زمانی که تو دانشگاه بودم، یه سری آدم تو اینترنت ادعا میکردن که میتونید جوری خودتون رو عادت بدید که در طول روز به خواب کمتری، حدود ۲ ساعت، نیاز داشته باشید. این رو در نظر داشته باشید که این موضوع برمیگرده به اوایل دهه ۸۰ شمسی، زمانی که ما هر چرتی رو توی اینترنت میخوندیم باور میکردیم.
داستان از این قراره: یه برنامه زمانبندی خواب خیلی موثر توسط دانشمندان نظامی کشف شده. زمانی که این دانشمندان در حال تحقیق درباره تاثیرات کمبود خواب بر روی سربازها بودن به این کشف بسیار بزرگ رسیدن. ظاهرا چهرههای تاثیر گذار تاریخی مثل ناپلئون و داوینچی و تسلا از این نوع برنامه خواب در زندگیشون استفاده میکردن، برای همین هم هست که تونستن انقدر پربار و تاثیرگذار باشند. ظاهرا هر کسی (از جمله من و تو) میتونست به چنین وضعیت بهرهوری روزانه دست پیدا کنه. ظاهرا تنها چیزی که ما لازم داشتیم تا به چنین حالت فوق بشری دست پیدا کنیم این بود که با اراده زیاد مدتی بیخوابی رو تحمل کنیم. ظاهرا این چیزهایی که گفتم با عقل جور در میومد و اون موقع دائم تو اینترنت دست به دست میشد.
ظاهرا.
اسم این توطئه «برنامه خواب ابرانسانی» بود و اینطوری انجام میشد:
مثل ابلهها، من سعی کردم این کارو انجام بدم. چندین و چند بار. برای سالها، دنبال این بودم که به این برنامه خواب برسم. و برای سالها، دائم شکست میخوردم.
احتمالا قبلا شده که یک شب نخوابی، یک شب نخوابیدن کار خیلی سختی نیست. خصوصا اگر پای ددلاین و/یا مواد وسط باشه.
چیزی که سخته، روز دوم، سوم و چهارمه. بیخوابی مفرط یه کلاس فشردهاس که بهمون نشون میده ذهنمون چقدر شکننده و ضعیفه. تو روز سوم، در حال ایستادن خوابت میبره. تو روز روشن هنگام راه رفتن تو خیابون چرت میزنی. شروع میکنی به فراموش کردن واقعیتهای اساسی، مثل اسم مامانت یا اینکه امروز چیزی خوردی، یا ... شت! امروز چه روزیه؟
تو روز چهارم شروع میکنی به هذیون گفتن، فکر میکنی دیگران دارن باهات حرف میزنن در صورتی که نمیزدن، فکر میکنی تلگرام رو باز کردی که به یکی پیامی بدی در صورتی که اصلا قرار نبود چنین کاری کنی، و بعدش متوجه میشی اصلا یادت نمیاد به کی قرار بود پیام بدی. من یه وقتهایی ساعتها تو اتاق پذیراییم قدم میزدم فقط برای اینکه خوابم بپره. وقتی که زمان چرت زدن ۲۰ دقیقهایم میرسید بیهوش میشدم و شروع میکردم به دیدن کابوسهایی که انگار پنج ساعت طولشون بود. ۲۰ دقیقه بعدش ساعتم زنگ میخورد و بیدارم میکرد، تا تو سه ساعت آینده به خودم دروغ بگم که من الان خسته نیستم، و نمیتونم صبر کنم ادامه کارم رو انجام ... صبر کن ببینم! اصلا داشتم چیکار میکردم؟
در آخر، من هیچوقت نتونستم روز چهارم رو از سر بگذرونم. هر بار شکست میخوردم، و از اینکه ارادهٔ قوی ندارم سرخورده میشدم. من باور داشتم که این چیزیه که من میتونم انجامش بدم. اعصابم خرد میشد که یه سری آدم تو اینترنت ظاهرا این کارو تونستن انجام بدن ولی من نتونستم. حس میکردم من مشکل دارم، یه چیزیم هست. که اینقدر اراده ندارم که بتونم برای ماهها به خودم بیخوابی بدم.
پس من بازم خودم رو شکنجه دادم. و هر چقدر بیشتر خودم شکنجه دادم، انتظارات غیر واقعی از خودم بیشتر شد.
به احتمال زیاد، یه جایی تو زندگیت، تو هم سعی کردی رفتارت رو به واسطه اراده خالص تغییر بدی. و به احتمال زیاد، به شکل مضحکی شکست خوردی. ناراحت نباش! اکثر مواقع این اتفاق میوفته.
اکثر آدمها منظم بودن رو از جنس اراده میبینن. اگه ما یکی رو ببینیم که ساعت ۵ صبح بیدار میشه، غذای سالم میخوره، و قبل از اینکه بره دستشویی سه ساعت ورزش میکنه، فرضمون اینه که ایشون با سرویس کردن خودش به این مهم دست پیدا کرده، که احتمالا یه اهریمنی چیزی داره اون رو مجبور میکنه که هر روز مثل برده همه کارش رو درست انجام بده.
ولی این فرض ما درست نیست. چون اگر شما چنین کسی رو از نزدیک بشناسید، تا به حال یه چیز ترسناکی رو دربارهشون فهمیدید: اینکه اونا از این کار لذت میبرن.
اگر ما فکر کنیم که منظم بودن تنها از طریق اراده خالص به دست میاد، محکوم به شکست هستیم چون خودزنی کردن برای اینکه به اندازه کافی تلاش نمیکنیم و اراده نداریم جواب نمیده. در حقیقت نتیجه عکس هم داره. و همونطور که هر کسی که تا به حال سعی کرده رژیم بگیره بهتون میگه، این کار تنها وضعیت رو بدتر میکنه.
مشکل اینجاست که اراده مثل ماهیچه عمل میکنه، اگر خیلی ازش کار بکشی خسته و کوفته میشه و کم میاره. تو هفته اول رژیم گرفتن، یا ورزش کردن، یا برنامه روتین صبحگاهی همه چیز عالی پیش میره. ولی تو هفته دوم یا سوم برمیگردی به همون بیدار موندن تا دیر وقت و غذاهای آشغالی خوردن.
همونطور که نمیتونی یهو بری باشگاه و ورزنه ۱۰۰ کیلویی بزنی، نمیتونی یهو شروع کنی ساعت ۴ صبح بیدار بشی، چه برسه به یه کار مسخرهای مثل برنامه خواب ابرانسانی. برای اینکه شانس موفقیت داشته باشی، ارادهات باید به شکل پیوسته در یک بازه زمانی طولانی آموزش دیده بشه.
اما اینطور نگاه کردن به قضیه باعث ایجاد یه تناقض مهم میشه: اگه نظم رو از دیدگاه اراده ببینیم، با یک موقعیت اول مرغ بوده یا تخم مرغ رو به رو میشیم: برای ساخت اراده، ما باید تو یه بازه زمانی طولانی منظم باشیم؛ اما برای داشتن نظم، ما به مقدار زیادی اراده نیاز داریم.
خب، کدوم اولش میاد؟ باید چیکار کنیم؟ از کجا شروع کنیم؟
دیدن نظم از زاویه اراده، و تناقضی که ایجاد میکنه کار اشتباهیه، همونطور که در پایین خواهیم دید، ایجاد نظم تو زندگیتون اصلا یه چیز دیگهاس.
رفتارهای ما بر پایه منطق یا ایدئولوژی نیست. منطق یا ایدئولوژی میتونن روی تصمیم گیری ما تاثیر بذارن، ولی در نهایت، احساسات ما تعیین میکنن که ما چه کاری انجام بدیم.
ما کارهایی رو انجام میدیم که حس خوبی بده و از کارهایی که بهمون حس بد میده دوری میکنیم. و اگه بخوایم کارهایی که حس خوب بهمون میده رو انجام ندیم (مثل خوردن فستفود) و به جای کارهایی که بهمون حس بد میده (مثل خوردن غذای رژیمی)، اینه که به صورت موقت ارادهمون رو افزایش بدیم. که خودمون، خواستههامون و احساساتمون رو انکار کنیم و به جاش کاری رو انجام بدیم که «درسته».
در طول تاریخ، به این کار، یعنی نادیده گرفتن خودمون، خواستهها و احساساتمون، تقوا گفته میشد. برای اینکه آدم خوبی باشی، نه تنها باید لذتهایی که دوست داری رو انکار کنی، بلکه باید نشون بدی حاضری خودت رو شکنجه کنی تا آدم خوبی باشی. اون زمان راهبهایی بودن که خودشون رو میزدن، تو اتاق حبس میکردن، غذا نمیخوردن و تا سالها با هیچکس حرف نمیزدن. ارتشهایی از آدمهایی وجود داشت که حاضر بودن خودشون رو برای هیچ و پوش فدا کنن. آدمهایی بودن که تا زمان ازدواج از رابطه جنسی اجتناب میکردن، یا حتی تا آخر عمرشون به این کار ادامه میدادن. انجام دادن این کارها اصلا باحال نبود و خوش نمیگذشت.
در این رویکرد کلاسیک ما فرض میکردیم که «اراده = نظم»ست و ما باور داشتیم که منظم بودن از طریق انکار و امتناع احساسات به دست میاد. فلافل میخوای؟ تو خیلی غلط کردی! تو هیچ کوفتی نمیخوای! تو اصلا خودت کوفتی! حقته که از گشنگی بمیری!

رویکرد کلاسیک مفهوم اراده رو با اخلاقیات ترکیب میکنه. کسی که میتونه به فلافل نه بگه آدم خوبیه. و کسی که نمیتونه، برای بشریت یک شکست بزرگه.
رویکرد کلاسیک:
منظم بودن = اراده = انکار = آدم خوب
احتمالا قصد و نیت ترکیب اراده و اخلاقیات چیز خوبی بوده. کاملا مشخصه که اگر ما تنها به دنبال رفع خواستههای غریزی خودمون باشیم، تبدیل میشیم به یه سری آدم عوضیِ خودشیفته. اگر بتونیم از زیرش در بریم، هرچیزی که تو فاصله ده متریمون باشه رو میخوریم، میکنیم یا میکشیم. بنابراین در طول تاریخ رهبران بزرگ مذهبی، فلاسفه و پادشاهان این مفهوم فضیلت رو که شامل سرکوب احساسات به نفع عقلانیت، و انکار انگیزهها به جهت توسعه اراده بوده رو تبلیغ و موعظه کردند.
و رویکرد کلاسیک جواب میده! ... یه جوریایی البته. درسته که باعث ایجاد یک جامعه با ثباتتر میشه، ولی از جهات انفرادی، دهن تکتک ما رو سرویس میکنه.
رویکرد کلاسیک باعث ایجاد اثر متناقضی در ما میشه، اون ما رو آموزش میده که درباره تمام چیزهایی که به ما احساس خوبی میده، حس بدی داشته باشیم. یعنی رسما دنبال اینه که به ما از طریق تحقیر کردنمون، انضباط یاد بده. در نتیجه به خاطر چیزی که هستیم از خودمون متنفر میشیم. وقتی که به اندازه کافی از چیزهایی که برای ما لذت بخشه شرمنده میشیم، از خواستههای خودمون وحشت میکنیم و تسلیم میشیم، و میریم تو صف میایستیم تا کاریهایی رو انجام بدیم که بهمون میگن.
تربیت کردن آدمها از طریق شرم برای مدت کوتاهی جواب میده، اما در بلند مدت، نتیجه معکوس داره. برای مثال، بیاید از بزرگترین منبع شرم روی این سیاره خاکی استفاده کنیم: سکس.
مغز ما سکس رو دوست داره. به این دلیل که الف) سکس خیلی حال میده، و ب) ما به لحاظ زیست شناختی مشتاقش هستیم. خیلی بدیهی.
حالا، اگه تو هم مثل خیلی از آدمهای دیگه تو این جامعه رشد کرده باشی -مخصوصا اگر خانوم باشی- احتمال زیاد بهت آموزش داده شده که سکس یه چیز شیطانیه که تو رو بعد از فاسد کردن تبدیل به یه آدم تنفرانگیز میکنه. تو رو به خاطر اینکه سکس میخوای سرزنش میکنن، و بنابراین، احساسات متناقض زیادی سکس رو برای تو احاطه میکنن: به نظر شگفتانگیز میاد ولی در عین حال ترسناکه؛ به نظر کار درستیه، ولی در همون حال یه جورایی اشتباهه. در نتیجه، تو همچنان سکس میخوای، اما در کنارش کلی گناه و تردید و اضطراب با خودت داری.
این ترکیب احساسات متناقض، یک تنش ناخوشایند در فرد ایجاد میکنه. و با گذشت زمان، این تنش رشد میکنه و بزرگتر میشه. چون تمایل به رابطه جنسی هیچوقت از بین نمیره، و همینطور که این تمایل ادامه پیدا میکنه، شرم هم در کنارش تداوم داره و رشد میکنه.
در نهایت این تنش غیرقابل تحمل میشه و باید خودش رو از طریق یکی از این دو راه حل کنه.
اولین گزینه افراط کردن و آزادی بیحد و مرزه. تنش چنان بزرگ میشه که ما احساس میکنیم تنها راه حلش اینه که تا خرخره اون کاری که نباید بکنیم رو بکنیم. رابطه برقرار کردن با فاحشهها. خودارضایی خیلی زیاد. خیانت مفرط. و متاسفانه، اغلب خشونت جنسی.
ولی افراط کردن، تنش رو حل نمیکنه. انگار که داری به یخ تلنگر میزنی که تو آب غرق بشه. چون بعد از اینکه دستمال کاغذی رو بندازی دور، یا وقتی فاحشهها برن خونهشون، سر و کله شرم و گناه پیدا میشه. برمیگردن، و میان که انتقام بگیرن.
پس اگر افراط جواب نمیده، گزینه دیگه چی میشه؟
خب، تنها گزینهٔ دیگه برای فرار از تنشها کرخت کردن اونه. برای اینکه خودتون رو از این تنش منحرف کنید، یک تنش بزرگتر و دلپذیرتر پیدا میکنید. الکل یه مورد معموله. و صد البته پارتی کردن و مواد مخدر. تماشا کردن فیلم و سریال ۱۴ ساعت در روز میتونه گزینه دیگهای باشه. یا جوری غذا بخوری که نیمه جون بشی.
بعضی وقتها، آدمها راههای پرباری رو برای پرت کردن حواسشون از شرمی که دارن پیدا میکنن. اونا تا سرحد گولاخ شدن ورزش میکنن یا ۱۰۰ ساعت در هفته کار میکنن. بعضی از این آدمها همونایی هستن که ما به خاطر داشتن اراده فولادی ستایششون میکنیم.
چون با کرخت کردن شرم، نمیتونی از دستش خلاص بشی. فقط اینطوری شکلش تغییر میکنه. کسی که برای فرار از شرم و نفرت از خودش، با ورزش خودش رو خفه میکنه، در نهایت راهی برای متنفر بودن از عادت ورزش کردنش پیدا میکنه. و به زودی، چیزی که به عنوان یک عادت خوب و قابل توجه داخل باشگاه شروع شده، تبدیل میشه به اختلال خودزشتانگاری، مثل اون افرادی که به بازوهای خودشون آمپول میزنن تا شبیه اون بازیگره، راک بشن.

به طول مشابه، اون کارمندی که شرمش رو تبدیل به ساعات طولانی کار کردن کرده، در نهایت به جایی میرسه که دیگه نمیتونه بره خونه. میترسه این کار رو انجام بده. هر دقیقهای که بدون بهرهوری بگذره براش تبدیل شده به یک شکست مفتضحانه. و همینطور که بقیه قسمتهای زندگیش داره از هم میپاشه، تنها چیزی که براش اهمیت داره اعداد و خروجی کارشه.
به همین دلیله که اکثر آدمهای خفن ِ تسلیم نشوی دنیا همونایی هستن که یهو خبر به فاک رفتنشون رو میشنویم. به همین خاطره که بنیادگرا ترین رهبران مذهبی دنیا که تبلیغ فانی بودن دنیا رو میکنن همونایی هستن که به پسر بچهها تجاوز میکنن. به همین دلیله که بیشتر رهبران و گوروهایی که تبلیغ معنویت میکنن همونایی هستند که از پیروانشون اخاذی و تهدید به ارتادشون میکنن. به همین دلیله که بیشتر سیاستمدارانی که ادعای وطنپرستی و همنوع دوستی دارند هموناییاند که بیشترین دزدی رو میکنن و تا جایی که پاشون برسه، حق مردم رو پایمال میکنن. اونا دارن از شیطان درون خودشون فرار میکنن. و یکی از راههای انجام این کار، ساختن یه شیطان پر زرق و برقتر و از نظر جامعه قابل قبولتره.
ایجاد نظم، با استفاده از انکار خود، نمیتونه در دراز مدت پایدار باشه. تنها باعث ایجاد اخلال بیشتر در زندگی و عملکرد فرد میشه تا در نهایت منجر به خود تخریبی بشه.
خود انکاری = اختلال عاطفی = خود تخریبی = -(خود نظمی)
مشکل این روکرد اینه - و انقدر تابلوئه که باورم نمیشه باید دربارهاش حرف بزنیم. اگه حال باشگاه رفتن نداشته باشی، میتونی خودت رو برای چند روز مجبور کنی که به باشگاه بری. اما بعد از چند روز دیگه انگیزهات رو از دست میدی، مگر اینکه باشگاه رفتن به یک شکلی بهت حس خوبی بده، در غیر این صورت ارادهات تموم میشه و دیگه بیخیالش میشی. تو میتونی خودت رو مجبور کنی که برای چند روز یا چند هفته مشروب نخوری، اما اگر مشروب نخوردن بهت هیچ حس پاداشی نده، یه مدت بگذره دوباره میخوری.
دلیل اینکه اون برنامه خوابی که اول این مطلب بهش اشاره کردم برای من جواب نمیداد. تمام شب بیدار بودن و کمبود خواب مزمن گرفتن هیچ مزیت ملموسی برای من نداشت. هیچ حس خوبی ایجاد نمیکرد. تنها هذیون و حس بدبختی ایجاد میکرد. یه روش موثر برای خود آزاری بود. بنابراین، ارادهام تموم میشد و جاش رو به احساساتم میداد و مجبورم میکرد برای ۱۶ ساعت آینده بیهوش، خوابم ببره.
هر رویکردی رو که برای ایجاد نظم درونی اتخاذ میکنیم باید همسو با احساسات شما باشه، نه بر علیه اون.
در نهایت، ایجاد نظم درونی با استفاده از اراده یا انکار تمایلاتمون به تحقق نمیرسه، بلکه در واقع به یک وسیله میتونیم بهش دست پیدا کنیم: پذیرش خود.
بیاید فرض کنیم که شما میخواید وزن کم کنید و بزرگترین مشکلتون اینه که هفتهای ۳ لیتر بستنی میخورید. شما سیاهچاله بستنی هستید. سعی کردید به وسیله اراده بستنی نخورید. سعی کردید با دوستاتون گروهی رژیم بگیرید. به همسرتون گفتید که دیگه حق نداره بستنی بخره بذاره تو یخچال، تا کاستیهای خودتون رو بندازید گردن یکی دیگه.
اما هیچکدومشون جواب نداده. حتی یک روز هم نشده که به خوردن بستنی فکر نکنید.
و از خودتون به خاطر این مسئله متنفرید.
این اولین اشتباه شماست. قدم اول تو ایجاد خود نظمی اینه که شکستهای شخصیتون رو از شکستهای اخلاقی جدا کنید. یعنی باید قبول کنید که نیاز به افراط کردن لزوما شما رو تبدیل به یه آدم بد نمیکنه. ما همگی به شکلهای مختلف دوست داریم افراط کنیم. همهٔ ما بندرگاه شرمساری هستیم. همهٔ ما تو تسلط بر خواستههای نامتعارفمون شکست میخوریم. و همهمون دوست داریم گهگاه یه کاسه بستنی لعنتی بخوریم.
این نوع پذیرشِ خود، پیچیدهتر از اون چیزیه که به نظر میاد. ما خیلی وقتها متوجه این نیستم که داریم خودمون رو قضاوت و نکوهش میکنیم. جریان افکارمون دائما ادامه دارن، و ما بدون اینکه بفهمیم دائم داریم آخر اکثر افکارمون به این نتیجه میرسیم که «به خاطر اینکه من آدم مزخرفی هستم».
چه بسا همین الان هم که داری این مطلب رو میخونی، داری خودت رو قضاوت میکنی و میگی «پسر، من دائم خودم رو مثل این قضاوت میکنم ... چون آدم مزخرفیام»!

نکتهاش اینجاست: توی این نوع قضاوت کردن خودمون یه حس خوبی وجود داره. به خاطر اینکه ما رو از مسئولیتی که در قبال اعمالمون داریم خلاص میکنه. اگه من به این نتیجه رسیدم که نمیتونم بستنی خوردن رو کنار بذارم، چون من آدم مزخرفیام؛ اون «مزخرفی ِ من» تواناییم رو برای تغییر یا بهتر شدن در آینده از من میگیره. بنابراین، از نظر فنی، بستنی خوردن یا نخوردن دست من نیست، درسته؟ بعدش این نتیجه رو میگیریم که هیچ کاری نیست که درباره میل شدیدم به بستنی از دستم بر بیاد، پس گور باباش! چرا زحمت بدم به خودم و تلاش کنم؟
وقتی که دیگه دست به این کار نزنیم، یه حس ترس و اضطرابی برامون به وجود میاد. در حقیقت ما در مقابل پذیرش خودمون مقاومت میکنیم، چون مسئولیت پذیر بودن ترسناکه. به خاطر اینکه بهمون نشون میده ما نه تنها قادر به تغییر آینده هستیم (و تغییر همیشه ترسناکه) بلکه احتمالا گذشتهمون رو هم هدر دادیم. و این اصلا حس خوبی بهمون نمیده. اتفاقا یه تلهای هم وجود داره که بعضی از آدمهایی که خودشون رو پذیرفتن میوفتن توش، اونا فکر میکنن به خاطر اینکه خیلی سال پیش متوجه این موضوع نشده بودن آدم مزخرفی هستن!
اما، وقتی که ما احساساتمون رو از قضاوتهای اخلاقیمون جدا میکنیم (زمانی که تصمیم میگیریم که چون یه چیزی باعث میشه ما احساس بدی داشته باشیم معنیش این نیست که ما هم آدم بدی هستیم) باعث میشه با دیدگاههای جدیدی رو به رو بشیم.
یکیش اینکه بهمون نشون میده که احساسات تنها مکانیزمهای رفتاری داخلی ما هستند که میتونن مثل هر چیز دیگهای دستکاری بشن. دقیقا همون جوری که قرار دادن نخ دندون کنار مسواکتون باعث میشه که هر روز دندونهاتون رو نخ بکشید. زمانی که دیگه خودمون رو قضاوت نکنیم، احساس بد داشتن به خاطر خوردن شیرینی یا بستنی، یادآور یا انگیزهای میشه تا مشکل اصلی رو پیدا کنیم.
ما باید دلیل تمایلمون به انجام دادن کاری که باعث کرخت شدن یا سرپوش گذاشتن رو احساساتمون میشه رو پیدا کنیم. فکر کن تو مجبوری هفته چند لیتر بستنی بخوری. چرا؟ خب، غذا خوردن -مخصوصا شیرینیجات و غذاهای ناسالم- یک شکلی از کرخت کردنه. باعث میشه بدن حال بیاد. گاهی بهش «خوردن عاطفی» و هم گفته میشه، همون جوری که یه الکلی مینوشه تا از شیاطین درونش فرار کنه، یه سری هم هستن که با زیاد خوردن از شیاطین درونشون فرار میکنن.
خب، حالا این شیاطین کیا هستن؟ شرمی که میکشیم از چیه؟
پیداش کن. تحلیلش کن. و مهمتر از همه: قبولش کن. اون قسمت تاریک و زشت خودت رو که تو اعماقت زندگی میکنه پیدا کن. باهاش رو به رو بشو، با اون حس بدی که همراه باهاش بهت دست میده کنار بیا. بعدش قبول کن که این جزئی از توست و قرار نیست که از شرش خلاص بشی. مسئلهای نداره، میتونی باهاش کنار بیای به جای اینکه باهاش بجنگی.
و اینجاست که معجزه اتفاق میوفته. وقتی که نسبت به خودت حس ناخوشایند نداشته باشی، دو تا اتفاق میوفته:
دیگه وقتی تا خرخره بستنی میخوری، حس خوبی بهت نمیده. دیگه اصلا درونت قلقلکی برای خوردن بستنی وجود نداره. به جاش حالت بد میشه.
به همین شکل، ورزش کردن دیگه شبیه یه کار غیر قابل انجام که هیچوقت حالش رو نداری نیست. در عوض حس خوب و پرانرژی شدن بهت میده. و سر و کله اون حسهای خوبی که کمک میکنه به ورزش کردن ادامه بدی پیدا میشه.
اما لزوما نیاز نیست که کارهای درمانگری عمیق رو برای رسیدن به خود نظمی انجام بدی. کافیه احساساتت رو بفهمی و قبول کنی تا بتونی باهاشون زندگی کنی و کنار بیای، به جای اینکه در مقابلشون باشی و باهاشون بجنگی.
یه راهی برای انجام دادن این کار وجود داره: زنگ بزن به دوستهای نزدیکت و بهشون بگو بیان پیشت. دسته چکت رو بیار بیرون. یه چک ۳۰ میلیونی بنویس و امضاش کن، بده بهشون و بگو اگه یه وقت بستنی خوردی برن نقدش کنن.
تموم شد.
الان دیگه خوردن بستنی یه مشکل عاطفی خیلی بزرگتری نسبت به اون مشکل عاطفی که قبلا حل میکرده، ایجاد میکنه. و یهو به شکل سحر آمیزی، خودداری کردن از خوردن بستنی حس خیلی خوبی بهت میده.
پاسخگو بودن به جمع دقیقا به همین شکل کار میکنه. خیلی راحتتره که برای مدت زیادی مدیتیت کنی، وقتی که تو یه اتاق پر از آدمهایی هستی که اونا هم دارن مدیتیت میکنن. چرا؟ چون وقتی تو یه اتاق پر از آدم هستی، دوست نداری اون آدم اسکله باشی که بعد از سه دقیقه یهو پا میشه میره بیرون، مثل کاری که تو خونه همیشه انجام میدی! فشار اجتماعی باعث میشه که مدیتیت نکردن مشکلات عاطفی بیشتری نسبت به مدیتیت کردن در زمان طولانی باشگاه ایجاد کنه.
همچنین میتونی این کار رو به وسیله تقویت مثبت انجام بدی: راههایی رو برای جایزه دادن به خودت در زمانهایی که رفتار درستی انجام میدی پیدا کن. تحقیقات نشون میده که در حقیقت عادتهای جدید به همین شکل به وجود میان: رفتار مورد نظرت رو انجام میدی و بعدش به خاطر به خودت پاداش میدی.
زمانی که شما بخش زیادی از شرم خودتون رو حل و فصل کردید، و زمانی که شرایطی رو ایجاد کردید که در اون انجام رفتارهای مورد نظرتون، منافع عاطفی بیشتری نسبت به انجام ندادنشون داشته باشه، در نهایت به خود نظمی غیر قابل شکستی میرسید که براش تلاشِ مَرد افکنی نکردید. شما بدون نیاز به اراده منظم میشید.
صبحها زود بیدار میشید، چون زود بیدار شدن حس خوبی داره.
به جای کراک کشیدن، کلمپیچ میخورید، چون خوردن کلمپیچ بهتون حس خوبی میده و کراک کشیدن حس بد.
دیگه دروغ نمیگید چون دروغ گفتن به شما حس خیلی بدتری نسبت به بیان یک حقیقت تلخ رو میده.
ورزش میکنید چون حس بهتری نسبت به یه گوشه لم دادن و چیپس و ماست موسیر خوردن بهتون میده.
معنیش این نیست که درد از بین میره. نه، درد همچنان هست. فقط الان دیگه درد کشیدن یه معنی میده. یک هدفی داره. و همین باعث میشه کل ماجرا تغییر کنه. شما با درد همکاری میکنید به جای اینکه باهاش بجنگید. شما دنبالش میکنید به جای اینکه ازش فرار کنید. و با هر دنبال کردن، شما قویتر و سالمتر و خوشحالتر میشید.
و در نهایت، از بیرون به نظر میاد که دارید شاغ غول رو میشکونید، انگار که شما منبع نامتناهی اراده هستید. در صورتی که، برای شما انجام این کارهای هیچ کار دشواری نیست.