بعد از آن سالها این نخستین فرصتی است که به صورت تخصصی و مجزّا به این موضوع بپردازیم و این بحث مطرح شود ؛ زیرا احساس میکنم هم شخصیتها بیشتر رشد یافتهاند و هم ویرگول آمادهتر است.
خواهش من این است که جدای از هوچیگریها و سروصداهای بیهوده، یک بار با مطالعهی اینها، به این موضوع درست نگاه کنید و در یک سکوت ذهنی و فارغ از تمام جوسازیها و حاشیههای دوروبرتان، این موضوع را درست و منطقی تحلیل کنید. دغدغهی نخستین من، عمل کردن یا نکردن شما نیست؛ بلکه آگاهی درست داشتن است. حال، شاید کسی بگوید که با همهی این حرفها که آنها را درست و منطقی میدانم، باز هم دلم میخواهد که خود را بیچاره کنم؛ در این صورت، دست کم دیگر فکر نمیکند که اگر چنین ارتباطی برقرار کرد، فتح الفتوح کرده یا کار خارق العادهای را به نتیجه رسانده. یا کوهی را جابهجا کرده است. و اگر کسی خودش را درگیر این مسئله نکرده باشد، او را عقبمانده و متحجر و غیر امروزی قلمداد کند و با تیغ نگاهش، و با طعنههای تلخ و ناگوارش، روح او را مجروح و زخمی نماید.
هر پدیدهای که بخواهد از دید منطقی بررسی شود، باید سه مرحله را پشت سر بگذارد؛ یعنی از نظر متدولوژی (روش تحقیق در علوم) بررسی هر پدیده به گذراندن سه مرحله نیاز دارد:
۱. توصیف؛
۲. تحلیل؛
۳. توصیه و تجویز.
ازین رو، در بحث منطقی دربارهی روابط دختر و پسر، نخست به توصیف این رابطه و بیان وضعیت روابط در ایران میپردازیم و در ادامه دلایل شکلگیری رابطه را بیان و در پایان راهکارهایی برای مدیریت درست عواطف و روابط بازگو میکنیم.
روابط دوستانه و صمیمی دختر و پسر در حال فراگیر شدن است؛ اما بعضی میخواهند از این واقعیت فرار کنند و چشمشان را روی حقیقت ببندند و به مسئله طور دیگری نگاه کنند.
اگر بخواهم همانند آنها به موضوع بنگرم، باید بگویم که ذهن هیچ دختر و پسری درگیر جنس مخالفش نیست و همه در جایگاه خود ارتباط صحیح و سالمی دارند؛ مثلاً دخترها با دخترها، پسرها با پسرها و همسران با یکدیگر. خیلیها دوست دارند به این موضوع اینگونه نگاه کنند.
مثلاً ما میگوییم:
توجه پسرها به دخترها به دلیل ویژگی جنسیشان، نه ویژگیهای شخصیتیشان توهین بزرگی به آنهاست و به شخصیت یکدیگر احترام گذاشتن هنر است، نه به جنس یکدیگر بهادادن.
اصلاً یکی از فلسفههای حجاب در تفکر دینی همین است، یعنی اگر ملاک در ارتباطات اجتماعی زنان، ظاهر و زیباییهای ظاهری و جنسیتی آنها شد، ارزش و بهای آنها نیز در همین حد تنزل پیدا میکند. و در این حالت است که زنان هر چه سنشان بالاتر برود، به دلیل تحلیل رفتن و کمتر شدن جذابیتهای ظاهری، زیبایی و طراوت ظاهرشان، ارزش آنها کمتر شده و جایگاه اجتماعی خود را از دست میدهند؛ ولی در فرهنگی که ملاک حجاب و حذفِ محوریتِ ظواهر جسمی و جنسیتی، از روابط عمومی و اجتماعی است، زنان هر چه سن بیشتری پیدا میکنند، عزیزتر میشوند و جایگاه اجتماعی آنان در خانواده تقویت میشود. در قدیم یک فامیل بود و یک عزیز خانم که همه افراد چشم به دهان او داشتند و رکن و اساس در فامیل محسوب میشد اما در فرهنگی که ملاک ارزیابی و ارزشگذاری زنان، میزان تناسب و شباهتشان به الگویی شبیه باربی و ... است، جایگاه زنان سالخورده جایی نیست جز سرای سالمندان.
حالا اگر بخواهیم این روابط را اینگونه توصیف کنیم، بسیاری از افراد مخالفت میکنند و میگویند که این توصیف ممکن است، بدآموزی داشته باشد. بعضی افراد میگویند که چون شما با افرادی همنشین هستید که نگاهشان به جنس مخالف اینگونه است، فکر میکنید که همهی افراد جامعه نیز اینگونهاند.
واقعیت جامعهی امروزی این است که روابط دختر و پسر، نهتنها فراگیر شده، بلکه از سطح خود نیز خارج شده است. گاهی مسئله در سطحی که باید باشد، گسترش مییابد؛ اما اگر از سطح خود نیز خارج شود و به لایههای زیرین نفوذ کند، نابهنجاری اجتماعی بهوجود خواهد آمد. مثلاً آزمون مهمی در پیش دارند، دچار استرس میشوند و این مسئله میان این افراد فراگیر شده است؛ اما هیچوقت نمیگوییم که این استرس در دانشجویان دکترا نیز فراگیر شده است؛ پس این استرس زمانی که در تمامی دانشجویان ایجاد و فراگیر شود، بسیار خطرناک است. حالا، اگر بسیار خوشبینانه بخواهیم به روابط دختر و پسر نگاه کنیم، میبینیم که این رابطهها در حال فراگیر شدن است؛ ولی فاجعهآمیزتر این است که از محدودهی سنی خود نیز خارج شده است.
زمانی اغلب، قشر دانشجو درگیر اینگونه روابط بودند که هرچند مسئلهی بدی بود، دستکم این اتفاق در مقطع زمانی و سنی خودش روی داده بود؛ اما در زمان کنونی، این روابط در سنین کم شکل میگیرد و حتی کودکان دهیازدهساله نیز با این موضوع درگیر هستند. اینک حرف از موجی است که افراد کمسنوسال را نیز با خود همراه کرده است؛ به عنوان نمونه مادری میگفت: "پسر دوازدهسالهام بسیار گوشهگیر و ساکت شده است و سرش فقط در تلفن همراه است و کتابهای شعر میخواند." پس از مدتی متوجه شدیم که درگیر رابطه با دختری شده است. مادری دیگر میگفت: "پسری مهدکودکی دارم که عاشق دختری در مهدکودک بهنام نازنین شده است و میخواهد ما در این سن، برایش به خواستگاری برویم."
این مثالها نشان میدهد که رابطهی دختر و پسر در جامعه فراگیر و به آسیب بزرگی تبدیل شده است.
وقتی این رابطهها فراگیر میشود، افرادی که سطح شخصیتشان متوسط روبهپایین است، نمیتوانند موضوع را بهدرستی تحلیل کنند. اینگونه افراد کاری به درست یا نادرست بودن رفتار ندارند؛ بلکه بهدلیل فراگیربودنش به آن تن میدهند. ملاک انجام رفتار نزد آنان، موثر یا غیر موثر بودنش نیست؛ بلکه فراگیریاش است. بهنظر من اگر کسی، حتی درستترین کار را بر اساس تقلید انجام دهد، هیچ ارزشی ندارد. تقلید از رفتار دیگران، روش افراد دارای شخصیت متوسط روبهپایین است. افراد دارای شخصیت متوسطروبه بالا، اسیر موقعیت نمیشوند؛ بلکه امیر موقعیتاند. بهعنوان مثال اگر جامعه به سمتی رود که ۶۰ درصد مردم جامعه معتاد شوند، آیا اعتیاد، بدیاش را از دست میدهد؟
در چنین جامعهای افرادی که به دلیل فراگیری اعتیاد در جامعه به سمت آن میروند، افراد دارای شخصیت متوسطروبهپایینی هستند که تحلیل مناسبی ندارند.
در این مسایل وظیفهی ما این است که نخست، شخصیتمان را رشد دهیم، بنگریم که با چه مسئلهای روبهرو هستیم و اهمیت آن به چه اندازهای است. همچنین، باید به دقت به جنبهها، حاشیهها و چارچوب مسئله بنگریم. بنابراین با توجه به مقدمهای که بیان شد، در مقام توصیف باید چنین سخن راند: وضعیت جامعهی ما در زمینهی روابط دختر و پسر اضطراری است.
🚨ادامه دارد؛