روزی بود و روزگاری بود. یک پیرزن بینوا بود که در خانه قدیمی زندگی میکرد و گربهای داشت لاغر و رنجور که از کوچکی در آن خانه بزرگ شده بود و با پیرزن انس گرفته بود. یک روز بچهها او را در کوچه ترسانده بودند و یک بار هم سگها دنبالش کرده بودند. برای همین دیگر پا از خانه بیرون نمیگذاشت و با گرسنگی و قناعت زندگی میکرد.
گربهی بدبخت فقط بوی کباب را از خانهی همسایه شنیده بود و رنگ نان تازه را فقط در دست مردم دیده بود. خوراک او هم در این خانه نان خشک بود و گاهی هم کمی از شوربای پیرزن. تنها چیزی که آرزویش را داشت این بود که انتظار بکشد تا از سوراخی صدای موشی بشنود و مدتها در اطراف آن کمین کند تا آن را به چنگ بیاورد. آنوقت به قدری خوشحال میشد که گویی دلش نمیآمد آن را بخورد و ساعتها با او بازی میکرد.
تا اینکه یک روز گربهی لاغر به جستوجوی خوراک تازهتری با زحمت بسیار از دیوار بالا رفت و خود را به پشتبام رساند و از همه طرف بود کشید تا ببیند روی خوراکی از کجا میآید.
همین که چند قدم روی دیوار پیش رفت ناگهان روی دیوار خانهی همسایه یک حیوان قویهیکل گردن کلفت را دید که با سیبیلهای از بناگوش در رفته و با قدمهای سنگین، آهسته آهسته پیش میآید. گربه پیرزال اول خیلی ترسید و خواست فرار کند، ولی از بیحالی توان فرار کردن نداشت. برای همین به نظرش رسید که آن حیوان هم گربه است و از جنس خودش است و همینطور هم بود.
این بود که همانجا ایستاد تا گربهی بزرگ رسید و آن وقت چون از قیافه و اندام و هیکل او خیلی خوشش آمده بود گفت: «بهبه، رسیدن به خیر، خیلی خوشحالم که از همجنسان خود، گربهای چنین بزرگ و زیبا و چاق و خوشهیکل میبینم. آیا ممکن است بگویی که این قدرت و عظمت تو از کجا آمده؟»
گربهی بزرگ جواب داد: «از لطف تو ممنونم. من اول که تو را دیدم از بس لاغر بودی خیال کردم عنکبوتی، اما حالا میبینم تو هم گربه هستی. خوب، اما اینکه میپرسی چرا من اینقدر چاق هستم علتش این است که خوب میخورم، خوب میخوابم و تا بتوانم خوش میگذرانم و این است که چاقوچله هستم.»
گربهی لاغر پرسید: «مگر تو چه میخوری، و خوراکت را از کجا میآوری؟»
گربهی بزرگ جواب داد: «من ریزهخور خوان سلطانم. هر روز در آشپزخانهی سلطانی حاضر میشوم و مقداری نان روغنی و مرغ بریان کباب بره میخورم و تا روز بعد سیر هستم. باقی اوقات را هم به بازی و به تفریح میگذرانم و استراحت میکنم. مگر نمیدانی همه با خوراک چاق میشوند و کسی از باد هوا چاق نمیشود. اگر تو هم مثل من زندگی میکردی مثل من چاق میشدی.
گربهی لاغر گفت: «راست میگویی. ولی اینکه گفتی مرغ بریان، من در عمرم اسم آن را هم نشنیده بودم و رنگ کباب بره را ندیدهام. میدانی خوراک من چیست؟ قدری نان خالی، گاهی هم کمی شوربایی پیرزن و اگر به دست بیاید گوشت موش.»
گربه بزرگ خندید و گفت: «همین است که اینطور لاغر و مردنی هستی. تقصیر از خودت است. آخر موش هم شد خوراک؟ موش فقط اسباببازی برای بچه گربههاست. به عقیدهی من باید فکری برای خودت بکنی. چون عمرها خیلی کوتاه است و باید تا ممکن است خوشگذرانی کرد و هرچه از هرجا به دست میآید باید خورد وگرنه گرفتن موش خانهی پیرزن و اینهمه زحمت کشیدن و به نان و شور با قناعت کردن مایهی ننگ گربههای دنیاست! گربهی حسابی آن است که در یک خانه پابند نشود. همهجا برود و بیاید و بهترین خوراکها را بخورد.»
گربهی لاغر به التماس افتاد و گفت: «ای دوست بزرگوار، حالا که چنین است من هم آرزو دارم مرا راهنمایی کنی تا در آشپزخانهی سلطانی شکمی از عزا در بیاورم. اگر این کار را بکنی همیشه دعاگو خواهم بود.»
گربهی بزرگ دلش به حال گربهی لاغر سوخت و قرار گذاشت که این دفعه وقتی به آشپزخانهی سلطانی میرود او را هم خبر کند و از هم جدا شدند.
گربهی پیرزن از خوشحالی با این وعده جانی تازه گرفت و از بام پایین آمد و موضوع گفتوگوی خودش را با گربهی چاق برای پیرزن شرح داد.
پیرزن گربه اش را نصیحت کرد و گفت: «اینکه تو میگویی لابد یک گربهی ولگرد و بیبندوبار است که هرگز موش نمیگیرد و به صاحبخانه خدمتی نمیکند فقط پرخوری و دزدی در آشپزخانهها را بلد است و این کارها عاقبت خوشی ندارد. حرف مرا بشنو و به همین زندگی آرام و آسودهای که داری بساز و بدان که هرجا مرغ بریان هست خطر جان هم هست. ما اینجا راحت زندگی میکنیم و برای خودمان آسایشی داریم.»
گربهی لاغر گفت: «همهی این حرفها درست، ولی من دیگر نمیتوانم نان و شوربا بخورم. من دلم کباب بره و مرغ بریان میخواهد. در این خانه که هیچوقت این چیزها نیست. حالا هم که یکی پیدا شده و میخواهد مرا به مرغ بریان و کباب بره برساند تو نمیگذاری؟ عجب پیرزن بدی هستی!»
پیرزن گفت: «عزیز من این حرفها، حرفهای اشخاص بیتجربه است. آن کسی هم که میخواهد تو را به مرغ بریان برساند دوست تو نیست. گربهی نیرنگباز و آوارهای است که در هیچ خانهای راهش نمیدهند و با دزدی زندگی میکند وگرنه مرغ بریان و کباب بره را برای گربه نمیپزند. تو اگر دوست خیرخواهی داری من هستم که تو را بزرگ کردهام و همیشه در دامن خود نگهداری کردهام، اگر باز هم نمیشنوی خود دانی.»
اما گربهی لاغر چنان هوس کباب بره و مرغ بریان به سرش زده بود که این حرفها به گوشش فرو نمیرفت. روز بعد هم دنبال گربهی ولگرد خود را به آشپزخانهی سلطان رسانید، از قضا وقتی رسید که ساعتی پیش از آن یکی از گربههای بازیگوش از آشپزخانه دزدیده و فرار کرده بود و خدمتکاران از دست گربهها خشمگین بودند. اما گربهی پیرزن از این موضوع بیخبر بود. همین که بوی غذای گرم به دماغش رسید از خود بیخود شد و به طرف گوشتی که در گوشهی آشپزخانه چشمنوازی میکرد هجوم برد و هنوز دستش به گوشت نرسیده بود که طباخ با سیخ کباب به او حمله کرد. سیخ کباب مانند تیر به پای گربه خورد و پایش مجروح شد گربهی بدبخت با پای زخمی، لنگلنگان پا به فرار گذاشت و دواندوان به خانهی پیرزن بازگشت. بعد هم با خود عهد کرد که دیگر به حرف گربههای ولگرد گوش نکند و به طمع خوراک رایگان جان خود را به خطر نیندازد و قدر زندگی راحت خود را بداند.
