یه چیز جالبی که تو کتاب جدید عاصماوغلو (power and progress) پیدا کردم فرایند روی کار اومدن سوسیال دموکراسی در سوئده (صفحه ۲۲۱) که بسیاری از باورهای رایج ما نسبت به سندیکاهای کارگری و دولت رفاه رو میتونه متحول کنه
کتاب میگه توی دههی ۳۰ حزب سوسیال دموکرات سوئد مارکسیسم انقلابی رو میذاره کنار و طبقه متوسط و طبقه کارگر صنعتی سوئد رو مجاب میکنه بهش رأی بدن
سوسیال دموکراسی با دو بازوی «سیاستگذاری اقتصادکلان» (تحریک تقاضای کل با افزایش مخارج دولتی و افزایش عرضه پول با برچیدن استاندارد طلا) و «سیاستگذاری نهادی» (هماهنگسازی بین اتحادیههای کارگران و انجمنهای کارفرمایان برای تقسیم سود صنایع و بهبود دستمزد و شرایط کار، بیمه اجتماعی و..) سوئد رو متحول میکنه
خیلیها فک میکنن علت اینکه سوسیال دموکراسی توو نوردیک جواب داده اینه که اقتصاد منطقه خیلی پولدار و توسعهیافته هست
سوئد دهه ۳۰ کشور 'خیلی' ثروتمندی نبوده و درآمد سرانهش کمتر آمریکا و بریتانیا بوده
اواخر دهه ۲۰ سوئد یه اقتصادِ غالباً کشاورزی داشته و نصف جمعیت کشور کشاورز بوده
توو دهه ۲۰ میلادی کارگرای صنعتی سوئد شدیدترین اعتصابات رو انجام دادن تا تونستن «سوسیال دموکراسی» رو جایگزین «پلوتوکراسی» کنن.
این سیستم حتی برای توسعه اقتصادی هم مفید بوده؛ موقعی که سازمان سندیکاهای کارگری سوئد دستمزد بالا و شرایط سفتوسخت برای کار و اشتغالش مطالبه میکنه و سرمایهدار هم نمیتونه اخراج دستهجمعی کنه، سرمایه انگیزه پیدا میکنه تو فناوری سرمایهگذاری بکنه تا بهرهوری کار بره بالا و هزینهی سنگین نیروی کارش اینطوری جبران بشه
دوتا نکته هم باید توجه کنیم:
دستمزدها به صورت بخشمحور (sectoral) چانهزنی و تعیین میشده برای هر صنعتِ مجزا و رقم یکسانی بوده برای همه بنگاههای یک صنعت.
ثابت بودن این رقم به بنگاه انگیزه میده که بدون نگرانی از اینکه دستمزد با رشد بهرهوری بیشتر بشه، با خیال راحت توی فناوری سرمایهگذاری کنه
این یعنی افزایش بهرهوری به افزایش سود تبدیل میشده نه افزایش دستمزد.
نکته دیگه هم اینکه سوئد در اون زمان تونسته بود «سازمانهای بزرگ و توانمند صنعتی» (big business) شکل بده و سوسیال دموکراتهای سوئد هم اهمیت این سازمانها رو درک کرده بودن و هواشو داشتن (ضد بیزینس نبودن)
چرا big business مهمه؟ چون که تنها در این سازمانهای بزرگه که شمار فراوون کارگرها امکان هماهنگی و تشکلیابی پیدا میکنن
و تنها این مدل سازمانها میتونن دستمزدهای بالا و شرایط باکیفیت برای کارگر فراهم کنن
به چه دلیل؟ به دلیل صرفههای مقیاس و تنوعشون (economies of scale & scope) و موقعیت مونوپولی/اولیگوپولیشون که 'رانت اقتصادی' براشون ایجاد میکنه و کارگرها میتونن سر این رانتها چانهزنی کنن و دستمزد خوب دریافت کنن.

