پرومته سیگارش را روشن کرد، آتش کوچک فندک در تاریکی همچون اعترافی لرزان در برابر ابدیت سوسو زد. کامی سنگین گرفت، دود را آرام از دهان رها کرد و بیآنکه نگاهش را از آسمان شب بردارد پرسید:
پاندورا... تو از مرگ میترسی؟
پاندورا ابرو درهم کشید، در صدای او اندوهی پنهان شنید که معنایش را نمیفهمید. پرسید:
مرگ؟ منظورت چیست پرومته؟ مرگ برای تو چه معنایی دارد؟
پرومته خندید، خندهای کوتاه و بیروح، چیزی میان زخم و تمسخر.
مرگ آن چیزی نیست که انسانها میپندارند. پایان تن، فروپاشی استخوانها، و خاموشی قلب... اینها فقط پردهی اول است. مرگِ راستین وقتی است که شعلهای درونت دیگر هیچگاه نخواهد سوخت، وقتی حتی درد هم رهایت کرده باشد.
پاندورا با نگاهی سنگین به او خیره شد. در چشمانش چیزی شبیه وحشت برق زد. آهسته گفت:
پس تو از مرگ نمیترسی... تو از تهی شدن میترسی. از آن لحظهای که حتی رنج هم تو را ترک کند.
پرومته سرش را به علامت تأیید تکان داد و سیگار را میان خاکستر نیمسوخته خرد کرد.
درست است... جاودانگیِ بیدرد، بزرگترین شکنجه است. مرگ اگر پایان باشد، رحمتی است. اما اگر ادامه یابد... اگر در پسِ پردهی خاموشی، چرخهای بیپایان در انتظار باشد، آنگاه مرگ چیزی جز چهرهی دیگر عذاب نخواهد بود.
پاندورا لرزید. دستانش را به هم فشرد و گفت:
شاید ما محکوم به دانستن بیش از آن چیزی هستیم که باید. شاید جهل همان نعمتی بود که از صندوق من گریخت.
پرومته نگاهش را به سوی او برگرداند، چشمانش آتشی خاموش و خستگی بیانتها را بازمیتاباند.
آری، پاندورا... و دانستن همان مرگی است که پایان ندارد.
او آخرین پک را به سیگار زد، گویی میخواست آخرین ذرهی آتش را هم در سینهاش زندانی کند. دود را با آهی سنگین بیرون داد و در دل تاریکی فرو رفت:
من از مرگ نمیترسم، من از تکرار میترسم. از آنکه پایان هر رنج، آغازی برای رنجی دیگر باشد. من هزار بار مردم و هزار بار برخاستم، و هر بار زنجیرهای تازهتری بر تنم نشست.
پاندورا با صدایی لرزان گفت:
و اگر مرگ، تنها آزادی باشد؟ اگر آنچه تو چرخه مینامی، در حقیقت گسستی برای بازگشتن به سکوت باشد؟
پرومته سرش را به آرامی تکان داد، شعلهی فندک را دوباره روشن کرد، اما این بار نه برای سیگار، که انگار تنها میخواست تاریکی را برای لحظهای کوتاه انکار کند.
سکوت؟ نه، پاندورا. سکوت موهبتی است که خدایان به من ارزانی نکردهاند. سکوت، تنها برای آنان است که دانایی را نچشیدهاند. من محکومم که ببینم، بشنوم، بسوزم... حتی پس از پایان.
پاندورا با چشمانی نمناک پرسید:
پس امید چه میشود؟ مگر در صندوق من، جز او چیزی باقی نمانده بود؟
پرومته خندید، خندهای ترکخورده، همچون زنجیری که بر صخره فرومیافتد.
امید... همان دروغ شیرینیست که ما را وادار میکند فردا دوباره برخیزیم، حتی وقتی میدانیم فردایی جز تکرار دوزخ نخواهد بود. امید، آخرین شکنجه است، نه نجات.
پاندورا سر فرو انداخت، انگار واژههای او همچون خنجری در قلبش نشسته باشد.
پس ما چه هستیم، پرومته؟ تنها بازیچهی رنج؟
پرومته چشمان خستهاش را بر او دوخت؛ در آن نگاه چیزی بود از جنس ابدیت، زخمی بیمرهم، شعلهای که جز به سوختن نمیشناخت.
ما، پاندورا... سایههای جاوید رنجیم. من، زنجیر خورده به سنگ، و تو، زنجیر خورده به صندوق. تو رهایی را گشودهای، و من بهایش را پرداختهام. مرگ برای ما مفهومی ندارد؛ ما محکومیم تا ابد میان امید و عذاب دستوپا بزنیم.
پاندورا بغض کرد، صدایش شکسته بود:
پس پایان کجاست؟ کِی این تراژدی سرانجام خاموش میشود؟
پرومته سر به آسمان بلند کرد، جایی که ستارگان در بیاعتنایی میدرخشیدند. آهسته زمزمه کرد:
پایان؟ پایان همان لحظهای است که حتی خدا نیز از تماشای ما خسته شود. تا آن زمان... ما ادامهایم، زخمی باز که هرگز نمیبندد.
باد سردی وزید و شعلهی کوچک فندک را خاموش کرد. تاریکی بار دیگر همهچیز را بلعید، گویی حتی نور هم از ادامهی این گفتوگو سر باز میزد. پرومته سیگار نیمسوخته را بر زمین انداخت؛ خاکسترش در باد پاشید، مثل استخوانهایی که دیگر حتی تاب ماندن ندارند.
پاندورا با صدایی خفه گفت:
شاید اگر دوباره صندوق را ببندم، همهچیز پایان یابد...
پرومته آرام سر تکان داد، نگاهش میان تلخی و دلسوزی شناور بود.
نه، پاندورا... صندوق را هرگز نمیتوان دوباره بست. آنچه بیرون آمده، بخشی از جهان شده است. رنج، بیماری، مرگ... حتی امید. تنها چیزی که باقی مانده، دوام آوردن در میان زخمهاست.
پاندورا به زانو افتاد، دستانش را بر صورتش گرفت و میان گریه زمزمه کرد:
پس گناه من ابدی است... و رهایی هرگز نخواهد آمد.
پرومته قدمی به سویش برداشت، اما مکث کرد؛ گویی زنجیرهای نامرئی هنوز بر دست و پایش سنگینی میکردند. در نهایت تنها کلماتش را به سوی او پرتاب کرد، کلماتی چون سنگهایی سرخ و داغ:
نه، پاندورا... گناه از آنِ ما نیست. گناه از آنِ خدایانیست که برای سرگرمی خود، انسان را میان نور و تاریکی افکندند. ما تنها وارثان دوزخیم، نه آفرینندگانش.
سکوتی بیرحم بر فضا نشست. هیچ پرندهای، هیچ بادی، هیچ ستارهای پاسخی نداد. گویی حتی آسمان نیز بر رنج آنان مُهر سکوت زده بود.
پرومته سر به زیر انداخت و آخرین زمزمهاش همچون شکافی در دل شب پیچید:
تراژدی ما، پاندورا... این است که حتی مرگ نیز از ما میگریزد.
و در آن لحظه، دو سایه در تاریکی ایستاده بودند: یکی زنی با صندوقی که دیگر هرگز بسته نمیشد، و دیگری مردی با زنجیرهایی که هرگز نمیگسستند. میانشان تنها خاکستر بود و سکوت، و بالای سرشان آسمانی که بیاعتنا میدرخشید.