در مباحث پیشین از تعاریف بر میراث فرهنگی و اهمیت آنها پرداختیم و به این نتیجه رسیدیم میراث فرهنگی دارای ارزش های گوناگون است که در این مبحث مورد بررسی قرار میدهیم.
میراث فرهنگی دارای ارزش های گوناگونی از قبیل ارزش های فرهنگی و ارزش های کاربردی میباشد.
ارزش های فرهنگی شامل: ارزش های تاریخی، باستان شناسی، معماری، شهرسازی، می باشد که منظور از آن ماهیت میراث است یعنی جنس، کیفیت ساخت، طراحی و محل استقرارمیراث فرهنگی.
اما ارزش های کاربردی شامل: ارزش های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و عملکردی میباشد و این طور به نظر می رسد ارزش های کاربردی بیشتر قابل توجه جوامع درحال توسعه واقع شده است و ارزش اقتصادی برای میراث فرهنگی، یک ارزش ذاتی به حساب میآید.
بدین صورت که این ارزش ذاتی تقسیم به دو نوع: بازاری که به آن ارزش مادی هم میگویند و ارزش غیر بازاری که قابل فروش و ارائه نمی باشد که به آن ارزش فرهنگی هم گویند، ارزش های بازاری و غیر بازاری از همدیگر مستقل نمی باشند و به همدیگر وابسته هستند بدین صورت که اگر از بُعد فیزیکی میراث فرهنگی نگهداری و محافظت نکنیم، ارائه خدمات و توسعه محدود خواهد شد. به طور مثال یک محوطه میراث فرهنگی یا یک بنای تاریخی علاوه بر اینکه در قالب اقتصادی و ارزش بازاری دارای اهمیت است در قالب ارزش فرهنگی هم حتی بیشتر از ارزش اقتصادی دارای اهمیت است زیرا که به منزله هویت و پیشینه یک ملت به حساب می آید.
پدیده اقتصادی کردن میراث فرهنگی: که مورد توجه کشورهای باستانی قرار گرفته است توسط به کارگیری سیاستهای اقتصادی و فرهنگی به دنبال رونق گردشگری و افزایش درآمد حاصل از آن می باشند، توسعه اقتصادی و حفاظت از میراث فرهنگی دشواری هایی هم به همراه دارد که توسط پدیده مدیریت کردن میراث فرهنگی که در ادبیات آمریکایی و انگلیسی هم مدیریت منابع فرهنگی خوانده میشود،قابل کنترل و شناسایی می باشد.
مدیریت کردن میراث فرهنگی: دانشی است که به فرآیند تصمیمگیری و توازن میان نیازهای مردم و چگونگی حفاظت و بهره برداری از میراث فرهنگی می پردازد و تلاش میکند که راه های نوینی را جهت حفاظت بهتر و ارائه خدمات بهتر ارائه دهد. با اقتصادی کردن میراث فرهنگی جوامع با خطراتی از قبیل:ایجاد شهرهای موزه ایی، ناپدید شدن زندگی شهری، آلوده کردن محیط زیست و نابود کردن میراث فرهنگی روبه رو شده اند. بدیهی است که بناهای تاریخی، آثار باستانی و محیط زیست و میراث طبیعی ارزشمند تر از آن است که به دلیل جنبه اقتصادی آنها و بهرهبرداری، تبدیل به ابزاری جهت خدمت به سیستم گردشگری و توریسم شود.بنابراین انگار به نظر میرسد که تنها ارزش، وجود ثروت است وهویت ملّت ها میتواند مفهومی ناپایدار به حساب بیاید، آثار باستانی و میراث فرهنگی برای جوامع در حال توسعه دارای اهمیت است اما این توسعه نباید آسیب جدی به میراث فرهنگی و طبیعی وارد کند.
رویکردهای کشورهای غربی مثل اسپانیا به میراث فرهنگی یک رویکرد حمایتی می باشد و در قانون خود که مصوب 29 ژوئن سال 1985 میباشد، میراث فرهنگی را اشیا منقول و غیرمنقول هنری،تاریخی باستانی، فنی وعلمی که به لحاظ قومیت شناسی،دیرینه شناسی، پژوهشی وعلمی قابل بررسی و شناسایی هستند تعریف میکند.در این قانون واژه historical heritage بکار برده شده که به معنای میراث تاریخی است. 21منطقه فرهنگی این کشور ثبت جهانی شده و جهانگردی یکی از ستون های اصلی اقتصاد این کشور به حساب میآید.اگر چه سرمایه حاصل از جهانگردی در این کشور که چشمگیر است اما پاسخگوی هزینههای مربوط به حفاظت و نگهداری از میراث فرهنگی نمیباشد.یکی دیگر از کشورها که دارای میراث فرهنگی غنی می باشد فرانسه است و تنها دلیلی که باعث میشود هر سال پذیرای میلیونها توریست باشد، مدیریت کردن میراث فرهنگیمی باشد زیرا مدیریت صحیح منجر به حفاظت صحیح از میراث فرهنگی وارائه خدمات بهتر به گردشگران شود و در نتیجه باعث افزایش توریست و سرمایه می شود.
وزارت فرهنگ فرانسه می کوشد تا عموم مردم به میراث فرهنگی دسترسی آسان داشته باشند، در این زمینه علاوه بر مقامات دولتی،انجمن های غیردولتی و صاحبان خصوصی فعالیت دارند و حفاظت از هویت و ارزشهای فرهنگی میراث را اولویت خود میدانند، از فعالیت های این انجمن: اطلاع رسانی، ایجاد حساسیت در جامعه نسبت به میراث فرهنگی می باشد از طرف دیگر حضور رسانه ها و شبکه اجتماعی هم در این مسیر تاثیرگذار هستند که با اطلاع رسانی همایش ها و کنفرانس ها باعث ایجاد علاقه جامعه شده است.
کشور دیگری که در زمینه میراث فرهنگی پربار است ایتالیا میباشد که وزارت میراث و فعالیتهای فرهنگی این کشور در خصوص میراث فرهنگی فعالیت میکند و وظیفه آن رسیدگی به امور تاریخی، حفاظت و مرمت و سایر اقدامات مربوط به بهره برداری می باشد.تعریف مربوط به میراث فرهنگی در قانون ایتالیا در ماده ۱۰ قانون میراث فرهنگی و طبیعی مصوب ۲۲ ژانویه ۲۰۰۴ذکر شده است که مانند قانون اسپانیا میراث فرهنگی را اشیا منقول و غیرمنقول که دارای ارزش هنری،تاریخی و باستانشناسی شناخته است .در این کشور وظیفه اصلی وزارتخانه میراث و فعالیتهای فرهنگی حفاظت میباشد و رویکرد آن یک رویکرد حمایتی- نظارتی میباشد، بدین صورت که علاوه بر حمایت از فعالیتهای فرهنگی بر آنها نظارت هم میکند. علاوه براین، یک بخش جداگانه در حوزه مرمت آثار باستانی در زمان بحران های اقتصادی به صورت یک بخش خصوصی وجود دارد که به صورت تخصصی به این حرفه میپردازد.
و در انتها میتوان نتیجه گرفت با توجه به ارزش های همه جانبه میراث فرهنگی برای جوامع توسعه یافته و درحال توسعه، چگونه میتوان با حفظ آثار باستانی و مرمّت و نگهداری از آنها، حداکثر استفاده اقتصادی، اجتماعی،فرهنگی و غیره را همراه با توسعه جهانگردیبه دست آورد و با این سرمایه گذاری در میراث فرهنگی به مناطق شهری یا روستایی یک حیات مضاعف تزریق کرد.