ویرگول
ورودثبت نام
راضیه زارع
راضیه زارع«قصه‌هایم برای تو! بگذار توی باغچه‌ات»
راضیه زارع
راضیه زارع
خواندن ۸ دقیقه·۷ سال پیش

آیا ثروت ضریب هوشی را افزایش می دهد؟!

عکس از huffpost.com
عکس از huffpost.com

سال­ هاست که در حکایت­ ها و داستان ­های اکثریت جوامع نه فقط ایران، شاهد انسان ­های فقیر باوجدان، باهوش و خوشحالی هستیم که با پشتکار، استعداد ذاتی و لطف الهی به قله­ های رفیع می­ رسند. در مقابل با پولدارهای بیشعور و خنگی طرف هستیم که حق انسان ­ها را می ­خورند، دارای مشکلات خانوادگی اند، افسردگی گرفته اند و مورد غضب الهی واقع می­ شوند.

در دنیای واقعی، همه جور آدم وجود دارد، با همه ­ی مدل­ ها و استثنا­ها. اما چرا اینقدر جوامع و حاکمیت­ ها سعی در کمرنگ کردن تاثیر رفاه بر موفقیت دارند؟ بماند! من الان قرار نیست مقاله سیاسی اجتماعی بنویسیم.

بحث روی یک تحقیق کاملا علمی است، خانم دکتر کیمبرلی نابل، عصب شناس و متخصص کودکان در یک مطالعه تصادفی سعی دارد تعیین کند که چگونه تغییر درآمد خانواده­ ها در سال­ های اولیه تولد می ­تواند بر توسعه مغز کودکان، مهارت­ های شناختی و یادگیری آن­ ها تاثیر بگذارد؟

یافته­ های حاصل از پژوهش­ های سابق دانشمندان نشان ­داده که غالبا، مساحت سطحی بیشتر قشر مخ -لایه نازک و چین‌داری که روی سطح بیرونی مغز قرار دارد و عموما وظیفه بخش­های شناختی سنگین را دارد- نشانگر ضریب هوشی بالاتر است.

عکس از وبسایت oloomtest.ir
عکس از وبسایت oloomtest.ir

مطالعه گروه دکتر نابل، بر روی مغز بیش از 1000 کودک و افراد بالغ از خانواده­ های مختلف آمریکا، نشان دهنده ی عاملی موثر بر مساحت سطحی قشر مغز بود که تقریبا تمام سطح بیرونی مغز را دربرمی­ گرفت؛ این عامل میزان درآمد خانواده بود.
آن بخش هایی از مغز که به مهارت های شناختی کودک، مهارت های زبانی مثل دامنه واژگان و خواندن، توانایی تمرکز، دوری از حواس پرتی و اعمال خود کنترلی کودکان مربوط می شود، بسیار بیشتر تحت تاثیر عامل درآمد خانواده هستند. در واقع کودکانی که در فقر زندگی می کنند، احتمالا در آزمون های زبان و مهارت های شناختی بدتر عمل می کنند و غالبا در واقعیت نیز به همین شکل است.

از نکات حاصل این تحقیق، حداکثر ارتباط بین درآمد خانواده و ساختار مغز کودک در پایین‌ترین سطوح درآمد بود. یعنی دلار به دلار نقش داشتند؛ در مورد محروم‌ترین خانواده‌ها اختلاف نسبتاً کوچکی در درآمد خانواده با اختلاف بزرگی در ساختار مغز ارتباط داشت.

همچنین ارتباط میان درآمد خانواده با ساختار ذهنی کودک، از سن کودک، جنسیت و نژاد او مستقل بود. در این میان البته نتیجه ­های متفاوتی نیز دیده شد. کودکانی از خانواده‌های پردرآمدتر، مساحت سطحی مغز کمتری داشتند و کودکان زیادی از خانواده‌های کم درآمدتر مساحت سطح مغز بزرگتری داشتند. پس، لزوما نمی‌توان با دانستن درآمد خانواده یک کودک با دقت قابل قبولی تشخیص داد که مغز وی به چه شکل است.

اما به یکی از مطالعات جالب در این زمینه توجه کنید. دو کودک یکسان آمریکایی که یکی در فقر متولد شده است و دیگری شرایط مرفه ­ای دارد، مورد ارزیابی قرار گرفتند. در ابتدای تولد هیچ اختلافی بین عملکرد مغز این دو کودک وجود نداشت. اما با گذشت زمان هنگامی که این دو کودک به سن کودکستان رسیدند کودکی که در فقر زندگی می کرد نسبت به سایرین 60 درصد، در مهارت­ های شناختی ضعیف ­تر عمل می ­کرد. علاوه بر این، احتمال ترک تحصیل برای کودکی که در فقر زندگی می‌کند پنج برابر است و حتی اگر بتواند دبیرستان را تمام کند، احتمال ورود وی به دانشگاه و اخذ مدرک پایین‌تر است. هنگامی که این دو کودک به ۳۵ سالگی می‌رسند، اگر کودک اول تمام عمرش را در فقر بزرگ شده باشد احتمال اینکه فقیر بماند ۷۵ برابر کودک دیگر است.

اما خوشبختانه مغز تقدیر نیست، مبحث علمی Neuroplasticity(انعطاف پذیری عصبی) اثبات می­کند که تجربیات ما می­توانند مغزمان را تغییر دهند؛ پس اختلافات در ساختار مغز کودک، لزوما او را به یک زندگی بی­ بهره ختم نمی ­کند و با بهبود تجربیات او­ می­توان مغز او را تغییر داد!

Poverty -> Experience -> Brain -> Learning

برای بهبود عملکرد مغز کودک فقیر، می­توان در هر یک از مراحل بالا بهبود تجربیات را آغاز کرد. در بالاترین سطح یعنی یادگیری، بالابردن کیفیت آموزش در مناطق محروم، تمرکز بر موضوعاتی مثل سواد و مهارت­ های خودکنترلی می­تواند منجر به بهبود بخش مهارت­ های شناختی کودکان و عملکرد آن­ها در امتحاناتشان شود. اگرچه مدرسه می­ تواند در بهبود عملکرد مغز کودک تاثیرگزار باشد، اما بدون شک پیاده سازی آموزش باکیفیت بالا در مناطق محروم، سخت، چالش ­برانگیز و انرژی ­بر است. به ­علاوه در بسیاری از موارد اختلافات مغزی کودکان خیلی زودتر از آغاز رسمی دوره مدرسه رخ ­می ­دهد؛ گاهی حتی زمانی ­که کودک شروع به راه ­رفتن می­ کند، تغییرات مغزی او شکل ­می ­گیرد!

در یک مرحله­ عقب ­تر می­توان تمرکز را بر تغییر تجربیات شخصی کودک گذاشت. گزارش­ های بدست ­آمده از آزمایشگاه دکتر نابل، نشان­ می­ دهند که کودکانی که کلمات و مکالمه ­های بیشتری تجربه ­می­ کنند در بخش­ هایی از مغز که مربوط به مهارت­ های زبانی و خوانش است، سطح قشر بزرگتری دارند و براساس تعدادی از تخمین ­ها، کودکان با زمینه­ های متمول ­تر در چند سال اولیه زندگی، متوسط 30 میلیون کلمه بیشتر از کودکان خانواده ­های کم­ درآمدتر ­می ­شنوند. یک روش امیداورکننده این است که به والدین آموزش داده شود که نه تنها زیاد حرف بزنند، بلکه مکالمات بیشتری با فرزندانشان داشته باشند. از این طریق می‌توان توسعه ذهنی و شاید مهارت‌های زبانی و خوانش کودکانشان را ارتقا داد. اکنون تعدادی از دانشمندان در حال آزمایش این احتمال شگفت ­انگیزند. اما کودکی که در فقر زندگی می­کند، فارغ از اینکه چند مکالمه تجربه می­ کند، قطعا تجربیات بسیار متفاوتی دارد. تغذیه، دسترسی به خدمات درمانی، قرارگیری در معرض دود و سرب دخانیات و تجربه استرس و تبعیض، همگی از نمونه­ تجربیاتی هستند که کودک فقیر قبل از ورود به مدسه با آن­ها سروکار دارد. منطقا مداخله در تغییر این دسته از تجربیات کودکان، بسیار چالش ­برانگیز و حتی در مواردی غیرممکن است.

حال چه می‌شد اگر برای کمک به کودکان در فقر، فقط به خانواده‌هایشان پول بیشتری می‌دادیم؟

تیمی متشکل از اقتصاد دانان، اساتید جامعه­ شناسی و عصب ­شناسان اولین مطالعه تصادفی را مبنی براینکه آیا کاهش فقر موجب تغییر توسعه مغز کودکان می‌شود یا خیر، آغاز کردند.
در ماه مه ۲۰۱۸، تعداد 1000 مادر زیر خط فقر فدرال ، که تازه وضع حمل کرده ­بودند به کار گرفته شدند. در این مطالعه، مادران هر ماه، هدیه ه­ای نقدی بدون قید و شرط تا 40 ماهگی فرزندشان دریافت می­ کردند. آن­ ها در چگونگی مصرف این هدیه کاملا مختار بودند. در این بین تعدادی از مادران به طور تصادفی، هدیه نقدی اندک و تعدادی هدیه چندصدهزار دلاری دریافت می ­کردند. این چندصدهزار دلار می ­توانست کیفیت زندگی آن­ها را تا 25 درصد افزایش دهد.

امید است، تا چند سال آینده، نتیجه این تحقیق حاصل شود و بالاخره بتوان به طور قطعی گفت، که آیا کاهش فقر تغییری در قدرت شناختی، عواطف و توسعه مغز کودکان در سه سال اول زندگی، ایجاد می­ کند یا خیر. اما چرا این تیم تصمیم گرفت در این مسیر برای کمک به رشد مغزی کودکان در فقر، به مادرانشان پول بیشتری دهد؟

بنابر گفته کیمبرلی نابل، اگر این فرضیات درست باشد، یعنی درآمد یکی از عوامل موثر در رشد مغزی کودک باشد، می­توان با پیگیری­ های سیاسی، تغیییرات معناداری ایجاد کرد. در این صورت، کودکی که امروز در فقر متولد می­ شود، فرصت بسیار بهتری در آینده ­ای روشن­ تر خواهد داشت.

 عکس از وبسایت thejakartapost.com
عکس از وبسایت thejakartapost.com

پ.ن1: این سخنرانی را می توانید از لینک زیر در tedtalk تماشا کنید:

https://b2n.ir/951357

پ.ن2: در مورد تاثیرات اجتماعی فقر خواندن مطلب زیر را پیشنهاد می کنم:

https://virgool.io/Thebest/poverty-liberaism-kq9nvexkxewd


نوروساینسکودکانفقراقتصادجامعه
۱۲
۵
راضیه زارع
راضیه زارع
«قصه‌هایم برای تو! بگذار توی باغچه‌ات»
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید