دیکتاتورها، همان ستارگان مردهای هستند که نورشان هنوز به زمین میرسد، اما حقیقتشان سالهاست که در خلأ پوسیده است. بر تختهایی از توهم مینشینند، در آیینههای دروغین خیره میشوند، و در خیال جاودانگی، مرگ خود را نمیبینند. نمیدانند که تاریخ، حافظهای بیرحم دارد و دستانش را بر گلوی هر آنکس که بر گردهی آدمیان سوار شده است، دیر یا زود خواهد فشرد.
آنها روزی مردمی بودند که از میان همان کوچهها، از همان خاک، از دل همان قصههای بیپناهی برخاستند. اما قدرت، زهریست که در ابتدا با طعم عسل بر زبان مینشیند و سپس جان را به تاریکی میکشد. تاج را که بر سر میگذارند، دیگر فراموش میکنند که روزی بیتاج هم بودهاند، که روزی آنها نیز در صف مردم ایستادهاند، زیر همان آسمانی که حالا برای خودشان میخواهند.
اما وای از لحظهای که زمین به خروش آید، که تاریخ از خواب برخیزد، که دیوارهای بلند قلعهها ترک بردارد و کاخهای شیشهای در برابر سنگریزههای کوچک حقیقت فرو ریزند. دیکتاتورها همیشه از مردم میترسند، از آن صدای آرامی که در کوچهای نمور، در پچپچهایی خاموش، در نگاههایی خاموشتر، لانه میکند. میدانند که سقوط، ناگهانی نیست، بلکه صداییست که آهسته آهسته بلندتر میشود، تا روزی که فریاد شود.
و آن روز، روزیست که دیگر مجسمههای سنگیشان را پایین میکشند، نامهایشان را از تاریخ میتراشند، و از آنها جز خاطرهای سیاه باقی نمیماند. اما آنها نمیدانند... دیکتاتورها هیچوقت نمیدانند.
زیرا دیکتاتور، پیش از آنکه بر دیگران حکومت کند، بر خویش شوریده است. پیش از آنکه مردم را به زنجیر بکشد، خود را در قفس هراسهایش زندانی کرده است. او سایهایست که گمان میکند خورشید است، گردبادیست که خود را فرمانروای آسمانها میپندارد، درحالیکه لحظهای بعد در چنگال تاریخ، محو خواهد شد.
و تاریخ، همیشه انتقام نور را از تاریکی خواهد گرفت.
