هنگامی جامعهای سالم و متعادل خواهیم داشت که افراد آن جامعه از سلامت روان برخوردار و در عرصههای اجتماعی فعال باشند.
انکار کردن نابسامانیهای روانی افراد جامعه درست نیست. برای اصلاح نخست باید درد و بیماری را شناخت در این صورت درمان سهلتر خواهد بود.
در گذشتههای دور اندیشمندان و ادیبان کتابهای پند و اندرز مینوشتند تا به مردم آگاهیهای لازم را برای رسیدن به تعادل اخلاقی و روانی ادامه دهند. اما امروز این پندنامههای ارزشمند به تنهایی کافی نیستند.
زندگی در عصر ما آگاهیها و مهارتهای ظریفتری را میطلبد که با مطالعه و تجربه به دست میآیند. دسترسی به اطلاعات درست و کسب مهارتهای لازم برای زندگی در پیشگیری از آسیبهای روانی سهم عمدهای دارد. هر چند علاوه بر اطلاعات درست یافتن راهکارهای صحیح نیز ضروری است.
تاکنون در ایران برای حل مسائل و مشکلات فردی و خانوادگی کتابهای ارزشمندی در حوزه روانپزشکی و روانشناسی ترجمه و منتشر شده است. که بیشتر آنها راه حلهای متناسب با فرهنگهای غیر ایرانی ارائه دادهاند. لذا صرف ترجمه — حتی علمیترین — متون روانشناختی غرب نمیتواند راهگشای مشکلات جامعه ما باشد. ما باید دریافتهای خود از دانش غرب را با شرایط فرهنگی و میراث معنوی خود سازگار کنیم تا کلاممان آشنا و راهکارهای درمانیمان مؤثر باشد.
استاد من بر آن شده است تا با همکاری روانپزشکان و روانشناسان برجستهی ایرانی مجموعه کتابهایی را با عنوان روان و زندگی منتشر کند. مؤلفان این مجموعه با دانش نظری و تجربههای بالینی و درمانی مفید موضوعهایی را برای تألیف انتخاب کردهاند که در آن مهارت و تجربه ویژهای دارند.
این مجموعه به صورت پرسش و پاسخ و به زبانی ساده تنظیم شده است تا خوانندگان بتوانند با مسائل روانشناسی آشنا شود و آگاهانه با مشکلات روانی برخورد کنند و نیز بدانند که به هنگام بروز مشکل چگونه میتوانند راهنماییهای لازم را از مشاوران دریافت کنند.
این استادها و قطرههای دانش بر خود لازم میدانند از روانپزشکان، روانشناسان و استادان محترمی که در این مسیر ما را یاری کردهاند سپاسگزاری کند.
اعتماد به نفس موضوع جدیدی نیست قدمت بسیار طولانی دارد و همواره در طول تاریخ مطرح بوده است. نخستین تعریف از اعتماد به نفس در سال ۱۸۹۰ توسط ویلیام جیمز روانشناس معروف آمریکایی، از پایهگذاران روانشناسی مدرن ارائه شد. تا آن تاریخ روانشناسی بخشی از فلسفه محسوب میشد و در اواخر قرن نوزدهم به عنوان یک علم مستقل از فلسفه مطرح شد. ویلیام جیمز یکی از روانشناسانی بود که برای تعریف کردن مفاهیم اولیهی روانشناسی تلاش میکرد. از نظر او اعتماد به نفس عبارت است از باورها، احساسات و عواطفی که فرد نسبت به خودش دارد.
راجع به مسئلهی اعتماد به نفس مطالعات بسیار گستردهای صورت گرفته است. تاکنون بیش از ۲۵۰۰۰ متن علمی شامل پژوهش، مقاله و کتاب، فقط در مورد اعتماد به نفس چاپ و منتشر شده است و پژوهشگران و دانشمندان متعدد از جنبههای مختلف به آن پرداختهاند.
اعتماد به نفس مربوط به یک فرهنگ، یک منطقه یا یک کشور خاص نیست، ولی نوع تربیت والدین، خانواده و سایر عوامل فرهنگی – اجتماعی در شکلگیری آن بسیار موثرند. افراد بعضی از جوامع به دلایلی خودشان را قبول ندارند، از وضعیت زندگی خود شکایت دارند و از آن راضی نیستند. این نارضایتی به مرور باعث کاهش اعتماد به نفس آنان میشود. طبیعتاً جامعهای که اعضای آن اعتماد به نفس متعادلی نداشته باشند، جامعه شکوفایی نخواهد بود و مشکلات عدیدهای خواهد داشت.
در این کتاب تلاش شده علل کاهش اعتماد به نفس بررسی شود، ویژگیهای افرادی که از اعتماد به نفس مناسبی برخوردار نیستند بیان شود و راههای تعدیل اعتماد به نفس توضیح داده شود. البته نمیتوان راههای درمان اعتماد به نفس را به طور کامل در کتابی با این حجم ذکر کرد، بنابراین تلاش شده به مسائلی اشاره شود که برای افرادی با اعتماد به نفس پایین مفید باشد. امید که مطالب این کتاب مورد توجه و راهگشای خوانندگان باشد.
استاد «عزیزم» که بیایید کوتاهی نکنیم و «شریف» و «نازنین» را هم جا نیدازیم، دکتر بهروز بیرشک.
