
انسان قصه را میپرستد. با قصه جان میگیرد و از تلخی حقایق زندگیاش فاصله میگیرد. به وجد میآید و کوتاه روزمرگی را از ذهنش پاک میکند. ما مدام در حال شنیدن، دیدن و روایت قصه هستیم. گاهی با یک کلام، گاهی با یک عکس، گاهی با یک جمله، گاهی با یک شعر، گاهی با یک فیلم، گاهی با یک مجسمه، گاهی با یک معماری و...
بار مدرنیته شتاب بود. ما شتابزده شدیم. با دلآشوبهای دنبال سرعت دویدیم. اکثرمان بیصبر، آستانهی شنیدن قصههای طولانی را از دست دادیم. با داستانهای یک خطی، با تصاویر پوچ و بیمغز، با سریالهای سطحی، که عمق نخواهد، واکاوی شخصیتها را نخواهد، ما را به فکر نبرد، ارضا شدیم. رسانه هم در خدمت نیاز و ویژگی ما قرار گرفت داستانهای کوتاه و ارزیابی ثانیهای میپسندم/نمیپسندم. برچسب. قضاوت.
رومینا یکی از همین قصههاست. تراژدی تلخی که هر کسی از ظن خود شده یارش و برچسب پشت برچسب.
روایت اعلام شده یک خطیست: مردی دختر چهارده سالهی خود را که با دوست پسر ۳۵ سالهاش فرار کرده بود، با داس در خواب کشت و نقطه. نقطه. نقطه. آیا این قصه همینقدر یک خطیست؟ آیا هیچ جنبهی دیگری ندارد؟ مادر دختر کجاست؟ معلمهای دختر کجایند؟ مردم روستا چه؟ پدر و مادر آن پدر چه؟ ما چطور؟ ما کجائیم؟ مگر نه اینکه در شیوهی روایتگری جدید مخاطب همشان صاحب اثر و رکن سوم مثلث است؟ ما چقدر خودمان را میشناسیم؟
بله این داستان یک داستان لجنزدهی مردسالار است. از همهی ابعادش بوی تعفن عصر حجر میآید. هر جای قصه را که بگیری یک سوراخ مردسالار دیگرش نشت میکند. از کشته شدن دختر بچهای توسط پدر، تا به دوستی گرفتن او توسط یک مرد سی و پنج ساله و آن آگهی ترحیم مهوع که انگار کل خاندان زادهی مردهاست و هیچ زنی در آن قوم نیست و «ضمناً» مجلس زنانه هم در همان محل برگزار میشود. اینها همه عیان.
اما ریشهی جرات مرد کجاست؟ ریشهی خشمش چیست؟ مگر عرف به مرد این اجازه را نداده و قانون حمایت کرده؟ مگر عرف را ما نمیسازیم؟ مگر عرف روزمرگی ما نیست؟ مگر از همین قند توی دل آب شدن برای «مانتو تنگ نپوش خانمی» و برچسب غیرتی بودن مرد ایرانی شروع نشده؟ چند خانم از بردن نام عادت ماهانه که بخشی عظیمی از زندگیشان است عبا ندارند؟ چند نفر از خود پرسیدهاند که چرا بابت بدنمان باید شرمسار باشیم؟ ما چقدر از شی زینتی بودن فاصله گرفتیم؟ چرا حالمان به هم نمیخورد از ladies first؟
چرا خانمها اول؟ چرا جنسیت باید سبب برتری و اول، دومی شود؟
چند نفر از ما زنها پشت این گزارهی سراسر توهین «دختر های خنگ جذابترند.» پنهان نشدیم؟ چند نفر سعی کردیم روی پای خودمان باشیم؟ چند نفر وقتی مذکرهای فامیل، کوچه، بازار، خواستند در برابر آزار(به تشخیص خودشان) از ما دفاع کنند و «بیا پشت من وایسا من دمارشون رو دربیارم.» و «آی نفسکش به ناموس من نگاه میکنی، چشمات رو درمیارم.» و اینها ایستادیم و فریاد زدیم من «ناموس» کسی نیستم؟
من انسانم و اگر کمک بخواهم خودم اعلام میکنم؟
و مردها چند نفر میتوانند ادعا کنند که حق برابری با همسر، دختر، مادر، خواهر، همکار و دیگر زنان اجتماع دارند؟ چند نفر با آزارهای کلامی از زنان استقبال نکردند؟ حالا این آزار خنگ بودن و «زن رو چه به رانندگی» باشد یا فحش های رکیک. چند پسر در کارنامهی خود متلک ندارند؟ چند نفر نگاه ابزاری ندارند؟ چند نفر حق خروج از کشور، حق کار، حق طلاق و همهی این چرندیات را پیش از درخواست همسرشان به او دادهاند؟ چند نفر حق ارث مساوی خوستهاند؟ چرا تعجب میکنیم از کربلایی که دخترش را کشته؟ او یکی از ماست. یکی از ما که نجنگیده، یا کم جنگیده، یا صدایش کم بوده و اسیر عرف گندیده شده. لطفاً دوربین را به سمت خودتان برگردانید و کمی به واکاوی خود بپردازید، برچسب سیاه looser زدن را همه بلدند.