند بار استفاده میگوید: «هوش مصنوعی به درد نمیخورد.»
واقعا مشکل از هوش مصنوعی است؟ به نظر من، نه.
یکی از رایجترین اشتباهها این است که از هوش مصنوعی سؤالهای کلی میپرسیم. مثلاً:
«یه مقاله بنویس.»
احتمالا نتیجه، یک متن معمولی خواهد بود.
اما اگر بگوییم:
«یک مقاله ۱۲۰۰ کلمهای برای ویرگول بنویس، لحن دوستانه داشته باشد، مقدمه داستانی بنویسد، از آمارهای معتبر استفاده کند و در پایان جمعبندی و دعوت به تعامل داشته باشد.»
خروجی تفاوت چشمگیری خواهد داشت. هوش مصنوعی ذهنخوان نیست؛ هرچه اطلاعات دقیقتری بدهیم، پاسخ دقیقتری دریافت میکنیم.
بعضیها تصور میکنند کافی است یک درخواست بنویسند و هوش مصنوعی همه چیز را بینقص تحویل دهد.
در عمل، بهترین نتیجه زمانی به دست میآید که با آن گفتوگو کنیم؛ سؤال بپرسیم، اصلاح کنیم، بازخورد بدهیم و دوباره از آن بخواهیم متن را بهتر کند. هوش مصنوعی بیشتر شبیه یک همکار است تا یک دستگاه خودکار.
خیلی از کاربران اولین پاسخ را میبینند و اگر راضی نباشند، استفاده از ابزار را کنار میگذارند. در حالی که کاربران حرفهای معمولا چند بار پاسخ را بازنویسی میکنند:
لحن را تغییر میدهند.
مثال اضافه میکنند.
متن را کوتاه یا بلند میکنند.
از هوش مصنوعی میخواهند از زاویهای دیگر به موضوع نگاه کند.
اغلب، نسخه دوم یا سوم بسیار بهتر از نسخه اول است.
هوش مصنوعی همیشه درست نمیگوید. گاهی اطلاعات قدیمی، ناقص یا حتی نادرست تولید میکند. به همین دلیل، مخصوصا در موضوعات علمی، پزشکی، حقوقی یا آماری، بهتر است اطلاعات را از منابع معتبر بررسی کنیم. استفاده حرفهای از هوش مصنوعی یعنی کمک گرفتن از آن، نه اعتماد کورکورانه.
هوش مصنوعی میتواند ایده بدهد، متن را ویرایش کند، کدنویسی را سرعت ببخشد یا در یادگیری کمک کند. اما نمیتواند به جای ما تجربه کسب کند، تصمیم بگیرد یا مسئولیت نتیجه را بپذیرد.
بهترین استفاده از هوش مصنوعی این نیست که همه چیز را به آن بسپاریم؛ بلکه این است که کارهای تکراری را به آن واگذار کنیم تا زمان بیشتری برای فکر کردن داشته باشیم.
مهارتی که این روزها بیشتر از قبل اهمیت پیدا کرده، فقط استفاده از هوش مصنوعی نیست؛ بلکه درخواستنویسی (Prompting) است. گاهی تنها با تغییر چند جمله در درخواست، کیفیت پاسخ چند برابر بهتر میشود. این مهارتی است که با تمرین به دست میآید، نه با چند بار امتحان کردن.
اوایل از ChatGPT فقط میخواستم برایم متن بنویسد و معمولا از نتیجه راضی نبودم. اما کمکم فهمیدم اگر مخاطب، لحن، تعداد کلمات، هدف متن و حتی نمونهای از چیزی که دوست دارم را مشخص کنم، کیفیت خروجی کاملا تغییر میکند. امروز بیشتر از اینکه از آن جواب بخواهم، با آن گفتوگو میکنم.
هرچه دقیقتر توضیح میدادم، هدفم را مشخص میکردم و بازخورد میدادم، نتیجه هم بهتر میشد.
امروز برای نوشتن، یادگیری، برنامهنویسی و حتی ایدهپردازی از هوش مصنوعی کمک میگیرم، اما هنوز تصمیم نهایی را خودم میگیرم.
هوش مصنوعی یک عصای جادویی نیست؛ یک ابزار قدرتمند است.
همانطور که داشتن یک دوربین حرفهای کسی را عکاس نمیکند، دسترسی به بهترین مدلهای هوش مصنوعی هم بهتنهایی باعث افزایش بهرهوری نمیشود.
تفاوت اصلی را کسانی رقم میزنند که بلدند سؤالهای بهتر بپرسند، پاسخها را نقد کنند و از هوش مصنوعی بهعنوان یک دستیار استفاده کنند، نه جایگزین فکر کردن.
شاید مهمترین مهارت این سالها، فقط کار کردن با هوش مصنوعی نباشد؛ بلکه یاد گرفتنِ همکاری موثر با آن باشد. شاید در آینده، تفاوت میان افراد فقط در دسترسی به هوش مصنوعی نباشد؛ بلکه در کیفیت سؤالهایی باشد که از آن میپرسند. همانطور که گفتهاند: پرسیدن سؤال درست، نیمی از رسیدن به پاسخ است.