ویرگول
ورودثبت نام
Nazanin Bagheri
Nazanin Bagheriامن و ملایم و بغل‌کردنی اندرون، شوخ و شر و شیطون در برون، اینه خانواده‌ی من
Nazanin Bagheri
Nazanin Bagheri
خواندن ۱۷ دقیقه·۵ ماه پیش

مردی که همه می‌شناختند.

همه‌ی ما دست‌کم در ذهن یک نفر زندگی می‌کنیم.

گاهی سال‌ها پس از آن‌که از کنارش گذشته‌ایم.

فرزانه

من فکر می‌کردم وقتی آدم‌ها بزرگ می‌شوند، دیگر گم نمی‌شوند. نه فقط تووی خیابان، تووی همه‌چیز. مثلاً می‌دانند وقتی لامپ آشپزخانه می‌سوزد باید چه کار کرد. یا وقتی ماشین روشن نمی‌شود باید کجا را نگاه کرد. یا وقتی یکی گریه می‌کند چه چیزی باید گفت. برای همین فکر می‌کردم او هم از آن آدم‌هاست.

اولین بار که دیدمش با یک دست چند تا کیسه گرفته بود و با دست دیگرش داشت درِ ساختمان را باز می‌کرد. من هم پشت در بودم. در را نگه داشت تا رد شوم. گفتم: «مرسی.» گفت: «خواهش می‌کنم، خانوم کوچولو.» از این اسم خوشم نیامد. هشت سالم بود. کوچولو نبودم! ولی چیزی نگفتم.

یک بار هم ازش پرسیدم: «اگه ماه بیفته توو دریا چی می‌شه؟» خندید. بعد یک چیزهایی گفت درباره‌ی فاصله و جاذبه و یک عالمه چیز دیگر. هیچی نفهمیدم. ولی جوری حرف می‌زد که انگار خودش می‌فهمد. این قسمت را دوست داشتم. یک بار هم ازش پرسیدم ابرها چرا نمی‌افتند پایین. باز هم یک چیزهایی گفت. آن را هم نفهمیدم. فکر کنم اگر ازش می‌پرسیدم چرا زرافه‌ها شاخ دارند هم جواب می‌داد.

بعضی آدم‌بزرگ‌ها سؤال که می‌شنوند، قیافه‌شان عوض می‌شود. انگار سؤال آدرس را اشتباه آمده. ولی همان آقاهه جواب می‌داد. حتی وقتی جوابش خیلی طولانی می‌شد.

بعضی وقت‌ها که از مدرسه برمی‌گشتم، می‌دیدمش. همیشه که نه. ولی آن‌قدر زیاد که مطمئن باشم اینجا زندگی می‌کند.

یک بار چند دقیقه طول کشید تا کلیدش را پیدا کند. جیب راست.

جیب چپ. کیف. دوباره جیب راست. با دیدنش خوشحال می‌شوم. چون آخرش یک چیزی پیدا کردم که من هم بلدم.

آهان! روز مسابقه‌ی دوی مدرسه. مسیرش را گم کردم. گم نشدم. فقط نمی‌دانستم باید کدام طرفی بروم. که تقریباً همان گم شدن است... گریه هم نکردم! عه!! همان آقاهه!!! رفتم ازش پرسیدم. فقط دستش را دراز کرد و گفت: «اون طرفی» بعد رفت. اصلاً ممکن نبود اشتباه کند.

مامان می‌گوید: «فرزانه، اینقدر سؤال نپرس.» من چیزی نگفتم. فقط یادم افتاد هنوز جواب سؤال ماه را کامل نگرفته‌ام.

یک بار هم از او پرسیدم: «بزرگ شدن سخته؟» اول فکر کردم نشنیده. چون جواب نداد. آن‌قدر جواب نداد که شروع کردم به لگد زدن به سنگ کنار جدول. بعد گفت: «بعضی روزا.» فقط همین. نه بیشتر.

آن شب قبل از خواب یادش افتادم. فکر کردم شاید سؤال را زیادی سخت پرسیده‌ام. یا شاید آدم‌بزرگ‌ها برای بعضی سؤال‌ها باید بیشتر ساکت بمانند. چه می‌دانم.

یک بار هم گفت می‌آید مسابقه‌ی مدرسه‌ام را ببیند. نیامد. مدالم را گرفتم. ولی وقتی برگشتم خانه، هنوز یک چیزی ته دلم سنگین بود. البته شاید کار مهمی داشته. آدم‌بزرگ‌ها همیشه کارهای مهم دارند. همیشه این‌طور می‌گویند.

چند هفته بعد دیدمش. کنار ماشینش ایستاده بود. به یک لاستیک پنچر نگاه می‌کرد. فقط نگاه می‌کرد. خیلی طولانی. آن‌قدر که من هم چند ثانیه همان‌جا ایستادم. بعد خودش لاستیک را عوض کرد. دست‌هایش سیاه بودند. خم شد و رفت زیر ماشین. انگار یک لحظه از دنیا غیب شد. ولی وقتی برگشت، مثل قبل صاف ایستاد. برای همین دوباره فکر کردم بلد است. آدم‌بزرگ‌ها وقتی بلد نیستند، کاری می‌کنند که شبیه بلد بودن باشد؟

هنوز هم هر وقت سؤالی به ذهنم می‌رسد، اول اسم همان آقاهه تووی سرم می‌آید.

«سینا».

بعد یادم می‌افتد جواب‌ها همیشه دیرتر از سؤال می‌رسند.

گوشی

آدم‌ها فکر می‌کنند چون همیشه همراهم بوده، او را می‌شناسم.

من هم مدتی همین فرض را ثبت کرده بودم.

چهار سال و هفت ماه و دوازده روز زمان کمی نیست. مخصوصاً وقتی بیشتر وقت‌ها داخل جیب کسی زندگی کنی. یا روی میزش. یا کنار بالشش. یا روی صورتش، وقتی خوابش برده و هنوز ویدیو تووی سوراخ دماغش در حال پخش است.

من چیزهای زیادی می‌دانم.

مثلاً می‌دانم ساعت ۲:۱۳ را بیشتر از حد طبیعی دیده‌ام. ۲:۱۳ ۲:۱۳ ۲:۱۳ بعضی شب‌ها صفحه را روشن می‌کند. سه بار ساعت را نگاه می‌کند. بعد هواشناسی را. بعد دوباره ساعت را. انگار بین این دو چیزی جا مانده باشد. نمانده. هنوز دارد نگاه می‌کند.

می‌دانم کدام آهنگ را سیصد و چهل و یک بار گوش کرده. می‌دانم کدام عکس را نگه داشته و تنهایی تماشا کرده. می‌دانم چه چیزهایی جست‌وجو کرده و بعد سریع صفحه را بسته.

یک بار پیامی نوشت. ایستاد. خواند. پاک کرد. دوباره نوشت. دوباره پاک کرد. بار سوم فقط صفحه را خاموش کرد. من نمی‌دانم چه بود. فقط می‌دانم هیچ‌وقت ارسال نشد.

آدم‌ها فکر می‌کنند ما همه چیز را می‌فهمیم. ما فقط رد انگشت‌ها را می‌بینیم. نه فکرهای پشتشان را.

می‌دانم چند قدم راه رفته. چند ساعت خوابیده. چند درصد باتری مانده. چند بار یک اَپ را باز کرده و بسته. چند بار اصلاً باز نکرده.

بعضی شب‌ها هم هیچ کاری نمی‌کند. فقط صفحه را روشن می‌کند. خاموش می‌کند. روشن می‌کند. خاموش می‌کند. انگار دنبال چیزی باشد که داخل هیچ اپلیکیشنی نیست.

یک روز هیچ اتفاق خاصی نیفتاد. نه پیام جدیدی آمد. نه تماسی. نه عکسی گرفته شد. فقط چند دقیقه روی یک نیمکت نشست. من داخل جیبش بودم. صفحه روشن بود. بعد خاموش شد. ساعت ۱۸:۴۱. باتری ۷۳ درصد. سیگنال کامل. همه چیز مثل همیشه بود. وقتی که بلند شد. چیزی فرق کرده بود. نه در داده‌ها. و نه در عددها. در خودِ راه رفتنش.

از آن روز به بعد، داده‌ها بیشتر شدند. که معادل افزایش هیچ شناختی نبود. و بین این دو، فاصله‌ای هست که هیچ حسگر، هیچ دوربین و هیچ حافظه‌ای نمی‌تواند پرش کند، حداقل فعلاً،

فانی‌ها.

هاپو

آدم‌ها را به اسم نمی‌شناسم.

از قدم‌هایشان می‌شناسم. از صدای کفش‌هایشان روی زمین. از اینکه وقتی نزدیک می‌شوند، بدنم سفت می‌شود یا دمم خودش راه می‌افتد.

آدم‌ها بو دارند.

بوی نان. بوی باران. بوی عجله. بوی ترس. بوی سگِ دیگر. بوی گربه. بوی غذا. بوی روزهای بد. بوی روزهای خوب. من اسم بیشترشان را نمی‌دانم. لازم هم نیست. بو کافی است.

برای همین آدمِ بوی نان را می‌شناسم. همان که بعضی عصرها از آن طرف خیابان می‌آمد. همان که قبل از رسیدن به من، آرام‌تر راه می‌رود.

این مهم است. آدم‌های امن عجله نمی‌کنند.

اولین بار که دیدمش پارس نکردم. به خیلی‌ها پارس می‌کنم. به مردی که بوی لگد می‌دهد. به پسری که بوی سنگ می‌دهد. به آن یکی که خنده‌هایش دندان دارد‌. اما به او نه. فقط نگاهش کردم. او هم نگاهم کرد. یک چیزی گفت. دمم یک بار تکان خورد. بعد دستش آمد. نه آن‌قدر نزدیک که بترسم. نه آن‌قدر دور که نتوانم لمسش کنم. همان اندازه‌ای که باید. پوزه‌ام را جلو بردم. کمخوابی. خیابان. گرد و خاک. نان. و بوی غم. یک چیز سنگین که بیشتر آدم‌ها با خودشان حمل می‌کنند.

بعد از آن، گاهی می‌آمد. همیشه چیزی در دستش نبود. این را دوست داشتم. بعضی آدم‌ها فقط وقتی یادم می‌افتند که چیزی برای دادن داشته باشند. او حتی وقتی دستش خالی بود هم می‌ایستاد. یک چیزی می‌گفت. من دور پایش می‌چرخیدم. یا دمم را به زمین می‌کوبیدم. یا سرم را به ساق پایش فشار می‌دادم.

یک بار باران می‌آمد. من زیر نیمکت بودم. خیس. او هم خیس بود. رسید. نگاهم کرد. رفتم کمی آن طرف‌تر. جا باز کردم. نشست. چیزی گفت. خندید. کنارم ماند. باران را دوست دارم. بوی آدم‌های غمگین را نه. آن روز هر دو را داشت. مدتی هیچ‌کدام کاری نکردیم. فقط باران می‌آمد.

کم‌کم دیگر لازم نبود ببینمش. می‌فهمیدم چه وقت‌هایی دارد می‌آید. چه وقت‌هایی نمی‌آید. چه وقت‌هایی می‌ایستد. چه وقت‌هایی فقط می‌نشیند و به جایی نگاه می‌کند که انگار چیزی آنجا نیست.

برای همین فکر می‌کردم می‌شناسمش.

بعد یک روز آمد. دمم همان لحظه راه نیفتاد. ایستادم. نگاهش کردم. او هم نگاه کرد. هنوز نرسیده بود. یک چیزی فرق داشت. نمی‌دانستم چه. فقط می‌دانستم. بعد جلو نرفتم.

چیزی گفت. سرم را کج کردم. دوباره گفت. نزدیک‌تر رفتم. این بار نه برای بو کشیدن. برای اینکه مطمئن شوم خودش است. بینی‌ام را به دستش کشیدم. بعد به زانویش. بعد آرام لیسش زدم. هنوز نمی‌فهمیدم. انگار چیزی عوض شده بود که نه بو داشت، نه صدا. فقط بود. رفتم و پوزه‌ام را روی زانویش گذاشتم. این کاری است که وقتی نمی‌دانم چه شده انجام می‌دهم. مدتی همان‌طور ماندیم. بعد دستش پشت گردنم آمد. همان جای خوبش. جایی که چشم‌هایم خودشان بسته می‌شوند. وقتی بازشان کردم، هنوز همان آدم بود.

از آن روز به بعد، دیگر مطمئن نبودم بوها همه‌ی ماجرا را می‌گویند.

همسایه

سینا. طبقه‌ی سوم. واحد هفت. سه سال و نیم است که اینجا زندگی می‌کند. می‌دانم. چون تقریباً روزی نیست که نبینمش.

بعضی‌ها برای شناختن آدم‌ها به حرف‌هایشان گوش می‌دهند. من همیشه به عادت‌هایشان نگاه می‌کنم. عادت‌ها کمتر دروغ می‌گویند.

سینا معمولاً ساعت هفت و نیم از ساختمان بیرون می‌رود. جمعه‌ها دیرتر. اگر هوا بارانی باشد، قبل از بیرون رفتن دو بار از پنجره به خیابان نگاه می‌کند. قبض‌ها را به موقع پرداخت می‌کند. بسته‌های خریدش را خودش بالا می‌برد. اهل سر و صدا نیست. در این سه-چهار سال، مهمانی بزرگی از او ندیده‌ام. رفت‌وآمد زیادی هم نه.

روزهایی که خسته است، شانه‌هایش کمی پایین‌تر می‌افتد. روزهایی که ذهنش درگیر است، چند ثانیه بیشتر دنبال کلید می‌گردد. روزهایی که عجله دارد، پله‌ها را دوتا-یکی بالا می‌رود.

این چیزها را اگر هر روز ببینی، کم‌کم شروع می‌کنی به حدس زدن. برای همین از همان سال اول گفتم آدم کم‌حرفی است. بعد دیدم زیاد اهل معاشرت نیست. فکر می‌کردم بیشتر وقتش را با خودش می‌گذراند. احتمالاً از آن آدم‌هایی است که هنوز نمی‌دانند دقیقاً از زندگی چه می‌خواهند. این آخری زمان برد. بعضی چیزها را باید چند سال تماشا کرد.

یک شب تا دیروقت بیدار بود. شب‌های بیداری‌اش را کم ندیده بودم. آن شب فرق می‌کرد. چراغ اتاقش روشن بود. ساعت از دو گذشته بود. بعد از سه هم. گاهی از پشت پنجره می‌دیدمش که از این طرف اتاق به آن طرف می‌رود. برمی‌گردد. می‌ایستد. دوباره راه می‌رود.

چند دقیقه بعد روی بالکن آمد. به خیابان نگاه کرد. نه ماشینی رد می‌شد. نه کسی آنجا بود. فقط ایستاد.

آن شب برای اولین بار با خودم گفتم: سی سال سن کمی نیست. بعضی آدم‌ها در این سن عکس بچه‌هایشان را روی یخچال چسبانده‌اند. بعضی‌ها قسط مغازه می‌دهند. بعضی‌ها برای ده سال بعدشان برنامه دارند. بعضی‌ها هم نصف‌شب روی بالکن می‌ایستند و به خیابانی نگاه می‌کنند که هیچ‌چیز در آن نیست.

راستش هنوز هم نمی‌دانم سینا خوشبخت است یا نه. ولی می‌دانم هر وقت آسانسور خراب می‌شود، بدون غر زدن از پله‌ها بالا می‌رود. برای همسایه بودن، فعلاً همین کافی است.

رییس

اگر از من بپرسید سینا چه جور آدمی است، احتمالاً جواب کوتاهی می‌دهم.

«قابل اتکا».

همین.

من اصولاً علاقه‌یی به این سؤال ندارم. آدم خوب | آدم بد. آدم مهربان | آدم پیچیده. این‌ها بیشتر به درد رمان می‌خورند تا جلسه‌ی هفتگی!

من با آدم‌ها سروکله نمی‌زنم. با نتیجه‌ها کار می‌کنم. در نهایت یک کار یا انجام می‌شود یا نمی‌شود. یک پروژه یا به مقصد می‌رسد یا نمی‌رسد.

برای همین وقتی سینا وارد تیم شد، توجه خاصی به او نکردم. نه پر سر و صدا بود. نه دنبال دیده شدن. کارش را می‌کرد. گزارشش را تحویل می‌داد. و می‌رفت. احتمالاً اگر آن سال بحرانی پیش نمی‌آمد، مدت بیشتری طول می‌کشید تا اسمش در ذهنم بماند.

اما همیشه یک بحران پیدا می‌شود. دیر یا زود. روزهای آرام چیز زیادی درباره‌ی آدم‌ها نمی‌گویند.

آن روز چیزی خراب شد. جزئیاتش یادم نیست. بعد از این همه سال، بحران‌ها شبیه هم می‌شوند. فقط یک کادر مانده. که از گوشه‌هایش کلی آدم بیرون می‌ریخت که دارند توضیح می‌دهند چه شده. و یک نفر که داشت مشکل را جمع می‌کرد. همین.

بعدها چند بار دیگر هم همان صحنه را دیدم. وقتی اوضاع عادی بود، تقریباً دیده نمی‌شد. اما وقتی همه‌چیز به هم می‌ریخت، ناگهان معلوم می‌شد آنجاست.

اینطوری بود که کم‌کم روی او حساب باز کردم. اگر پروژه‌ای سخت بود، اسمش به ذهنم می‌آمد. اگر موعد تحویل غیرممکن به نظر می‌رسید، اسمش به ذهنم می‌آمد. اگر لازم بود کسی مسئولیت اشتباهش را بپذیرد، باز هم سینا نفر اول بود.

مشکل از جایی شروع شد که هرچه بیشتر به او اعتماد کردم، کمتر فهمیدم چرا خودش این‌قدر کم روی خودش حساب می‌کند. آدم تنبلی نبود. این را مطمئنم. آدم ناتوانی هم نبود. اگر بود، آن همه گره را باز نمی‌کرد.

یک بار در جلسه‌ای که تقریباً همه روی یک تصمیم اشتباه توافق کرده بودند، تنها کسی بود که مخالفت کرد. و حق با او بود. برای همین هیچ‌وقت نتوانستم بپذیرم که مشکلش ترسو بودن باشد.

اما هر بار که نوبت زندگی خودش می‌شد، انگار ترمز را می‌کشید. فرصت ارتقا دارد؟ بعداً. مسئولیت بیشتر؟ فعلاً نه. پروژه‌ای که می‌توانست مال خودش باشد؟ بگذار یکی دیگر انجامش دهد.

سال‌ها سعی کردم برایش توضیح پیدا کنم. محتاط است. کمال‌گراست. از انتخاب فرار می‌کند. هر بار یکی از این‌ها را باور می‌کردم. هر بار چند ماه بعد چیزی می‌دیدم که با توضیح قبلی جور درنمی‌آمد.

این بخش برای من آزاردهنده است. دوست دارم آدم‌ها قابل پیش‌بینی باشند. دوست دارم بدانم اگر بین دو راهی قرار گرفتند چه می‌کنند. اما بعضی‌ها از جدول‌های اکسل بیرون می‌زنند. سینا از همان‌هاست.

اگر امشب تلفنم زنگ بخورد و یک مشکل جدی پیش آمده باشد، احتمالاً به او زنگ می‌زنم. اگر بخواهم کسی را برای یک کار سخت انتخاب کنم، احتمالاً سراغ او می‌روم. اما اگر بخواهم حدس بزنم پنج سال دیگر کجاست... واقعاً نمی‌دانم. و این اتفاق کمیاب است. چون معمولاً می‌دانم.

قبول دارم که من فقط بخشی از داستانش را دیده‌ام. بخشی که داخل شرکت اتفاق افتاده. چند نمودار. چند پروژه. چند موفقیت. چند اشتباه. و بعد از همان‌ها خواسته‌ام بقیه‌اش را حدس بزنم. معامله‌های پرسود را با همین آنالیزها می‌بندیم.

ممکن است حق با من باشد. ممکن هم هست مهم‌ترین اتفاق‌های زندگی‌اش هیچ‌وقت داخل هیچ گزارشی ثبت نشده باشند.

پرنیا

اگر بخواهم صادق باشم، کسی در این دنیا به اندازه‌ی من با سینا وقت نگذرانده. نه چون آدم خاصی هستم. فقط چون بخش بزرگی از زندگی‌ام را کنار او گذرانده‌ام.

قبل از اینکه همسرم باشد، بهترین دوستم بود. قبل از اینکه زیر یک سقف زندگی کنیم، هفت سال در کافه‌ها، خیابان‌ها، ایستگاه‌ها و تماس‌های طولانی شبانه جفتِ هم بودیم. آن موقع هنوز نامزد بودیم. بعدش، پنج سال زندگی مشترک.

برای همین وقتی کسی درباره‌ی سینا از من سؤال می‌پرسد، معمولاً جواب را می‌دانم.

و اغلب هم واقعاً می‌دانم.

می‌دانم وقتی ذهنش شلوغ باشد، جواب سؤال را چند ثانیه دیرتر می‌دهد. یا وقتی نگران باشد، درِ یخچال را باز می‌کند. نگاه می‌کند. چیزی برنمی‌دارد. و در را می‌بندد. یا وقتی از تصمیمی مطمئن نباشد، بند کفشش را دوباره می‌بندد. حتی اگر کاملاً محکم بسته باشد. عشق بیشتر از همین چیزها ساخته می‌شود. از جزئیاتی که برای هیچ‌کس مهم نیست.

یک بار وسط حرف زدن ناگهان ساکت شد. پرسیدم: «چی شده؟» گفت: «هیچی.» اما پنج دقیقه است که به یک چیز دیگر فکر می‌کند. با نگاه خیره به سقف. این مدل چیزها را بعد از سال‌ها یاد می‌گیری. حتی قبل از اینکه حرفی بزند، می‌فهمیدم حالش خوب نیست.

یک بار تلفن را جواب داد. فقط گفت: «سلام.» و من پرسیدم: «چی شده؟» چند ثانیه سکوت کرد. بعد خندید و گفت: «از کجا فهمیدی؟» خودم هم دقیق نمی‌دانستم. فقط فهمیده بودم. فکر می‌کردم فهمیدم.

بارها گفته بود: «خوبم پری.» و من مطمئن بودم خوب نیست. از صدایش. از مکث کوتاه قبل از سلامش. از مدل راه رفتنش. از سکوتش. مخصوصاً از سکوتش.

برای همین مدت زیادی فکر می‌کردم او را خوب می‌شناسم. مثل هیچکس. فقط یک نسخه از او را ندیده‌ام. تغییرات این سال‌هایش را دیده بودم. آن نسخه‌ای را که زودتر عصبانی می‌شد. آن نسخه‌ای را که برای هر تصمیمی سریع جواب داشت. آن نسخه‌ای را که وقتی نگران بود، بیشتر حرف می‌زد. حالا بیشتر سکوت می‌کند.

یک بار مدت زیادی درباره‌ی یک تصمیم با هم حرف زدیم. مطمئن بودم دلیل تردیدش را فهمیده‌ام، چند ماه بعد می‌دیدم اشتباه کردم. یک دوره فکر می‌کردم بزرگ‌ترین ترسش شکست خوردن است. بعد دیدم نیست. مدتی فکر می‌کردم تنهایی است. بعد دانستم آن هم نبود. هر بار که فکر می‌کردم بالاخره به جواب رسیده‌ام، چیز تازه‌ای می‌دیدم. چیزی که با قبلی‌ها جور درنمی‌آمد.

یک شب به‌ظاهر معمولی ازش پرسیدم: «چی شده؟» گفت: «هیچی.» و من همان لحظه خیال کردم منظورش را گرفته‌ام. فکر کردم خسته است. فکر کردم درگیر کار است. فکر کردم مثل همیشه چند روز دیگر بهتر می‌شود. حالا که به آن شب فکر می‌کنم، مطمئن نیستم. شاید سال‌های کنار هم بودن‌مان درست باشد. اما همه چیز نه. شاید جاهای خالی را خودم پر کرده بودم. با چیزهایی که برایم آشناتر بود. با چیزی که دلم می‌خواست درست باشد.

شک دارم. قبلاً فکر می‌کردم بعد از این همه سال دیگر غافلگیرم نمی‌کند. می‌کرد. هنوز هم می‌کند. همین کارهایش زندگی‌ام را شیرین می‌کند.

سال‌ها کنار یک نفر زندگی کنی. فکر کنی تمام پیچ‌وخم‌هایش را از حفظی. بعد یک روز متوجه شوی هنوز هم می‌تواند تو را شگفت‌زده کند!

به جرئت می‌گویم که بیشتر از هر آدم دیگری سینا را می‌شناسم. در این تقریباً هیچ شکی ندارم. فقط دیگر مطمئن نیستم این جمله همان معنایی را می‌دهد که قبلاً می‌داد.

آن روزها فکر می‌کردم چون بیشتر از هر کسی او را دیده‌ام، پس بهتر از هر کسی می‌شناسمش. حالا فکر می‌کنم فقط بیشتر از هر کسی فرصت کرده‌ام ببینمش. دوست داشتن هم همین است. کنار آمدن با این‌که هیچ‌وقت به آخرِ یک آدم نمی‌رسی.

دیوار چهارم

احتمالاً همین حالا در ذهن چند نفر زندگی می‌کنی. نه تو. نسخه‌هایی از تو. نسخه‌هایی که بعضی‌شان سال‌هاست تغییری نکرده‌اند.

یکی هنوز فکر می‌کند خجالتی هستی. چون دو شب در فاصله‌ی یک سال کم‌حرف بودی. یکی هنوز فکر می‌کند مغروری. چون پیامش را جواب ندادی. یا سلامش را نشنیدی. یا آن روز آن‌قدر خسته بودی که یادت رفت لبخند بزنی. یکی هنوز فکر می‌کند شجاعی. چون ترست را پنهان کردی. یکی هنوز فکر می‌کند ضعیفی. چون همان روزهایی را دیده که نتوانستی پنهانش کنی.

هیچ‌کدام لزوماً اشتباه نمی‌کنند. بیشتر آدم‌ها چیزی را واقعاً دیده‌اند. فقط همه چیز را نه. از یک برخورد. یک خاطره. موفقیتی که دیده‌اند. اشتباهی که یادشان مانده. یک روز خوب. یا یک روز بد. تکه‌ای برمی‌دارند. و بعد بقیه‌ی تصویر را خودشان می‌کشند.

آن تصویر شروع می‌کند به زندگی کردن. یکی فکر می‌کند بی‌مسئولیتی. پس فرصت را به کس دیگری می‌دهد. یکی فکر می‌کند سردی. پس هیچ‌وقت نزدیک نمی‌شود. یکی فکر می‌کند قوی هستی. پس وقتی داری از هم می‌پاشی، کمکت نمی‌کند. یکی فکر می‌کند خوشبختی. پس هیچ‌وقت نمی‌پرسد حالت چطور است.

اما این تنها تصویرهای ناتمام دنیا نیستند. همین حالا. در ذهنت آدم‌هایی زندگی می‌کنند که شاید مدت‌هاست دیگر آن آدم سابق نباشند. آن دوست خودخواه. آن معلم سختگیر. آن همکار چاپلوس. آن فامیل حسود. آن آدم مغرور. شاید آخرین بار سال‌ها پیش دیده‌ای‌شان. اما هنوز همان‌جا مانده‌اند. در همان سن. با همان حرف‌ها. با همان لباس‌ها.

عجیب است. بعضی آدم‌ها سال‌هاست عوض شده‌اند. اما در ذهن ما هنوز همان مدل مو را دارند که آخرین بار دیده بودیم. هنوز همان جمله‌ها را می‌گویند. هنوز همان آدم‌اند. در حالی که زندگی جای دیگری ادامه پیدا کرده. برای آن‌ها. نه برای نسخه‌ای که ما نگه داشته‌ایم.

کسی که در ذهن تو هنوز بیست ساله است، شاید حالا هر شب بچه‌اش را بخواباند. کسی که هنوز از او دلخوری، و دشمن قسم‌خورده‌ات خوانده‌ای شاید سال‌هاست آن اتفاق را فراموش کرده باشد. کسی که هنوز مغرورش می‌دانی، شاید مدت‌هاست یاد گرفته باشد عذرخواهی کند. اما در ذهن تو هنوز داخل همان قاب ایستاده‌اند. همان عکس. همان لحظه. همان نور. همان برداشت.

و بعد یک سؤال آرام‌آرام خودش را نشان می‌دهد. اگر از چند خاطره، آدم‌ها را می‌سازیم... اگر از چند مشاهده، بقیه‌ی داستان‌شان را حدس می‌زنیم... اگر از چند تکه تصویر، یک قاب کامل می‌سازیم... پس از کجا مطمئنی این کار را با خودت نکرده‌ای؟ از کجا مطمئنی آدمی که سال‌هاست در ذهنت «خودت» صدایش می‌کنی، فقط یکی از همین تصویرها نیست؟

آخرین باری که واقعاً آن‌ها را دیده‌ای، سال‌ها پیش بوده. ولی نسخه‌ای که از آن‌ها ساخته‌ای هنوز همان‌جا مانده است. در آخرین صفحه‌ای که برایشان نوشته‌ای. در حالی که زندگی ادامه پیدا کرده. همیشه همینطور بوده.

شاید یک روز وحشتناک، بد بوده. یا موفقیتی که مثل بمب صدا کرده. یا آخرین جمله‌ای که کسی تووی قلبت فرو کرده و رفته. بعضی روایت‌ها آن‌قدر تکراری‌اند که کم‌کم شبیه خاطره می‌شوند. بعد شبیه به قابی حقیقت.

ما خیلی راحت می‌فهمیم دیگران فقط بخشی از ماجرا را دیده‌اند. اما کمتر پیش می‌آید به این فکر کنیم که شاید خودمان هم سال‌هاست داریم به یک عکس قدیمی نگاه می‌کنیم. عکسی که اسمش را گذاشته‌ایم:

«من».

سینا

کتری چند ثانیه بود که جوش آمده بود. سینا شیر گاز را بست. درِ کابینت را باز کرد. لیوان آنجا نبود. کابینت کناری را باز کرد. آنجا هم نبود. چند لحظه وسط آشپزخانه ایستاد. بعد یادش آمد دیشب خودش لیوان را کنار سینک گذاشته بود.

گوشی روی میز لرزید. یک بار. دو بار. شماره را شناخت. جواب نداد. کتری را برداشت. آب را داخل لیوان ریخت. بخار از روی چای بالا رفت و روی شیشه‌ی پنجره نشست.

گوشی دوباره لرزید. این بار یک پیام. بعد یک پیام دیگر. بعد اعلان پرداخت یک قبض. سینا صفحه را نگاه کرد. چند ثانیه مکث کرد. بعد گوشی را برگرداند.

کنار پنجره رفت. بیرون، مردی از کنار ساختمان رد شد. سگی پشت سرش راه می‌رفت. دو پنجره آن طرف‌تر پرده‌ای کنار رفت. چند لحظه بعد دوباره بسته شد.

چایْ را مزه کرد. سرد نشده بود. اما آن‌قدر هم داغ نبود که فوراً کنار بگذارد. گوشی بار سوم لرزید. سینا آن را برداشت. به صفحه نگاه کرد. چند ثانیه گذشت. بعد شماره را گرفت. گوشی کنار گوشش رفت. چند جمله رد و بدل شد. کوتاه، معمولی.

وقتی تماس تمام شد، لیوان را روی میز گذاشت و رفت سراغ گلدانی که چند روز بود آب نخورده بود. آب آرام داخل خاک فرو رفت. چند قطره از لبه‌ی گلدان روی سنگ کابینت ریخت. با آستینش پاکشان کرد.

بعد دوباره کنار پنجره ایستاد. در آپارتمان روبه‌رو، پرده دوباره کنار رفت. پایین ساختمان، مرد و سگ پیچیدند داخل کوچه. روی میز، اعلان قبض هنوز روی صفحه روشن بود. گلدان دیگر تشنه به نظر نمی‌رسید. چای بخارش را از دست داده بود.

سینا دستش را روی لبه‌ی پنجره گذاشت. بخار از روی شیشه کنار رفت. این بار تصویر دیگری روی آن افتاده بود.

«خیابان. و پنجره‌های روبه‌رو».

چند لحظه بعد چراغ آشپزخانه خاموش شد.

داستانانسانخودشناسیروایتزندگی
۱۶
۴
Nazanin Bagheri
Nazanin Bagheri
امن و ملایم و بغل‌کردنی اندرون، شوخ و شر و شیطون در برون، اینه خانواده‌ی من
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید