سبکهای فرزندپروری نوع رابطه والد و کودک را مد نظر قرار میدهند. یک وجه جالب درباره والدگری این است که والدین با سبکهای فرزندپروری مخصوص به خود میتوانند تغییرات زیادی در فرزندان خود ایجاد نمایند. محققان با تلاش بر یافتن ویژگیهای مشترک تربیت والدین چهار سبک فرزندپروری را شناسای کردهاند. اما لازم است بدانید هر والدی با فرزند خود رابطهای منحصر به فرد دارد. در این مقاله به شباهتهایی که بین سبکهای فرزندپروری در خانوادهها وجود دارد اشاره کردهایم. شما میتوانید با مطالعه این مقاله سبک فرزندپروری خود را شناسایی کرده و در اصلاح آن برای تربیت فرزندانی شاد، مسئول و مولد در جامعه بر آیید.
سبکهای فرزندپروری در واقع به ترکیب استراتژیهایی که برای رشد فرزند خود اتخاذ کردهاید اشاره دارد. در ادامه به انواع سبکهای فرزند پروری اشاره خواهیم کرد. هر کدام از این سبکها در چهار زمینهی نظم، ارتباط، انتظارات و بیان احساسات و عواطف با هم متفاوت هستند. پژوهشگران چهار نوع سبک فرزندپروری را به صورت زیر نام گذاری کردهاند:
1. سبک مستبدانه: دارای کنترل بالا و محبت کم
2. سبک سهل گیرانه: دارای کنترل کم و محبت زیاد
3. سبک طردکننده: دارای کنترل کم و محبت کم
4. سبک مقتدرانه: دارای کنترل زیاد و محبت زیاد
سبک مستبدانه
والدین دارای سبک فرزند پروری مستبدانه پافشاری زیادی بر انضباط دارند، قوانین سخت گیرانه ای وضع می کنند، کنترل زیادی بر فرزندان اعمال می کنند، اهمیتی به احساسات فرزندشون نمیدن و صمیمیت کمتری با فرزند خودشون دارند. این پدر و مادرها فکر می کنند که فرزندان باید از همه قوانین خانه بی چون و چرا اطاعت کنند و این در حالیه که درباره علت اینکه چرا فرزندان باید این کارها رو انجام بدن یا ندن، خیلی توضیح منطقی به اون ها نمیدن. اگه ازشون توضیح بخواهید، به شما جواب میدن "چون من میگم". تمرکز والدین دارای سبک مستبدانه بیشتر بر اطاعت کردنه و معمولا به فرزندان اجازه نمیدن وارد بحث ها و چالش ها و روش حل مشکل بشن و در عوض بیشتر قوانین رو خودشون وضع می کنند. روش مقابله این پدر و مادرها در برابر اشتباهات فرزندان تنیبه و سرزنش اون هاست.

سبک سهل گیرانه
برگردیم سر بحث اولمون. می دونید چجور سبکی برای تربیت فرزندان می تواند باعث ایجاد خصوصیاتی بشه که در ابتدا نام بردیم؟ سبک فرزند پروری سهل گیرانه یا آسان گیر . در این روش فرزند پروری پدر و مادر معتقدند که کودک باید آزاد باشه که هرکاری دوست داره انجام بده. چنین پدر و مادری بدون اعمال کنترل بر فرزندانشون، اون ها رو غرق در محبت خود می کنند. این والدین با تنبیه کودک مخالف هستند و اگه فرزندشون کار اشتباهی کنه، او رو تنبیه نمی کنند. درصورتی که تشویق و تنبیه روش هایی بسیار مهم و موثر هستند که باعث میشن کودک و نوجوان متوجه بشه چه کاری درست و چه کاری نادرسته. البته باید حتما توجه داشته باشید که منظور ما از تنبیه، حتما تنبیه بدنی و کتک زدن کودک نیست؛ بلکه منظور محروم کردن کودک از کاری هست که دوست داره یا دادن تایم اوت مناسب به فرزند تا متوجه اشتباه خودش بشه. (تایم اوت یک روش تربیتی است که در اون کودک با توجه به سنش باید به مدت مناسبی در مکانی قرار بگیره که هیچ وسیله ای نداشته باشه؛ مثلا گوشه ای از اتاق که خالی از هر وسیله سرگرم کننده ای باشه.)

کودکانی با والدین آسان گیر هرکاری دوست دارند انجام میدهند و هدف و قانون مشخصی رو دنبال نمی کنند. فرزندان تربیت یافته در سبک فرزند پروری سهل گیرانه اگه به خواسته هاشون نرسند یا به اون ها توجهی نشه، جیغ و گریه راه می اندازند و اصولا پرتوقع و سرکش هستند. مشکل دیگه در این سبک این است که والدین در این روش رفتارهای ناسازگار و ناهماهنگ نشون میدهند. یعنی در یک موقعیت ممکنه کودک رو برای کاری سرزنش کنند و در موقعیتی دیگر، همون کار فرزند رو نادیده بگیرند یا حتی او رو تشویق کنند. این برخوردها کودک رو در تشخیص درست و یا نادرست بودن امور، دچار سردرگمی می کنند.
در سبک فرزند پروری سهل گیرانه اگه فرزند بهانه گیری کند، والدین بلافاصله تسلیم خواسته اش میشن و اگه مشکلی پیش بیاد، پدر و مادر با فرزندشون درباره اون مشکل حرفی نمی زنند و دلیل اون رو نمیگن. به همین دلیل فرزندان چنین پدر و مادری از استقلال کمی در زندگی برخوردارند و در هنگام رو به رو شدن با مشکلات و سختی های زندگی از مشکلات روی گردانی می کنند و یا پرخاشگری می کنند. در ادامه خصوصیات فرزندان خانواده های سهل گیر رو بیان می کنیم و در نهایت راهکارهایی رو برای بهبود سبک فرزند پروری به شما می آموزیم. پس تا پایان با ما همراه باشید.
سبک طردکننده
والدین طردکننده درگیری کمی با کودک خود دارند. به عبارتی خیلی کاری به کار کودک خود ندارند. آنها زمان خیلی کمی را با کودک خود میگذرانند. این والدین اطلاع کمی نسبت به وضعیت کودکشان دارند. آنها قوانین تربیتی زیادی نمیگذارند. کودکان آنها نه تنها هدایت زیادی دریافت نمیکنند، بلکه رقبت و توجه زیادی هم نمیگیرند. به عبارتی والدین طردکننده انتظار دارند کودکان خودشان بزرگ شوند.

آنها وقت و انرژی زیادی برای رسیدگی به نیازهای کودک نمیگذارند. والدین طردکننده ممکن است در مورد کودکشان غفلت کنند، اما بیشتر مواقع این موضوع ناخواسته است. برای مثال مادری که دچار اختلال روانی مثل افسردگی است، یا اعتیاد به مواد مخدر دارد نمیتواند به نیازهای عاطفی یا جسمی کودک به طور پایدار رسیدگی کند. برای اطلاع از انواع اختلالات روانی کلیک کنید.
همچنین در مواقعی والدین طردکننده آگاهی کمی نسبت به رشد کودک دارند. گاهی هم درگیری بسیار شدیدی در مورد مسائل مثل مشکلات مالی، بیکار، بیماری و ... دارند. کودکانی که با این نوع سبک تربیتی رشد میکنند اغلب اعتماد به نفس بسیار پایینی دارند. در این زمینه مقاله اعتماد به نفس میتواند مفید باشد.