
در اتفاقی مهم در صنعت فناوری، هواوی و کوالکام در ۵ اکتبر ۲۰۲۶ از امضای یک توافق گسترده و چندساله برای صدور مجوز پتنت خبر دادند؛ توافقی که حوزههایی مانند 5G، هوش مصنوعی، پردازش و شبکه را پوشش میدهد.
این خبر از آن جهت اهمیت دارد که هواوی و کوالکام طی سالهای اخیر در فضایی متفاوت و تحت تأثیر محدودیتهای تجاری و فناوری آمریکا فعالیت کردهاند.
اما یک نکته مهم وجود دارد: این توافق به معنی همکاری مستقیم دو شرکت برای ساخت مشترک تراشه یا گوشی نیست. موضوع اصلی، مجوز متقابل استفاده از پتنتها و خرید برخی پتنتهای هواوی توسط کوالکام است.
هواوی و کوالکام: امضای قرارداد چندساله مجوز پتنت
حوزههای توافق: 5G، هوش مصنوعی، پردازش و شبکه
نوع همکاری: Cross-Licensing یا صدور مجوز متقابل
خرید پتنت: کوالکام برخی پتنتهای آمریکایی هواوی را در حوزههای پردازش، AI و شبکه خریداری میکند.
وضعیت اجرا: نهایی شدن معامله به دریافت مجوزهای قانونی بستگی دارد.
اهمیت ویژه: این نخستین توافق مجوز پتنت میان دو شرکت است که 5G را نیز پوشش میدهد.
بر اساس اعلام هواوی و گزارش رویترز، این قرارداد یک توافق گسترده چندساله برای مجوز پتنت است.
در این توافق، دو شرکت بخشی از سبد پتنتهای خود را در حوزههای مختلف برای استفاده طرف مقابل مجوز میدهند.
حوزههای اصلی شامل موارد زیر است:
ارتباطات 5G
فناوریهای پردازشی
هوش مصنوعی
شبکه
برخی فناوریهای مرتبط دیگر
علاوه بر این، کوالکام برخی پتنتهای آمریکایی هواوی را در زمینه پردازش، هوش مصنوعی و شبکه خریداری خواهد کرد.
این معامله پس از دریافت تأییدیههای قانونی لازم نهایی خواهد شد.
یکی از نکات مهم خبر این است که هواوی اعلام کرده این اولین توافق مجوز پتنت آن با کوالکام است که فناوریهای 5G را نیز شامل میشود.
5G فقط به سرعت بیشتر اینترنت گوشی محدود نمیشود.
این فناوری پایهای برای بخشهایی مانند:
ارتباطات موبایلی نسل جدید
اینترنت اشیا
خودروهای متصل
شبکههای صنعتی
پردازش لبهای
ارتباط میان دستگاهها
زیرساختهای هوشمند
محسوب میشود.
در سالهای آینده نیز مسیر توسعه شبکههای 5G پیشرفته و حرکت تدریجی به سمت 6G میتواند اهمیت پتنتهای ارتباطی را بیشتر کند.
هواوی نیز در برنامههای فناوری خود روی توسعه 5G-A و آمادهسازی زیرساختهای ارتباطی برای عصر هوش مصنوعی تأکید کرده است.
شاید مهمترین قسمت این خبر همین بخش باشد.
هوش مصنوعی دیگر فقط به مدلهای زبانی و چتباتها محدود نیست. اجرای مدلهای AI به مجموعهای از فناوریهای پردازشی، شبکهای و ارتباطی نیاز دارد.
از گوشیهای هوشمند و لپتاپها گرفته تا دیتاسنترها، خودروها و تجهیزات مخابراتی، هوش مصنوعی در حال تغییر معماری محصولات فناوری است.
به همین دلیل، پتنتهایی که به پردازش، ارتباطات و شبکههای مورد استفاده در سیستمهای هوشمند مربوط هستند، ارزش بیشتری پیدا کردهاند.
در توافق جدید، حوزه AI هم در بخش مجوزهای متقابل و هم در پتنتهایی که کوالکام از هواوی خریداری میکند، حضور دارد.
بنابراین این توافق را میتوان بخشی از رقابت بزرگتر صنعت فناوری بر سر مالکیت فکری در عصر هوش مصنوعی دانست.
این قسمت نیاز به دقت دارد.
توافق جدید را نباید به معنی بازگشت کامل کوالکام به همکاری سختافزاری با هواوی دانست.
موضوع اصلی قرارداد جدید، حقوق مالکیت فکری و پتنتها است.
هواوی در سالهای گذشته به دلیل محدودیتهای تجاری آمریکا با مشکلات جدی در دسترسی به برخی تراشهها و فناوریهای پیشرفته روبهرو شده است.
به همین دلیل، این شرکت در سالهای اخیر سرمایهگذاری زیادی روی توسعه فناوریهای داخلی خود انجام داده است.
در واقع هواوی اکنون تلاش میکند بخش بیشتری از زنجیره فناوری خود را در داخل چین توسعه دهد.
برای نمونه، این شرکت در نسل جدید گوشیهای Mate 90 از تراشههای داخلی Kirin استفاده کرده و همزمان توسعه HarmonyOS را ادامه داده است.
بنابراین توافق جدید با کوالکام را باید در کنار این روند مشاهده کرد، نه بهعنوان پایان آن.
کوالکام یکی از بزرگترین دارندگان پتنت در حوزه ارتباطات بیسیم است و بخش قابل توجهی از مدل کسبوکار این شرکت به صدور مجوز فناوریهای ارتباطی وابسته است.
در طرف مقابل، هواوی نیز یکی از شرکتهای بزرگ دنیا از نظر تعداد و گستره پتنتهای فناوری است.
هواوی اعلام کرده ارزش مجموع قراردادهای صدور مجوز پتنت این شرکت پس از توافق جدید میتواند به بیش از ۶.۹ میلیارد دلار برسد.
این موضوع نشان میدهد که مالکیت فکری در صنعت فناوری به یک دارایی بسیار مهم تبدیل شده است.
شرکتی که یک فناوری کلیدی را توسعه میدهد، ممکن است سالها بعد نیز از طریق مجوز دادن به سایر شرکتها درآمد کسب کند.
احتمالاً نباید انتظار تغییر فوری در گوشیهای هواوی داشت.
این توافق به خودی خود به معنی آن نیست که از فردا گوشیهای هواوی با تراشههای جدید کوالکام عرضه خواهند شد.
آنچه فعلاً اعلام شده، مربوط به مجوز و مالکیت پتنتها است.
بنابراین اگر کاربر منتظر گوشی جدید هواوی است، این خبر را نباید به معنی بازگشت فوری تراشههای کوالکام به گوشیهای هواوی تفسیر کند.
هواوی همچنان مسیر توسعه تراشههای داخلی و اکوسیستم نرمافزاری خودش را دنبال میکند.
تأثیر مستقیم این قرارداد بر قیمت گوشی یا مشخصات محصولات هنوز مشخص نیست.
اما در سطح صنعتی، چنین توافقهایی اهمیت زیادی دارند.
صنعت موبایل به مجموعه بزرگی از پتنتها وابسته است؛ از فناوریهای ارتباطی گرفته تا انتقال داده، پردازش، شبکه و استانداردهای 5G.
به همین دلیل، توافقهای مالکیت فکری میتوانند به شرکتها اجازه دهند بدون ورود به درگیریهای طولانی حقوقی، از فناوریهای یکدیگر استفاده کنند.
در بلندمدت، چنین توافقهایی میتوانند به توسعه سریعتر استانداردها و محصولات کمک کنند.
نباید از خبر جدید این برداشت را داشت که رقابت فناوری میان آمریکا و چین تمام شده است.
برعکس، صنعت فناوری همچنان با محدودیتهای تجاری، کنترل صادرات، رقابت بر سر تراشههای پیشرفته و تلاش کشورها برای ایجاد زنجیره تأمین مستقل روبهرو است.
توافق هواوی و کوالکام نشان میدهد که حتی در چنین فضای رقابتی، مالکیت فکری و صدور مجوز فناوری میتواند مسیر همکاری میان شرکتها را باز نگه دارد.
این اتفاق از نظر تجاری و حقوقی جالب است، اما نباید آن را با یک اتحاد کامل سختافزاری یا پایان اختلافات فناوری اشتباه گرفت.
برای کاربر عادی، احتمالاً تأثیر این توافق در کوتاهمدت محسوس نخواهد بود.
اما در بلندمدت، هر تغییری در رابطه میان شرکتهای بزرگ فناوری میتواند روی محصولات آینده تأثیر بگذارد.
اگر همکاریهای مبتنی بر پتنت باعث توسعه سریعتر فناوریهای 5G، AI و پردازش شود، ممکن است نسلهای آینده گوشیها، تجهیزات شبکه و سایر محصولات دیجیتال از آن بهره ببرند.
برای کاربران ایرانی، علاوه بر فناوری، عوامل دیگری مانند قیمت ارز، واردات، موجودی بازار، گارانتی و خدمات پس از فروش نیز در ارزش خرید یک محصول اهمیت دارند.
بنابراین حتی اگر یک فناوری جدید در سطح جهانی معرفی شود، لزوماً به معنی ارزانتر شدن یا دسترسی سریعتر آن در بازار ایران نیست.
توافق جدید هواوی و کوالکام یکی از خبرهای مهم فناوری در ۵ اکتبر ۲۰۲۶ است.
دو شرکت یک قرارداد چندساله گسترده برای مجوز متقابل پتنتها در حوزههایی مانند 5G، پردازش، هوش مصنوعی و شبکه امضا کردهاند. کوالکام همچنین برخی پتنتهای آمریکایی هواوی را در زمینه AI، پردازش و شبکه خریداری خواهد کرد.
مهمترین نکته این است که این قرارداد همکاری مستقیم برای ساخت تراشه یا گوشی نیست؛ بلکه یک توافق مالکیت فکری و مجوز فناوری است.
با این حال، اهمیت آن کم نیست.
در دورهای که 5G، هوش مصنوعی و پردازش پیشرفته بیش از هر زمان دیگری به یکدیگر وابسته شدهاند، پتنتهای فناوری به یکی از مهمترین داراییهای شرکتهای بزرگ تبدیل شدهاند.
از نگاه اوپاکالا، جذابترین بخش این خبر نه فقط توافق دو شرکت، بلکه تغییری است که در صنعت فناوری در حال رخ دادن است: رقابت آینده فقط بر سر ساخت سختافزار بهتر نیست؛ مالکیت فناوری، پتنت، هوش مصنوعی و استانداردهای ارتباطی نیز بخش مهمی از این رقابت هستند.
بنابراین باید دید این توافق در ماهها و سالهای آینده چه اثری بر مسیر توسعه 5G، هوش مصنوعی و محصولات مصرفی خواهد گذاشت.