
در تاکسی نشستهام. مسیر ترافیک است و من اصلا ترافیکهای تهران را دوست ندارم، گاهی حس میکنم خیابانهای تهران از هجوم این ماشینهای رنگارنگ در حال انفجار است. راننده مرد جوانیست که دنبال هم صحبت میگردد؛ هر کسی در تاکسی صحبت میکند وارد صحبتش میشود. خوش برخورد است. اما خیلی خوشم نمیآید. ترجیح میدهم جای اینکه تا پایان مقصد در ماشینش باشم در اولین ایستگاه مترو پیاده شوم. درخواستم را میگویم اما میگوید این مسیر را نمیشناسد، پس طبق اطلاعات خودم از ماشینش پیاده میشوم. وردوی مترو شبیه بازارچه کوچیکیست که دستفروشان بساط پهن کردهاند. از لباس گرم و آجیل و خوراکیهای متنوع تا انواع لوازم جانبی گوشی در اینجا یافت میشود. خریداری نیست. رهگذران نگاهی به بساطشان میاندازند و میروند، اما مسافرین مترو حتی نیم نگاهی هم نمیاندازند. چند لحظهای صبر میکنم تا بهتر ببینم اما اصرار فروشندگان برای عرضه کالا وادارم میکند وارد مترو شوم. مترو خلوت است. اینجا هم دست کمی از بیرون مترو ندارد. داخل قطار تعداد دست فروشان بیشتر از مسافران است. هر کسی با صدای بلند سعی در فروش جنس خود دارد. آن میان توجهم به دختری جلب میشود که انواع گیرههای مو را به سرش زده تا همه ببینند که روی سر چقدر زیباست، و با صدای بلند از جنس خوب و رنگ ثابت سنجاقسرها میگوید. یکی مسواک دارد، قسم میخورد نصف قیمت داروخانه میدهد. آن یکی لباس و دیگری لوازم آرایشی میفروشد. پسر جوانی وارد واگن خانومها میشود، انواع کمربند و جوراب مردانه دارد. خانوم میانسالی با اخم نگاهش میکند. گویا خیلی خوش ندارد این مرد جوان در بین خانومها گام بردارد. دو دختر کم سال روبرویم نشستهاند، نگاهی به پسر میکنند و خنده را سر میدهند. تیر نگاه خانوم میانسال اینبار آنها را نشانه میگیرد. یک چیزی هم آن بین نثارشان میکند که خوب متوجه نمیشوم. یکی از دخترها به او غره میشود که:《مگر خودت جوان نبودی و نخندیدی؟》خانوم میانسال رویش را برمیگرداند. پسر جوان هیچ توجهی به دختران نمیکند تلفن همراه سادهاش زنگ میخورد و به انتهای واگن میرود.
زن جوان کنار دستم، فروشنده لوازم آرایشی را به حرف گرفته و از مارک اجناس میپرسد. یکی از دستفروشان خسته از تلاش میآید و طرف دیگرم مینشیند، با گوشی آمار فروش کس دیگری را میگیرد و خود اظهار روز بدی را میکند. از حرفهایش که ناخواسته میشنوم میفهمم مخاطبش باید شوهرش باشد. خیلی جوان است. میگوید دو روز دیگر سررسید پرداخت وام ازدواجشان است و هنوز نیمی از آن را هم تهیه نکردهاند. قطعا کرایه خانه هم داشتند.
اینجا خود بازاری است. اما خریداری ندارد. کسی توجهی به آنها ندارد. فکر میکنم دلیل اینهمه دستفروش چیست؟ آیا میتواند بخاطر نبود شغل مناسب باشد؟ یا نخواندن دخل و خرج باهم؟ یا شاید هر دو دلیل!
دلیل نخریدن مردم چیست؟ آیا همه بینیاز از این کالاها هستند؟ یا دیگر کسی پولی برای خرید ندارد؟
به خودم میاندیشم، اعتراف میکنم اگر قدرت خرید هم داشته باشم ترجیح میدهم چیز کارآمدتری نسبت به خرید سنجاقسر، شال و روسری یا چیزهای دیگر، تهیه کنم.
کمی به آدمها نگاه میکنم. چقدر قصه در این واگن قطار است. قصه آن دو دختر، زن کنار دستیام، حتی قصه آن خانوم میانسال. قصه همین دست فروش، آن پسر جوان، و کلی آدم دیگر که در بقیه واگنها نشستهاند. میشود وارد دنیایشان شد و از هر کدامشان یک کتاب جدا نوشت، میشود در اینجا کلی داستان جدید شنید و نوشت.
نسرین شفیقی