عهدنامهی ننگین گلستان در دوران قاجاریه و در تاریخ ۱۳۹۱ هجری شمسی میان ایران و روسیه به امضا رسید. در عقد این عهدنامه، حاج میرزا ابوالحسن خانِ ایلچی نماینده ایران که خود از طرفداران انگلستان بود، و نیز سرگوراوزلی سفیر انگلستان، تلاش‌های خائنانه‌ی زیادی کردند این عهدنامه دارای ۱۱ فصل و به طور کامل به نفع روسیه بود.
مواردی از عهدنامهی گلستان:
۱_ ایالات و شهرهای گرجستان، داغستان، باکو، دربند، شیروان، قره‌باغ، شکی، گنجه، موقان قسمت عللیای تالش به روسیه واگذار شد.
۲_ حق کشتیرانی ایران در دریای خزر از بین رفت و تسهیلات فراوانی برای بازرگانان روسی در ایران فراهم آمد و زمینه‌های نفوذ اقتصادی روسیه در ایران فراهم شد.
۳_ روس‌ها تعهد کردند که: «هر یک از فرزندان ایشان (فتحعلی‌شاه) که به ولیعهدی ایران تعیین شود، هرگاه محتاج کمک از دولت علیٌت روسیه باشد مضایقت نکنند.»
حکایتی از گلستان سعدی: یکی از پادشاهان بی‌انصاف به شخص پارسایی رسید و از او پرسید: «کدام یک از عبادت‌ها دارای فضیلت بیشتری است؟» گفت: «برای شما، خواب نیمروز، تا در آن یک لحظه مردم را آزار ندهی.»
بیا ای که عمرت به هفتاد رفت
مگر خفته بودی که بر باد رفت؟
همه برگ بودن همی ساختی
به تدبیر رفتن نپرداختی
قیامت که بازار مینو نهند
منازل به اعمال نیکو دهند
بضاعت به چندان که آری بری
وگر مفلسی شرمساری بری
که بازار چندان که آکنده‌تر
تهیدست را دل پراکنده‌تر
ز پنجه درم پنج اگر کم شود
دلت ریش سرپنجهٔ غم شود
چو پنجاه سالت برون شد ز دست
غنیمت شمر پنج روزی که هست
اگر مرده مسکین زبان داشتی
به فریاد و زاری فغان داشتی
که ای زنده چون هست امکان گفت
لب از ذکر چون مرده بر هم مخفت
چو ما را به غفلت بشد روزگار
تو باری دمی چند فرصت شمار
