
به نام خداوند بخشنده مهربان
چه چیزی انسانها را از همدیگر میگیرد؟ یا بهتر بگویم چه چیزی همدیگر را تبدیل به آن دیگری میکند؟
دو مورد از تجربیاتم را میگویم
مقایسه:
مجبورم برگردم به دوران کودکی. به روزگاری که هیچ مسئولیتی نداشتم و به قول معروف از هفت دولت رها بودم. تنها دغدغهام نوشتن مشقهایی بود که خانم صیفالهی معلم کلاس اول دبستانم به عنوان تکلیف به دانش آموزان کلاس میدادند.
تقریباً هر روز در مدرسه ، مداد ، مداد پاکن و مداد تراشم را گم میکردم. هر روز صبح مادرم قبل از اینکه مرا به مدرسه برساند یک سِت کامل مداد ، مداد پاکن و مداد تراش برایم میخرید. در حالی که میدانست فردا هم همین آش است و همین کاسه.
سالها از پی هم گذشتند و حالا دوره راهنمایی را طی میکردم. گاهی در مهمانیها، خالههایم دور هم مینشستند و در خلال بحثهای جدی در خصوص انواع و اقسام یقه لباس و حکایت افادههای مادر شوهر و خواهر شوهر که تمام شدنی هم نبود ؛ سمت و سوی طعنههای عهد عتیق ، به زمان معاصر مهاجرت میکرد و گاهی حکایت روزهای اول شروع مدرسه بچههایشان ، حسابی به زبانها میافتاد. نوبت به مادرم که میرسید با غیظ تمام میگفت:
- رامین منو ذله کرد. هر روز باید برایش مداد و مداد تراش میخریدم. بهش میگفتم بچه آخه حواست کجاست که هر روز وسایلت رو گم میکنی؟ آخر سر رفتم پیش مدیر مدرسه … و بعد زلزله شانههای هر سه خالهام از خنده ...
در چنین مهمانیهایی بود که برای اولین مرتبه فهمیدم تحقیر شدن یعنی چه؟ و البته که این حکایت همچنان باقی بود.
آن بعد از ظهر آفتابی را خوب به خاطر دارم. در حالیکه مادرم کنار پنجره اتاق نشسته بود و خیاطی میکرد ؛ گفتم : بعدها که بزرگتر شدم با کل فامیل تو قطع رابطه میکنم. مادرم هیچ نگفت. فردای آن روز هم جواب تهدیدم را نداد. اما هر زمان که بهانهای پیدا میکرد ؛ مرتب درد و بلای امیر پسرخالهام را بر سرم میکوبید. اگر یادتان مانده باشد در یادداشت قبلی در مورد امیر نوشته بودم.
حسرت:
همکارم نادر ، همسرش بچهدار نمیشد. البته یکی دو مرتبه باردار شده بود. اما هنوز به یک ماه نکشیده اشک ریزان به نادر زنگ میزد. نادر اما با هر تلفن همسرش قلبش جابه جا میشد. نادر بچه سقط شد.
صحنه آن روز همچون لبخند ژکوند اما اینبار به نام غم نادر در ذهنم ثبت شد. هنوز جوان بودیم و مدت زیادی از ازدواجمان نمیگذشت. نادر که این روزها تمام توان خودش را برای پنهان کردن غمش از دیگران گذاشته بود ؛ ساکت و آرام به کار خودش مشغول بود. یکی داشت وارد میشد و یکی دیگر در حال خروج بود که به هم برخورد کردند. از بخت نادر هر دو تازه صاحب کودک نوزاد شده بودند و شروع کردند گله کردن از شیونهایِ کودک و توفیقِ اجباریِ بیخوابیهایِ شبانه.
چشمم که به نادر افتاد. دیدم آن هیبت خنده رو ، باهوش و با فراصت ، چهره اش رو به سیاهی رفت و اخم در چهرهاش نشست و انگار سکوت همچون مهری بر دهانش کوفته شد. به یکباره فروریخت.
در دل گفتم: بی شعورهای نفهم. باید جلوی نادر پز بچهدار شدنتان را بدید.
عصر یک روز ، نادر زنگ در خانهمان را زد.
- سلام نادر جان بیا بالا.
- تو بیا پایین. بیا پایین میخوایم بریم یه طرفی.
سوار ماشینش شدم. هر چه پرسیدم چی شده حرفی نزد. سر آخر جای خلوتی را پیدا کرد و ماشین را پارک کرد. یک بسته سیگار دانهیل از تو داشبورد بیرون آورد و تعارفم کرد. یکی هم خودش برداشت. هنوز سیگار را روشن نکرده بود که ناگهان حق حق زد زیر گریه.
گفتم نادر چی شده؟ گفت: پسر شیش میلیون دلاریم به دنیا اومد. رامین ، بچهدار شدم.
نادر همینطور اشک میریخت و شانههای لرزانش ، حکایت انتظاری را هویدا میکرد ؛که میرفت کمرش را خم کند.