
لیلا:
حدودا پنج سال پیش بود که ننه فوت کرد!
دوستش داشتم باتمام بدخلقی و عصبانیت هایش . برای من نمونه یک زن باسلیقه و مرتب بود.کمی تلخ حرف می زد، نمی دانم شاید اگر من هم تجربه از دست دادن پسر رعنایم در جنگ را داشتم ،زبانم با دنیا تلخ می شد.
اگر به سجل های قدیمی اعتماد کنیم هشتاد و سه سال داشت. سرپا بود تمام کارهای خانه را خودش انجام می داد. خودش غذا می پخت، ظرف می شست،جارو می زد.مربایی که خودش با گل های محمدی باغچه اش ، پخته بود سر سفره می آورد، ترشی می انداخت. دوست داشتم فرصتی پیدا می کردم و راز و رمز مهارتهایش را یاد بگیرم و مثل یک میراث اصیل به دخترم یاد می دادم .هر روز قبل از ناهار با چاقوی دسته قهوه ای مخصوص خودش سبد به دست به سراغ چیدن سبزی باغچه ی حیاطش می رفت و زیر لب اشعار تعزیه می خواند: روضه ی علی اکبر(ع), خداحافظی وهب از مادرش ، از زبان حضرت ابوالفضل (ع) می خواند و از زبان امام حسین (ع) پاسخ می داد.
مجلس ترحیمش شلوغ بود.سخنران شروع به سخنرانی کرد. از مقام مادر گفت ، پر شور و حرارت حرف می زد .مستمعین را جذب سخنان خود کرده بود. از رنج هایی که مادران و مادر بزرگ ها در تربیت فرزند و خانه داری کشیدند گفت و از رفاه و زودرنجی و زندگی آسوده مادران امروز.
تلخی مقایسه ذهن مرا از مرگ ننه دور کرد.منکر زحمات و رنج های مادران قدیمی نبودم ولی مگر ما هم همان کارهایی را که زمانه و جامعه یمان از ما انتظار داشت انجام ندادیم؟ خواستند با وجود کمبودها و تبیعض ها خوب درس بخوانیم، خواندیم. به وقت به ثمر رسیدن رویاهایی که در ذهنمان پروانده شده بود ، خواستند نسل جدید را تربیت کنیم ، ما هم عطای موفقیت رویاهایمان را به لقا خانه نشینی بخشیدیم. در کشاکش تناقضات روزمرگی و بغض فروخته ی انتظارت برآورده نشده ، باید ظاهر و باطنمان را بروز نگه می داشتیم. باطنمان را با خواندن هزاران کتاب تربیت کودک از چطور بدون آسیب روانی فلان ،بچه ی مان را ازشیر بگیریم، گرفته تا چطور کودکمان را از آسیب اجتماعی بهمان جامعه حفظ کنیم و ظاهرمان را ؛ چون داشتن جذابیت و هنر همسرداری لازمه ی هر زنی است! مبادا در این دنیای متظاهر، از مدلهای جذابیت فاصله بگیریم و دامهای رنگارنگ جامعه ، زندگیمان را از چنگمان دربیاورند! واقعا ما، مادران نسل جدید کم گذاشته بودیم؟
مجلس تمام شد. مطمئن بودم ننه در طول عمرش هیج وقت این تعریف و تمجیدهایی که در مجلس ترحیمش گفته شد،نشنیده بود.دیوارهای خانه ی ننه به بهانه ی بازسازی خراب شد،بوته های گل محمدی زیر خروارها خاک دفن شد.
هفته ی پیش مادربزرگ همسرم،آخرین مادربزرگمان درگذشت!