ویرگول
ورودثبت نام
سعید رهنما
سعید رهنماجایی برای نگاه دقیق به انسان، سینما، تئاتر، روانشناسی و موسیقی. من سعید رهنِما با نگاهی مستقل و تحلیلی، فراتر از ظاهر، از تجربه، فرم و درون می‌نویسم. برای مخاطب جدی و دقیق
سعید رهنما
سعید رهنما
خواندن ۷ دقیقه·۲ ماه پیش

اگر همه نقش‌هایت را از تو بگیرند، چه کسی میماند؟

نوشته : سعید رهنما

آدم ها معمولا خودشان را با نقش هایی که در زندگی دارند معرفی می کنند. من مادرم. من همسرم. من پدرم. من مدیرم. من صاحب این خانه ام. من بچه فلانی هستم. من همکار فلان آدم هستم. من کسی هستم که همیشه مراقب خانواده است. کسی هستم که خانه را می چرخاند. کسی هستم که همه روی او حساب می کنند. این نقش ها مهم هستند و هیچ کدام ایرادی ندارند. مساله از جایی شروع می شود که آدم دیگر چیزی خارج از این نقش ها برای تعریف کردن از خودش ندارد.

اگر یک روز از چنین آدمی بپرسید «خودت چه می خواهی؟» ممکن است مدتی سکوت کند.

نه اینکه چیزی برای گفتن نداشته باشد. شاید سال هاست اصلا این سوال را از خودش نپرسیده. همیشه یکی دیگر بوده که باید برایش کاری انجام می داده. بچه باید رسیدگی می شد. همسر باید مراقبت می شد. خانه باید مرتب می شد. مهمانی باید برگزار می شد. خرید باید انجام می شد. ظاهر باید حفظ می شد. خانواده باید راضی می بودند.

و در میان این همه «باید» یک نفر آرام آرام فراموش شده است.

خودش.

این آدم ممکن است از بیرون کاملا موفق به نظر برسد. خانه اش مرتب است. خانواده اش سر و سامان دارد. فرزندش بهترین امکانات را دارد. ظاهرش را حفظ کرده. در شبکه های اجتماعی فعال است. از زندگی اش عکس دارد. برای دیگران وقت می گذارد و حتی ممکن است همه او را آدمی فداکار بدانند. اما اگر بپرسی «اگر هیچ کدام از این ها نباشد تو چه چیزی برای خودت ساخته ای؟» جواب ممکن است چندان روشن نباشد.

این همان جایی است که آدم باید کمی بترسد. چون ممکن است سال ها برای ساختن زندگی دیگران وقت گذاشته باشد اما برای ساختن خودش نه.

ممکن است تمام انرژی اش را صرف این کرده باشد که بچه خوبی تربیت کند اما خودش هیچ چیز تازه ای یاد نگرفته باشد. برای موفقیت همسرش خوشحال باشد اما خودش هیچ مسیر مستقلی نداشته باشد. خانه اش را زیبا کرده باشد اما ذهنش سالهاست در همان نقطه مانده باشد. ظاهرش را تغییر داده باشد اما شخصیتش را نه.

و اینجا یک اشتباه بزرگ اتفاق می افتد.

آدم تصور می کند چون زندگی اش پر است پس خودش هم پر است.

در حالی که پر بودن زندگی با پر بودن آدم یکی نیست. ممکن است تقویم تو پر باشد اما ذهنت خالی باشد. ممکن است تمام روز درگیر باشی اما هیچ کاری برای رشد خودت نکرده باشی. ممکن است همه به تو نیاز داشته باشند اما خودت ندانسته باشی به چه چیزی نیاز داری. این همان جایی است که نقش می تواند تبدیل به پناهگاه شود.

وقتی میگویی «من مادر هستم» دیگر لازم نیست بپرسی «من به عنوان یک انسان چه می خواهم؟»

وقتی میگویی «من همسر فلانی هستم» دیگر لازم نیست درباره مسیر شخصی خودت فکر کنی.

وقتی تمام هویتت را در خانه و خانواده خلاصه می کنی دیگر لازم نیست با این سوال سخت روبرو شوی که «اگر یک روز این نقش ها تغییر کنند من چه چیزی برای خودم دارم؟» مشکل این نیست که مادر بودن زیاد است. مشکل این نیست که همسر بودن مهم است. مشکل این است که هیچ کدام نباید تمام شخصیت یک انسان را ببلعد. آدم باید جایی برای خودش هم داشته باشد. چیزی که فقط متعلق به خودش باشد، اشتباه نکن منظورم رسیدگی به ظاهرت هم نیست!!

یک علاقه. یک مهارت. یک فکر. یک مسیر. یک کار. یک مطالعه. یک هنر. یک دوستی سالم. یک هدف شخصی. چیزی که اگر همه اطرافیان هم برای مدتی از زندگی اش کنار رفتند هنوز بتواند بگوید «این بخش از زندگی مال من است.» این موضوع حتی درباره آدم هایی که بسیار اجتماعی و پرمشغله هستند هم صدق می کند. گاهی آدم آنقدر سرگرم دیگران است که خودش را فقط در رابطه با دیگران میشناسد. اگر کسی از او تعریف کند حالش خوب می شود. اگر بچه موفق شود احساس ارزشمندی می کند. اگر همسرش توجه کند آرام می شود. اگر دیگران ظاهرش را تحسین کنند اعتماد به نفس می گیرد. اگر خانه اش مورد توجه قرار بگیرد احساس موفقیت می کند.

اما وقتی این تاییدها کم می شود ناگهان چیزی درونش فرو میریزد.

چرا؟

چون بخشی از ارزشمندی او به بیرون سپرده شده است.

آدمی که خودش را نمی سازد مجبور می شود خودش را از نگاه دیگران ببیند.

به همین دلیل است که گاهی ظاهر بیش از حد مهم می شود. گاهی خانه باید همیشه بی نقص باشد. گاهی بچه باید همیشه موفق باشد. گاهی همسر باید همیشه در دسترس باشد. گاهی عکس و سفر و خرید و سبک زندگی باید دیده شود. همه این ها می توانند طبیعی باشند. اما وقتی تبدیل به تنها منابع احساس ارزشمندی شوند یک اتفاق خطرناک میافتد. آدم دیگر زندگی نمی کند. دارد خودش را ثابت می کند. به دیگران. و مهم تر از همه به خودش.

این آدم ممکن است حتی وقتی تنهاست هم احساس تنهایی کند. چون تنهایی فقط نبودن آدم ها نیست. گاهی تنهایی یعنی آدم هیچ رابطه عمیقی با خودش ندارد. نمی داند چه چیزی دوست دارد. نمی داند از چه چیزی می ترسد. نمی داند چه چیزی واقعا خوشحالش می کند. نمی داند اگر قرار نباشد کسی او را قضاوت کند چه انتخابی خواهد کرد.

و شاید برای همین است که بعضی آدمها از تنها ماندن می ترسند.

نه فقط چون به دیگران وابسته اند.

بلکه چون در سکوت ممکن است با خودشان روبرو شوند.

برای همین تلفن همیشه در دست است. شبکه های اجتماعی همیشه باز است. خانه باید همیشه کاری برای انجام دادن داشته باشد. همیشه باید کسی باشد که با او صحبت کنند. همیشه باید چیزی برای خریدن یا مرتب کردن یا برنامه ریزی کردن وجود داشته باشد. چون سکوت گاهی سوال می پرسد.

  • «خودت چه شدی؟»

  • «در این سال ها چه چیزی یاد گرفتی؟»

  • «چه چیزی ساختی؟»

  • «غیر از اینکه مراقب دیگران بودی برای خودت چه کردی؟»

این سوال ها قرار نیست آدم را سرزنش کنند. قرار است بیدارش کنند.

چون ممکن است هنوز دیر نشده باشد.

حتی اگر پنجاه سالت شده باشد می توانی چیزی را شروع کنی که واقعا متعلق به خودت است. می توانی مطالعه کنی. می توانی یک مهارت یاد بگیری. می توانی ورزش کنی. می توانی بنویسی. می توانی کار تازه ای شروع کنی. می توانی یک علاقه قدیمی را دوباره زنده کنی. می توانی حتی برای اولین بار بفهمی چه چیزی را واقعا دوست داری.

اما تفاوت بزرگی وجود دارد میان اینکه فقط خودت را سرگرم کنی و اینکه خودت را بسازی. پختن می تواند زیبا باشد. خانه داری می تواند ارزشمند باشد. رسیدگی به ظاهر می تواند لذت بخش باشد. سفر می تواند لذت بخش باشد. خرید می تواند لذت بخش باشد. هیچ کدام دشمن رشد نیستند.دشمن رشد زمانی است که تمام زندگی به همین ها تبدیل شود و هیچ چیزی درون آدم ساخته نشود.

چون در نهایت یک روز بچه ها بزرگ می شوند. آدمها تغییر می کنند. رابطه ها شکل دیگری پیدا می کنند. ظاهر تغییر می کند. خانه دیگر مثل امروز مرکز زندگی نیست. شرایط اقتصادی عوض می شود. دوستان مسیرهای خودشان را می روند. آن وقت اگر تمام هویتت را روی این چیزها ساخته باشی ممکن است ناگهان با خودت تنها بمانی و آنجا دیگر نمی شود با مرتب کردن خانه مساله را حل کرد.

  • نمی شود با خرید جدید حلش کرد.

  • نمی شود با یک عکس زیبا در اینستاگرام حلش کرد.

  • نمی شود با یک برنامه جدید برای «از ماه آینده شروع میکنم» حلش کرد.

باید برگردی سراغ همان آدمی که سالها عقب انداختی.

خودت.

پس شاید هر آدمی لازم باشد گاهی همه نقش هایش را برای چند دقیقه کنار بگذارد و از خودش بپرسد اگر هیچ کس مرا به عنوان مادر یا همسر یا پدر یا مدیر یا آدم موفق یا آدم مرفه یا آدم خوش ظاهر نشناسد من چه چیزی برای معرفی کردن از خودم دارم؟

اگر جواب روشنی نداری این سوال قرار نیست تحقیرت کند.

قرار است به تو بگوید یک قسمت از زندگی ات هنوز ساخته نشده.

و شاید بدترین اتفاق این نباشد که آدم در پنجاه سالگی تازه بفهمد خودش را نشناخته.

بدترین اتفاق این است که بفهمد و باز هم تصمیم بگیرد چیزی را تغییر ندهد.

چون نقش ها روزی تمام می شوند.

اما چیزی که از خودت ساخته ای می تواند تا آخر با تو بماند.

پس اگر همه نقش هایت را از تو بگیرند چه کسی میمانی؟


شاید ارزشمندترین کاری که می توانی از امروز شروع کنی این باشد که برای پیدا کردن جواب این سوال زندگی کنی.


شبکه‌های اجتماعیسبک زندگیمشاورهخودشناسی
۱
۰
سعید رهنما
سعید رهنما
جایی برای نگاه دقیق به انسان، سینما، تئاتر، روانشناسی و موسیقی. من سعید رهنِما با نگاهی مستقل و تحلیلی، فراتر از ظاهر، از تجربه، فرم و درون می‌نویسم. برای مخاطب جدی و دقیق
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید