
اعتراف میکنم: به ادبیات روسیه علاقهمند بودهام. به ادبیات فرانسه و انگلستان و بسیاری از ادبیات دیگر جهان هم نیز. این علاقه را نه عیب میدانم و نه قرار است خودم را به دلیل آن علاقه، فردی خوشسلیقه بدانم. آشنایی با زبانها و فرهنگهای گوناگون، بهطور طبیعی افق دید آدمی را گستردهتر میکند و ذائقهی ادبی او را از محدودیت و یکنواختی میرهاند. اما مسئلهی من حالا چیزک دیگریست، این که «دوست داشتن» در من بهتدریج جای خود را به «تبعیت» داده بود و سلیقهام، بیآنکه بدانم، از درونم به بیرون منتقل شده بود.
فضیلتی در این نمیبینم که نویسندهی همزبان خودم مهجور مانده، تنها به این دلیل که نامش به اندازهی نویسندههای خارجی در شبکههای اجتماعی شنیده نمیشده است. اینکه چند کتاب یا چند نویسنده مدام در رسانهها و میان اهل کتاب تکرار میشوند، نباید سلیقهی شخصیام را هم به همان سو برده باشد. محبوبیت، همیشه نشانهی ارزش نیست، چنانکه گمنامی، نشانهی بیارزشی.
من نسبت به خواندن کتاب از زبانها و سرزمینهای مختلف تعصبی ندارم، اما حالا زبان خودم برای من یک اولویت است. از روی باور به این که ادبیات فارسی آنقدر گستره و ژرفا دارد که برای یافتن چیزی ارزشمند، مجبور نباشم همیشه چشم به بیرون بدوزم. این یک انتخاب آگاهانه است، نه صرفا یک واکنش احساسی.
اعتراف میکنم که خودم از آن آدمها بودهام، چنان از داستایوفسکی و کامو و ... دفاع میکردم که گویی از اقوام نزدیکم هستند و اگر کسی میگفت با فلان اثرشان ارتباط نگرفته، انگار به یکی از اعضای خانوادهام توهین شده. اما وابستگی عاطفی به یک نویسنده، معیار بینقص بودن او نیست. دوست داشتن یک نویسنده، دلیل بر بینقص بودنش نیست، همانطور که نخواندن یا نپسندیدن او، نشانهی بیسلیقگی نیست. آنچه اهمیت دارد، تجربهی زیستهی من از متن است، نه وفاداری به نامی که دیگران برگزیدهاند.
حالا میدانم پیش از آنکه بپرسم «همه چه میخوانند؟»، باید یکبار از خود بپرسم: «من واقعا چه چیزی را ترجیح میدهم؟» و اگر پاسخ این پرسش چندان روشن نبود، شاید بخشی از سلیقهام را در هیاهوی ترندها گم کرده باشم.