💜 فصل اول
فلورانس صبح‌هایش را با صدای ناقوس آغاز می‌کرد و عصرهایش را با بوی کاغذ.
اثری از بوی کتاب نو نیست؛ بوی پوست، چسب، پارچه و جوهر که همگی قرن‌ها فرصت کرده بودند آرام‌آرام در هم حل شوند. ریکی همیشه می‌گفت بعضی کتابخانه‌ها گذشته را نگه نمی‌دارند؛ گذشته در آن‌ها زندگی می‌کند.
کارگاه مرمت در آخرین طبقه‌ی ساختمان بود؛ جایی که بازدیدکننده‌ها هرگز به آن نمی‌رسیدند.
نور از پنجره‌های بلند روی میز بلوطی می‌ریخت؛ میزی که بیشتر به تخت جراحی شباهت داشت تا میز مطالعه.
روی آن، هیچ چیز اتفاقی نبود.
سه قلم‌مو، موازی.
دو موچین، دقیقاً نود درجه نسبت به لبه‌ی میز.
تیغ جراحی، یک سانتی‌متر پایین‌تر از ذره‌بین.
بطری‌های حلال، همه با برچسب‌هایی رو به یک سمت.
ریکی حتی قبل از آنکه روپوشش را بپوشد، بی‌اختیار نوک یکی از قلم‌موها را دو میلی‌متر جابه‌جا کرد.
حالا درست بود.
همکارانش این کار را وسواس می‌نامیدند.
او هرگز مخالفت نمی‌کرد.
فقط می‌دانست بی‌نظمی، اولین جایی است که حقیقت در آن گم می‌شود.
صدای چرخ‌های یک جعبه‌ی چوبی روی کف سنگی، سکوت اتاق را برید.
سرپرست بخش آن را روی میز گذاشت.
«امروز فقط همین.»
ریکی پوشه‌ی همراه جعبه را برداشت.
داخلش تنها یک برگه بود.
~~~
کد اثر: 27-A
مالک: نامشخص
خاستگاه: نامشخص
تاریخ: نامشخص
~~~
و پایین صفحه، تنها یک دستور نوشته شده بود.
جلد را باز نکنید.
ریکی یک بار خواند.
بار دوم، ابرویش بالا رفت.
بار سوم، گوشه‌ی لبش تکان خورد.
«جالب شد.»
سرپرست پرسید:
«چیزی گفتی؟»
«نه... فقط مدت‌ها بود کسی این‌قدر محترمانه ازم نخواسته بود کارم رو انجام ندم.»
سرپرست خندید، اما ریکی دیگر صدایش را نمی‌شنید.
قفل جعبه را باز کرد.
پارچه‌ی محافظ را کنار زد.
کتاب، بی‌ادعا، میان لایه‌های کتانی خوابیده بود.
جلد چرمی قهوه‌ای.
بدون تذهیب.
بدون عنوان.
بدون نشان مالک.
کتاب را برداشت.
همان لحظه مکث کرد.
چیزی درست نبود.
آن‌قدر ظریف که بیشتر چشم‌ها بی‌تفاوت از کنارش می‌گذشتند.
فقط...
وزنش.
کتاب کمی سنگین‌تر از چیزی بود که چشم انتظارش را می‌کشید.
او آن را نچرخاند.
باز نکرد.
فقط کف دو دستش نگه داشت؛ انگار می‌خواست وزنش را به حافظه‌ی انگشتانش بسپارد.
بعد چشم‌هایش را بست.
بوی چرم کهنه.
گرد و غبار.
روغن بذر کتان.
و...
بوی بسیار کمرنگ صمغی که سال‌ها بود در کارگاه‌های مرمت اروپا استفاده نمی‌شد.
چشم‌هایش را باز کرد.
خیلی آرام گفت:
«تو از کجا اومدی...؟»
سرپرست سرش را بلند کرد.
«مشکلی هست؟»
ریکی هنوز به کتاب نگاه می‌کرد.
«نمی‌دونم.»
مکثی کوتاه.
«هنوز نه.»
~~~
تا غروب، حتی یک صفحه هم باز نشد.
ریکی فقط کتاب را تماشا کرد.
نور صبح.
نور عصر.
نور مایل.
ذره‌بین.
ترازو.
دستکش.
پوست برهنه.
او گاهی فقط چند دقیقه کتاب را در سکوت نگه می‌داشت.
انگار منتظر بود خودش چیزی بگوید.
وقتی ساعت هفت، آخرین ناقوس روز را نواخت، کتابخانه خالی شده بود.
چراغ مطالعه تنها منبع نور اتاق بود.
ریکی کتاب را روی بالش مرمت گذاشت.
دستش بالای جلد ماند.
هنوز زمان شکافتن دوخت‌ها نرسیده بود.
بعضی کتاب‌ها، قبل از آنکه باز شوند، حرفشان را می‌زنند.
انگشتش روی دوخت چرمی لغزید.
بعد ناگهان ایستاد.
نخ...
کمی بیش از حد کشیده شده بود.
آن‌قدر کم که هیچ‌کس متوجهش نمی‌شد.
اما کسی که هزاران جلد را لمس کرده باشد...
اشتباه را با نوک انگشتش می‌بیند.
ریکی زیر لب زمزمه کرد:
«نه...»
نگاهش روی جمله‌ی پرونده افتاد.
جلد را باز نکنید.
برای اولین بار، سؤال در ذهنش شکل گرفت.
نه اینکه «داخل کتاب چیست؟»
بلکه...
چه کسی از باز شدن این جلد می‌ترسد؟
~~~
💜 فصل دوم
صبح روز بعد، تیغ جراحی همان‌جا بود که دیشب گذاشته بود.
اما ریکی حتی به آن نگاه هم نکرد.
به جای آن، میکروسکوپ را پایین آورد.
نور سفید روی عطف کتاب نشست.
چهل دقیقه گذشت.
او هنوز فقط نخ‌ها را نگاه می‌کرد.
کارآموز جوانی که از پشت شیشه مراقبش بود، زیر لب گفت:
«فکر کنم دستگاه خراب شده...»
ریکی شنیده بود.
بی‌آنکه سر بلند کند، پاسخ داد:
«نه.»
«پس چرا هیچ کاری نمی‌کنید؟»
«دارم گوش می‌کنم.»
کارآموز گیج شد.
«به چی؟»
«به اشتباهات کسی که فکر می‌کرد هیچ‌کس پیداشون نمی‌کنه.»
سکوت دوباره به اتاق برگشت.
ریکی نور فرابنفش را روشن کرد.
هیچ.
مادون‌قرمز.
باز هم هیچ.
کتاب را بست.
این بار با بند انگشت به جلد ضربه زد.
«تَق.»
بعد نزدیک عطف.
«پاق»
دو صدا.
بیش از حد متفاوت.
کتاب را به گوشش نزدیک کرد و دوباره ضربه زد.
آرام نفسش را بیرون داد؛ تکه‌ای از پازل، بی‌سروصدا سر جای خودش نشسته بود.
ذره‌بین را برداشت.
شروع کرد به شمردن سوراخ‌های دوخت.
یک...
دو...
سه...
چهار...
پنج...
مکث.
فاصله‌ی سوراخ پنجم با ششم، کسری از میلی‌متر کمتر بود.
همین.
فقط همین.
اما همین مقدار کافی بود تا چهار قرن مهارت صحافی زیر سؤال برود.
او موچین را برداشت.
رشته‌ای بسیار نازک از میان نخ بیرون کشید.
زیر میکروسکوپ گذاشت.
الیافش با بقیه فرق داشت.
جنسش هم.
بعد کتاب را از پهلو گرفت.
برای اولین بار، چیزی را دید که دیروز فقط حس کرده بود.
جلد...
ضخیم‌تر از چیزی بود که صفحات لازم داشتند.
مداد را برداشت.
در دفتر نوشت:
جلد متعلق به این صفحات نیست.
مداد چند ثانیه روی کاغذ ماند.
بعد جمله‌ی دیگری اضافه کرد.
کسی خواسته این تفاوت دیده نشود.
دفتر را بست.
دوباره به کتاب نگاه کرد.
این بار نه از نگاه یک مرمت‌گر.
مثل کسی که تازه وارد صحنه‌ی یک جرم شده باشد.
آرام گفت:
«تو زخمی نیستی...»
دستش روی جلد نشست.
«...تو پنهان شده‌ای.»
چند لحظه بعد، جمله‌ای را گفت که بعدها بارها در ذهنش تکرار می‌شد:
«یکی... دو کتاب را با هم ازدواج داده.»
اتاق ساکت ماند.
اما برای ریکی، از همان لحظه پرونده‌ی 27-A دیگر یک پروژه‌ی مرمت نبود.
یک معما بود.
و تجربه به او می‌گفت معماهایی که با یک جمله‌ی ناسازگار شروع می‌شوند، تقریباً هیچ‌وقت به همان چیزی ختم نمی‌شوند که در نگاه اول به نظر می‌رسند.
~~~
💜 فصل سوم
ظهر از راه رسیده بود، اما نسخه‌ی 27-A هنوز از دادن حتی یک پاسخ ساده خودداری می‌کرد.
هرچه ریکی بیشتر آن را می‌شناخت، کمتر شبیه یک کتاب به نظر می‌رسید.
او نسخه را روی بالش مرمت چرخاند و این بار چراغ عبوری را روشن کرد. نور از دل صفحات گذشت؛ الیاف کاغذ، رگه‌های آب و ضخامت ورق‌ها، همگی به یک دوره تعلق داشتند. هیچ وصله‌ای دیده نمی‌شد.
اما جلد...
جلد بیشتر شبیه یک پوشش بود تا بخشی از کتاب؛ انگار برای مخفی کردن چیزی ساخته شده بود.
ریکی دستکش‌هایش را کنار گذاشت.
گاهی پوست، چیزی را احساس می‌کرد که پارچه از آن بی‌خبر می‌ماند.
نوک انگشتش را آرام از داخل عطف عبور داد.
حرکتش ناگهان متوقف شد.
برآمدگی کوچکی زیر چرم.
کوچک‌تر از یک دانه برنج.
اگر دنبال آن نبودی، هرگز پیدایش نمی‌کردی.
ریکی نفسش را آهسته بیرون داد.
«پس اینجایی...»
تیغ مرمت را برنداشت.
به‌جایش قلم‌موی بسیار نرمی را به محلولی رقیق آغشته کرد و چسبی را که قرن‌ها پیش خشک شده بود، میلی‌متر به میلی‌متر نرم کرد.
زمان در کارگاه کش می‌آمد.
هیچ صدایی نبود، جز تیک‌تاک ساعت دیواری و خش‌خش آرام قلم‌مو روی چرم.
دوازده دقیقه بعد...
لبه‌ی کاغذی باریک، میان دو لایه‌ی جلد خود را نشان داد.
ریکی با موچین آن را بیرون کشید.
تکه‌ای کوچک، به اندازه‌ی ناخن.
نه مهری.
نه امضایی.
نه تاریخی.
فقط یک جمله‌ی بی‌نام و نشان.
> Florence is not the first library.
برای چند ثانیه، فقط نگاهش کرد.
بار اول، جمله را خواند.
بار دوم، آن را ترجمه کرد.
بار سوم، سعی کرد نویسنده‌اش را تصور کند.
هیچ‌کدام کمکی نکرد.
فلورانس هرگز نخستین کتابخانه‌ی جهان نبوده است.
پس چرا کسی حقیقتی چنین بدیهی را پنهان می‌کند؟
او کاغذ را زیر میکروسکوپ گذاشت.
الیافش با صفحات فرق داشت.
اما مرکب...
همان مرکبی بود که در حاشیه‌نویسی‌های نسخه استفاده شده بود.
یعنی این یادداشت، وصله‌ای متأخر نبود.
از همان ابتدا قرار بوده درون جلد پنهان بماند.
ریکی در دفترش نوشت:
> این یادداشت مخفی نشده؛ طراحی شده است.
چند لحظه به جمله نگاه کرد.
بعد زیر آن، تنها یک علامت سؤال گذاشت.
در همان لحظه، تلفن روی میز زنگ خورد.
شماره‌ای نمایش داده نمی‌شد.
او چند ثانیه منتظر ماند.
بعد گوشی را برداشت.
«بله؟»
سکوت.
چنان طولانی که ریکی تصور کرد تماس قطع شده است.
بعد صدایی آرام، خالی از هر احساس، به گوش رسید.
«کتابو ببند.»
ریکی اخم کرد.
«ببخشید... شما؟»
«کتابو… ببند.»
این بار شمرده
و قاطع‌تر.
«از کجا می‌دونید کتاب بازه؟»
مکث.
بعد همان صدا گفت:
«اگر می‌خوای سؤال‌هات زنده بمونن... همین حالا کتابو ببند.»
تماس قطع شد.
ریکی گوشی را پایین نیاورد.
چشمش آرام به سمت پنجره رفت.
باران روی شیشه‌ها می‌لغزید.
دو دانشجو از حیاط عبور کردند.
پیرمردی روزنامه می‌خواند.
همه‌چیز عادی بود.
بیش از حد عادی.
او برای نخستین بار احساس کرد از لحظه‌ای که جعبه‌ی 27-A وارد کتابخانه شده...
دیگر هیچ‌وقت تنها نبوده است.
~~~
💜 فصل چهارم
باران شب گذشته، سنگفرش‌های فلورانس را برق انداخته بود.
کتابخانه هنوز برای بازدیدکنندگان باز نشده بود که نگهبان با عجله وارد کارگاه شد.
«یکی اومده اصرار داره شما رو ببینه.»
ریکی بدون آنکه سرش را از روی میز بلند کند، گفت:
«قرار ملاقات نداره؟»
«نه.»
«پس وقت ملاقات هم نداره.»
نگهبان پوزخند زد.
«دِ گفتم بش همینو.»
«چی جواب داد؟»
«گفت... شما بعد از دو دقیقه، خودتون می‌خواید ببینیدش.»
این بار ریکی سر بلند کرد.
«اسمش؟»
«نگفت.»
چند ثانیه سکوت کرد.
بعد گفت:
«بفرستش.»
چند لحظه بعد، مردی وارد شد.
قدبلند.
کت‌وشلوار سرمه‌ای.
بارانی خاکستری روی ساعد.
قدم‌هایش حساب‌شده بود؛ احتیاط نداشتند، بلکه مطمئن بودند.
اول اتاق را نگاه کرد.
بعد پنجره‌ها را.
بعد در خروجی را.
و در آخر...
کتاب را.
ریکی همان لحظه فهمید.
این مرد، اول راه فرار را پیدا می‌کند، بعد دلیل ماندن را.
مرد لبخند زد.
«صبح بخیر.»
«صبحت بخیر.»
«شنیدم نسخه‌ی جالبی دست شماست.»
«شنیده‌هاتون معمولاً دقیقن؟»
«به اندازه‌ای که مجبورم کنن سفر کنم.»
ریکی به صندلی روبه‌رو اشاره کرد.
«شما؟»
«مجموعه‌دار.»
«چه چیزی جمع می‌کنید؟»
مرد مکث کوتاهی کرد.
«چیزهایی که اگر گم بشن، دیر متوجه‌شون می‌شیم.»
جواب، بیش از آنکه پاسخ باشد، طفره رفتن بود.
او به کتاب نزدیک شد.
اما قبل از لمس آن، ایستاد.
«اجازه هست؟»
ریکی کتاب را جلو هل داد.
مرد نسخه را برداشت.
حرکت دستش مطمئن بود.
اما یک اشتباه کوچک کافی بود.
انگشت شستش، بی‌اختیار روی لبه‌ی طلایی صفحات نشست.
کمتر از یک ثانیه.
اما همان دقیق بود.
ریکی چیزی نگفت.
فقط نگاه کرد.
مرد کتاب را بست.
«نسخه‌ی زیباییه.»
ریکی پرسید:
«چند ساله مجموعه‌دارید؟»
«حدود پونزده سال.»
«غلط‌اندازی.»
«چی؟»
«کسی که پونزده سال نسخه‌ی خطی جمع کرده باشه... هیچ‌وقت اولین لمسش روی طلاکوبی صفحه نیست.»
سکوت.
نگاه مرد برای لحظه‌ای روی دست خودش متوقف شد.
بعد زد زیر خنده.
این بار واقعی‌تر.
«پس شما هم اهل مشاهده‌اید.»
«شغل امثال منه.»
«و شغل من... اینه که دیده نشم.»
برای اولین بار، ریکی احساس کرد مرد روبه‌رویش عمداً بخشی از حقیقت را گفته است.
دقیقا همان مقدار که لازم بود تا یک متخصص متوجهش شود.
مرد کتاب را روی میز گذاشت.
از جیب داخلی کت، کارت کوچکی بیرون آورد.
سفید.
بدون لوگو یا شماره.
و فقط با یک نام.
James Bond
ریکی کارت را برداشت.
«این بود بیوگرافی شما؟»
باند لبخند محوی زد.
«اگر بیشتر از این روی کارت می‌نوشتم، احتمالاً مجبور می‌شدم هر هفته کارت جدید چاپ کنم.»
ریکی کارت را داخل پوشه‌ی 27-A گذاشت.
بعد، بی‌آنکه نگاهش را از باند بردارد، گفت:
«شما برای کتاب نیومدید.»
«نه؟»
«نه.»
«پس برای چی اومدم؟»
ریکی چند ثانیه سکوت کرد.
بعد با صدای زیری گفت:
«اومدید ببینید... من تا کجای معما رسیدم.»
برای اولین بار، کد لبخند از صورت باند پرید.
و همین، برای ریکی کافی بود.
~~~
💜 فصل پنجم
بعد از رفتن مردی که خودش را «جیمز باند» معرفی کرده بود، سکوت دوباره کارگاه را پر کرد.
ریکی کارت سفید را میان انگشت‌هایش چرخاند.
هیچ نشانی‌یی روی آن نبود. نه سازمانی. نه شماره‌ای.
فقط دو کلمه.
James Bond
کارت بیشتر شبیه امضای نطلبیده‌‌ی یک آدم مشهور بود تا کارت ویزیت.
ریکی کارت را کنار نسخه‌ی 27-A گذاشت و طبق عادت همیشگی‌اش شروع کرد به مرتب کردن ابزارها.
موچین‌ها.
قلم‌موها.
چراغ UV.
همه‌چیز باید به جای خودش برمی‌گشت.
برای ریکی، نظم فقط یک عادت نبود.
روشی بود برای اینکه ذهنش میان هزاران احتمال گم نشود.
اما آن شب، کتابخانه تصمیم نداشت آرام بماند.
صدای برخورد چیزی با زمین از تالار اصلی آمد.
اما شباهتی به شکستن نداشت.
بیشتر صدای کسی بود که چیزی را با بی‌احتیاطی رها کرده باشد.
ریکی از کارگاه بیرون آمد.
چراغ‌های تالار هنوز روشن بودند.
چند کتاب روی زمین افتاده بود.
و مردی میان قفسه‌ها ایستاده بود.
قدبلند.
با کتی تیره.
بی‌هیچ نشانه‌ای که بگوید چرا آن جاست.
اما رفتارش عجیب بود.
او دنبال کتاب به‌خصوصی نمی‌گشت.
کتاب‌ها را جمع می‌کرد.
هر جلد را آرام از زمین بلند می‌کرد.
گردوغبار روی جلد را با گوشه‌ی آستینش پاک می‌کرد.
و بعد، با دقت، آن‌ها را سر جای خودشان برمی‌گرداند.
ریکی چند لحظه فقط نگاه کرد.
بعد گفت:
«معمولاً اونی که شبونه وارد کتابخونه میشه، هدف دیگه‌ای داره.»
مرد بدون اینکه برگردد، آخرین کتاب را در قفسه گذاشت.
«معمولاً آدم‌هایی که این کتاب‌ها رو روی زمین رها می‌کنن، هدف بدتری دارن.»
ریکی نزدیک‌تر شد.
«شما کی باشین؟»
مرد جواب نداد.
در عوض به یکی از قفسه‌ها نگاه کرد.
«این قفسه سه روز پیش جابه‌جا شده.»
ریکی اخم کرد.
«از کجا فهمیدید؟»
مرد به کف سالن اشاره کرد.
«خراش‌های سنگ.»
ریکی نگاه کرد.
خطوط بسیار کم‌رنگی روی کف دیده می‌شد.
چیزهایی که حتی برای بسیاری از مرمت‌گران هم بی‌معنی بود.
اما برای این مرد...
مثل یک نشانه‌ی واضح بود.
ریکی آرام پرسید:
«شما هم و کتابا آره؟»
مرد سرش را کمی تکان داد.
«نه.»
«پس چرا این‌قدر بهش اهمیت می‌دی؟»
مرد به کتابی که در دست داشت نگاه کرد.
«چون کسی که به چیزایی که از گذشته مونده احترام نذاره...»
مکث کرد.
«معمولاً آینده و هم درست نمی‌سازدگه.»
برای اولین بار، ریکی احساس کرد این مرد فقط یک غریبه نیست.
او مثل خودش چیزهایی را می‌دید که دیگران از کنارشان عبور می‌کردند.
اما سیم‌پیچی مغزشان متفاوت بود.
ریکی جزئیات را تحلیل می‌کرد.
این مرد...
تهدیدها را.
~~~
در همین لحظه صدای پا از ورودی آمد.
ریکی برگشت.
جیمز باند کنار در ایستاده بود.
نگاهش مستقیم روی مرد ناشناس بود.
و برای اولین بار از زمانی که ریکی او را دیده بود...
آن لبخند همیشگی جایش را به نگاهی خشک و تهدیددار داده بود.
باند با ملاحظه گفت:
«امیدوارم هنوز دیر نشده باشه.»
ریکی بین آن دو نگاه گیر کرده بود.
«شما او را می‌شناسید؟»
چند ثانیه در تعلیق کابویی گذشت.
بعد گفت:
«همه‌ی آدمایی که تو کارشون بهترین هستن، یه روز تبدیل به افسانه می‌شن.»
نگاهش را از مرد برنداشت.
«بعضی‌ها هم ترجیح می‌دن فقط اسمشون فراموش بشه.»
مرد چیزی نگفت.
فقط آخرین کتاب را در قفسه گذاشت.
و برای اولین بار، به باند نگاه کرد.
دو نفر که انگار مدت‌ها بود همدیگر را می‌شناختند.
اما هیچ‌کدام علاقه‌ای نداشتند گذشته را توضیح دهند.
ریکی تازه اسمش را می‌فهمد.
نه از خودش.
از باند.
> «جان ویک.»
~~~
شب، هنگام بستن موزه‌ی مردم‌شناسی، ریکی در حال بازگرداندن کتاب‌ها به قفسه بود که مکث کرد.
یکی از جلدها وارونه قرار گرفته بود.
این اصلاً یک اشتباه سهوی نبود.
تمام کتاب‌های آن مرد، با دقت بیش از حد چیده شده بودند.
ریکی کتاب را بیرون کشید.
ریکی می‌دانست بعضی پیام‌ها برای خوانده شدن نوشته نمی‌شوند؛ برای پیدا شدن نوشته می‌شوند.
نور فرابنفش را روشن کرد.
زیر سطح ظاهراً خالی جلد، یک لایه‌ی پنهان آشکار شد.
مرکبی بی‌رنگ در برابر نور معمولی، اما واضح زیر طول موج درست.
یک جمله.
> Don't trust the cover.
آدم‌ها برای پنهان کردن رازهای بزرگ، معمولاً کلمات پیچیده انتخاب می‌کنند.
اما یک مرمت‌گر می‌دانست؛
ساده‌ترین علامت‌ها، گاهی دقیق‌ترین دستورها هستند.
~~~
💜 فصل ششم
صبح روز بعد، ریکی زودتر از همیشه به کتابخانه رسید.
کلید را در قفل چرخاند.
اما قفل از قبل باز بود.
او هیچ‌وقت فراموش نمی‌کرد در را قفل کند.
هرگز.
دستش چند لحظه روی دستگیره ماند.
بعد در را آهسته باز کرد.
در اولین نگاه...
همه‌چیز طبیعی بود.
نسخه‌ی 27-A روی بالش مرمت.
ذره‌بین کنار چراغ.
پوشه‌ها روی قفسه.
فنجان قهوه‌ی دیشب کنار پنجره.
اما ریکی وارد اتاق نشد.
در چهارچوب در ایستاد.
و نگاه کرد.
چیزی درست نبود.
هنوز نمی‌دانست چه.
قدم اول را برداشت.
موچین را بلند کرد.
دوباره سر جایش گذاشت.
ذره‌بین را چرخاند.
بطری چسب را لمس کرد.
بعد نفسش بند آمد.
«نه...»
همه چیز سرجایش بود.
اما...
هیچ‌چیز همان شکلی نبود.
فاصله‌ی قلم‌موها تغییر کرده بود.
به اندازه‌ی ضخامت یک برگ کاغذ.
چراغ UV دقیقاً همان نقطه قرار داشت.
اما زاویه‌اش اندکی تغییر کرده بود.
دفترچه‌ی یادداشت باز بود.
صفحه‌ای که دیشب روی آن نوشته بود، دیگر روی همان شماره نبود.
کسی وارد اتاق شده بود.
کسی که زبان او را بلد بود.
نه زبان ایتالیایی.
یا انگلیسی.
زبان دیسیپلین.
کسی که می‌دانست اگر بخواهد با ریکی حرف بزند، لازم نیست یادداشتی بگذارد.
کافی است فاصله‌ی یک قلم‌مو را تغییر دهد.
ریکی آهسته گفت:
«داری با من حرف می‌زنی...»
روی میز، پاکتی سفید قرار داشت.
مثل همیشه ردی از مهر و نام نداشت.
داخل آن فقط یک کارت بود.
روی کارت نوشته شده بود:
> The Archive doesn't steal books.
او کارت را برگرداند.
پشت آن فقط یک جمله بود.
> We move them.
ما کتاب‌ها را نمی‌دزدیم.
جابه‌جایشان می‌کنیم.
در همان لحظه، در به آرامی پشت سرش بسته شد.
ریکی برگشت.
باند کنار در ایستاده بود.
این بار نه لبخندی به لب داشت و نه آن شوخی همیشگی در نگاهش.
کارت را از دست ریکی گرفت.
نگاهی سرسری به آن انداخت:
«زودتر از چیزی که فکر می‌کردم رسیدن.»
ریکی پرسید:
«این‌ها کیا هستن؟»
باند نگاهش را از کارت برنداشت.
«اگر اسمشون رو بدونی، فقط یه اسم می‌دونی.»
«پس چی رو باید بدونم؟»
باند به میز اشاره کرد.
«به چیزی که بردن.»
ریکی اطراف را نگاه کرد.
کتاب.
ابزارها.
نمونه‌های الیاف.
چراغ‌ها.
همه بودند.
حتی فنجان قهوه‌اش هم همان‌جا کنار پنجره مانده بود.
چند ثانیه گذشت.
بعد یکهو رنگ از صورتش پرید.
و فنجان را برداشت.
یک مرمت‌گر، قبل از هر چیزی به سطح اشیا اعتماد نمی‌کند.
به چیزی که دیده می‌شود.
و مهم‌تر از آن...
به چیزی که بیش از حد طبیعی به نظر می‌رسد.
زیر نور مخصوص، روی لبه‌ی فنجان، خطوطی پدیدار شدند.
نه لکه.
نه شکستگی.
طرحی دقیق از رد اثر لب‌ها.
ریکی چند ثانیه به آن خیره ماند.
کسی اثر منحصر به فرد لب‌ها و انگشت کوچک دست راستش را ندزدیده بود.
عادتش را دزدیده بود.
فهمیده بود کدام دست را کجا می‌گذارد.
چه مدت نگه می‌دارد.
و چه زمانی حواسش نیست.
او زیر فنجان را نگاه کرد.
جایی که لیوانش را قرار می‌داد.
میکرو پرونده‌‌های شخصی‌اش نبودند.
پرونده‌ای که هر کشف، هر اندازه‌گیری، هر اشتباه و هر روشی را که طی سال‌ها آموخته بود، در آن ثبت کرده بود.
این بدتر بود.
چون اگر چیزی را بدزدی، جای خالی‌اش را باقی می‌گذاری.
اما اینجا...
کسی خواسته بود ریکی دیرتر بفهمد.
قلبِ مغزش را بی‌نقص دزدیده بودند.
و تمام نشانه‌ها را طوری تنظیم کرده‌اند که انگار هرگز آنجا نبوده است.
برای اولین بار، ریکی به خود توپید:
آرشیو کتاب‌ها را جابه‌جا نمی‌کنه.
آن‌ها را از نو تعریف می‌کند.
«اونا کتاب رو نمی‌خواستن...»
باند آرام سر تکان داد.
«نه.»
«رکب؟...»
«اونا دنبال کسی بودن که بتونه کتاب رو بخونه.»
سکوت اتاق، این بار دیگر ترسناک نبود.
خطرناکیت را نیز بدان اضافه کنید.
از لحظه‌ای که نسخه‌ی 27-A وارد زندگی ریکی شده بود، خودش هم بخشی از معما شده است.
~~~
💜 فصل هفتم
قطار درست پیش از طلوع آفتاب ایستاد.
ایستگاهی وجود نداشت.
فقط سکویی سنگی، میان مه.
باند اولین کسی بود که پیاده شد.
جان ویک پشت سر او.
ریکی آخرین نفر بود.
دره ساکت بود.
هیچ خبری از صدای پرنده و جاده نبود.
فقط باد.
چند دقیقه پیاده‌روی کردند تا دیوارهای صومعه از دل مه بیرون آمد.
نه صلیبی بر فرازش داشت، نه نامی بر سنگ.
تنها دری چوبی، بلندتر از آنکه برای یک صومعه لازم باشد.
باند گفت:
«اینجا هیچ‌وقت روی هیچ نقشه‌ای ثبت نشده.»
ریکی پرسید:
«MI6 اینجا رو می‌شناسه؟»
«نه.»
«پس از کجا پیداش کردی؟»
باند مکث کرد.
«من پیداش نکردم.»
نگاهش به جان ویک رفت.
«اون ما رو اینجا آورد.»
ریکی برای اولین بار به جان نگاه کرد.
«تو اینجا رو می‌شناسی؟»
جان فقط گفت:
«نه.»
و در را هل داد.
~~~
هوای داخل ساختمان سردتر بود.
اما چیزی بیشتر از سرما، ریکی را متوقف کرد.
بو 🐺
بوی پوست.
جوهر.
چوب کهنه.
و گردی که فقط قرن‌ها می‌توانند بسازند.
او بی‌اختیار گفت:
«آرشیو...» و صدایش پیچید.
هیچ‌کس جواب نداد.
راهروها پیچ می‌خوردند.
قفسه‌ها تا سقف بالا می‌رفتند.
اما هیچ شماره‌ای نداشتند.
هیچ برچسبی.
هیچ نظم آشکاری.
ریکی کنار یکی از قفسه‌ها زانو زد.
انگشتش را روی کف سنگی کشید.
پوزخندی زد و باند پرسید:
«چی دیدی؟»
ریکی گفت:
«خراش‌ها.»
«قفسه‌ها بارها جابه‌جا شدن.»
چند قدم جلوتر رفت.
خراش دیگری.
در جهتی دیگر.
بعد سومی.
آرام گفت:
«نه...»
«فقط قفسه‌ها نیستن.»
سرش را بالا آورد.
«کل کتابخانه بارها از نو چیده شده.»
صدایی از انتهای تاریکی گفت:
«بالاخره یکی متوجه شد.»
~~~
پیرمرد پشت میزی ساده نشسته بود.
نه لباس روحانیان مارمولک‌نما را داشت.
نه یونیفرم کاوه‌ی دادخواه.
فقط ژاکتی خاکستری.
روی میز او هیچ کتابی نبود.
فقط برگه‌هایی سفید.
او از باند و جان گذشت. و به ریکی نگاه کرد.
فقط به مرمت‌گر.
«خوش اومدی.»
ریکی پرسید:
«اینجا کجاست؟»
پیرمرد گفت:
«اسم‌ها، همیشه دیرتر از مکان‌ها ساخته می‌شن.»
بعد از چند ثانیه سکوت، ادامه داد:
«اما اگر اسم لازم داری...»
نگاهش را میان قفسه‌ها چرخاند.
«اولین کتابخانه.»
~~~
💜 فصل هشتم
هیچ‌کس آن‌ها را راهنمایی نکرد.
پیرمرد فقط راه افتاد.
آن‌ها دنبالش رفتند.
راهروها پایان نداشتند.
در هر تالار، قفسه‌هایی قرار داشت که بیشتر شبیه نسخه‌های یک حافظه بودند تا یک کتابخانه.
ریکی ناگهان ایستاد.
روی یک قفسه، سه کتاب کاملاً یکسان دیده می‌شد.
یک عنوان.
سه جلد.
سه تاریخ چاپ متفاوت.
او یکی را بیرون کشید.
متن صفحه‌ی اول...
با دو نسخه‌ی دیگر فرق داشت.
فقط یک پاراگراف.
همین.
پیرمرد بدون آنکه برگردد گفت:
«نسخه‌ها همیشه از همون صفحه‌ی اول شروع به تغییر نمی‌کنن.»
ریکی آرام کتاب را بست.
«این‌ها جعلی‌ان؟»
پیرمرد گفت:
«این سؤال اشتباهیه.»
«پس سؤال درست چیه؟»
پیرمرد ایستاد.
برای اولین بار مستقیم به او نگاه کرد.
«اگر سه نسخه، سه قرن روی زندگی میلیون‌ها نفر اثر گذاشته باشن...»
مکث کرد.
«اصل بودن، چه اهمیتی داره؟»
~~~
باند گفت:
«پس شما تاریخ رو بازنویسی می‌کنید.»
پیرمرد سر تکان داد.
«نه.»
«پس؟»
«ما فقط مراقبیم هیچ نسخه‌ای، تنها نسخه‌ی ممکن نباشه.»
این جمله در سکوت گم شد.
اما ریکی احساس کرد چیزی در ذهنش جابه‌جا شده.
~~~
💜 فصل نهم
پیرمرد جعبه‌ی 27-A را روی میز گذاشت.
این اولین بار بود که کسی بدون تردید، جلد آن را باز می‌کرد.
ریکی جلو آمد.
هیچ رساله‌ی پنهانی وجود نداشت.
هیچ نقشه. رمز. یا فهرستی.
فقط یک صفحه‌ی سفید.
و یک جمله.
> Every civilization is edited.
هیچ‌کس حرفی نزد.
جان ویک اولین کسی بود که سکوت را شکست.
«برای این... این همه آدم دنبال هم افتادن؟»
پیرمرد گفت:
«نه.»
باند پرسید:
«پس برای چی؟»
پیرمرد به جمله اشاره کرد.
«برای اینکه اگر کسی باورش کنه...»
مکث کرد.
«دیگه هیچ کتابی رو ساده نمی‌خونه.»
ریکی مدت زیادی به صفحه نگاه کرد.
بعد کتاب را بست.
خیلی آرام گفت:
«پس نسخه‌ی 27-A هیچ‌وقت قرار نبود چیزی رو پنهان کنه.»
پیرمرد لبخند زد.
«نه.»
«قرار بود آدم مناسب رو پیدا کنه.»
~~~
💜 فصل دهم
پیرمرد جعبه را به سمت ریکی هل داد.
«حالا انتخاب با توئه.»
«می‌تونی این نسخه رو از بین ببری.»
«می‌تونی منتشرش کنی.»
«یا می‌تونی دوباره پنهانش کنی.»
باند چیزی نگفت.
جان ویک هم.
برای اولین بار، هیچ‌کس نظری نداشت.
ریکی دستش را روی جلد گذاشت.
به یاد اولین روز افتاد.
به آن جمله.
> جلد را باز نکنید.
لبخند زد.
بعد جعبه را بست.
نه قفلش کرد.
نه مهر و مومش.
فقط بست.
باند پرسید:
«تصمیمت همین بود؟»
ریکی گفت:
«من مرمت‌گرم.»
«مرمت‌گرها حقیقت رو نمی‌نویسن.»
«فقط کمک می‌کنن اگر هنوز جایی باقی مونده، از بین نره.»
او جعبه را دوباره در قفسه گذاشت.
جایی که بلندنرین و امن‌ترین طبقه نبود.
در جایی که پیدا شدنش ممکن بود...
اما آسان نبود.
جان ویک به قفسه نگاه کرد و برای اولین بار لبخند کوتاهی زد.
«جای خوبیه.»
ریکی پرسید:
«از کجا می‌دونی؟»
جان گفت:
«چون هر کسی که فقط دنبال جواب باشه، هیچ‌وقت اینجا رو پیدا نمی‌کنه.»
~~~
سال‌ها بعد...
در شهری دیگر...
مرمت‌گری جوان، جعبه‌ای بی‌نام را روی میز کارش گذاشت.
داخل پرونده فقط یک برگه بود.
روی آن، با خطی قدیمی، نوشته شده بود:
> جلد را باز نکنید.
او چند ثانیه به جمله خیره ماند.
بعد، بی‌صدا خندید.
و دستکش‌های سفیدش را پوشید.
پایان.
پی‌نوشت: گایز کسی از مژگان هزارخانی خبر داره؟ خیلی دلم برا خودشون و قلمشون تنگولیده! کافی سردرد رو خوب می‌کنه. بشون بگین برگرده. آخه چطور تونستین با این قدرت قلم، ویرگولی‌ها رو بی‌نصیب بذارین؟!
