روزی بود و روزگاری بود. یک روز یک باز شکاری را با تیر زده بودند که پس از مدتی پرواز درافتاده بود و ناله میکرد. در آن نزدیکی یک مرغ خانگی به دانه خوردن مشغول بود. وقتی مرغ نالهی باز شکاری را شنید نزدیکتر آمد و گفت: «بلا دور است، اگر کمکی از دست من برآید در خدمتگزاری حاضرم.»
باز شکاری گفت: «اگر کمکی هم از دستت برآید نمیخواهم کاری بکنی! از من دور شو که هرگز من و تو نمیتوانیم با هم بسازیم و هیچ از اخلاق تو خوشم نمیآید.»
مرغ خانگی گفت: «خواهش میکنم کملطفی نکنید، مگر من چه گناهی کردهام که شما از دیدار من بیزار هستید؟»
باز شکاری گفت: «عیب تو این است که نمکناشناس هستی و از وفا و جوانمردی بویی نبردهای و من بزرگمنش و جوانمردم و ننگ دارم از اینکه با مردم بیوفا آشنا باشم.»
مرغ خانگی از این حرف تعجب کرد و گفت: «چرا به من تهمت میزنی و بیدلیل سخن میگویی؟ مگر از من چه بیوفایی دیدهای که اینقدر در نظر تو بد هستم. در صورتی که من مرغ اهلی هستم و تو وحشی هستی.»
باز شکاری گفت: «علامت بیوفایی تو این است که آدمها دربارهی تو اینقدر خوبی میکنند، آب و دانه میدهند، جا و منزل میدهند و شب و روز در پرورش و نگهداری تو کوشش میکنند و تو از لطف و مهربانی آنها گوشهای و توشهای داری، ولی بعد از همهی اینها هر وقت که میخواهند تو را بگیرند از جلوی آنها فرار میکنی. حق نمک نمیشناسی و از ارباب خود میترسی. ولی ما بازهای شکاری با اینکه جانوری وحشی هستیم همین که چند روزی با کسی آشنا شدیم و از دست او نان و نمک خوردیم وفاداری میکنیم؛ برای آنها شکار میکنیم و هر قدر هم از ایشان دور باشیم تا ما را صدا میکنند یا سوت میزنند زود برمیگردیم و روی دست و شانهی آنها مینشینیم و هیچوقت فرار نمیکنیم و از مرغهای اهلی هم خودمانیتر هستیم.»
مرغ خانگی جواب داد: «حالا که با دلیل سخن گفتی جوابت را با دلیل میدهم. گاهی علت اینکه مردم یکدیگر را گناهکار میدانند و دیگری را بد میشمارند همین است که از دردهای دل یکدیگر خبر ندارند و تو هم در حق من همین اشتباه را میکنی. تو فقط گریختن مرا دیدهای و از درد دل من خبر نداری، چون در برابر خوراکی که به تو میدهند شکاری میکنی و من در برابر خوراکی که میخورم تخم میکنم. تا اینجا هر دو با هم مساوی هستیم. . . اما، علت باز آمدن تو و علت گریختن من این است که تو هرگز یک باز شکاری را بر سیخ کباب ندیدهای و ترس جان نداری و من بسیار مرغ خانگی را بر سیخ کباب و در ظرف بریان دیدهام و بیم جان دارم. اگر تو همجنسان خود را بر سیخ کباب و روی آتش میدیدی هرگز به آدمها نزدیک نمیشدی و اگر من بام به بام میگریزم تو کوه به کوه میگریختی. آیا این سخن را قبول نداری.»
باز شکاری انصاف داد و گفت: «راست میگویی، من فقط ظاهر کار را دیده بودم و از اینجا معلوم شد که هرگز نباید دربارهی مردم به ظاهر قضاوت کرد. بسیاری از کارهای مردم هست که به نظر ما گناه است، اما اگر حقیقت حالشان را بدانیم شاید بر آنها ببخشیم و بدانیم که حق با ایشان است.»