وقتی با هم قاطی میشوید سینههایتان بزرگ میشود. علمتان چند برابر میشود. رزقتان زیاد میشود. همهچیز بزرگ میشود. دو و بریهایتان ومحلّهتان هم بزرگ میشود. یگانگی آنقدر خوب است که انسان را مستغنی میکند از حرف زدن، از شنیدن، از گفتن، از همهچیز مستغنی میکند. فقط میماند دیدن. وقتی هم که انسان جذب دیدن شد دیگر شنیدن نمیخواهد. گوش کر میشود و دیگر کار نمیکند. اصلاً به گوش نیازی ندارد. حتٌی اگر آواز هم خوانده شود آواز را نمیشنود، بلکه جمالش را تماشا میکند. نهتنها توجّهی بهمعانی کلمات ندارد، خود کلمات را هم گوش نمیدهد. صدای خوبی دارد، آن را هم گوش نمیدهد. چه میبیند که گوش نمیدهد؟ اوّل که شیفتهی صدا و معانی کلمات و دنبال خاصیّت حرفهایش بود، امّا کمکم آخرت را دید. یعنی آمد بهره ببرد، کمکم دیگر نه چیزی میشنود و نه چیزی میفهمد، اصلاً هیچچیز لازم ندارد.
حال میرویم سراغ خدا و پیامبر، آنجا هم همینطور است. اوّل انسان حرفها را میشنود، عاشق کلمات میشود، شبِ دراز در طول سال عبادت میکند، آخرش چه؟ آخرش دیدن است. تا اینکه وقتی میمیرد، حتی چشمش را هم میبندد تا خاک در آن نرود، از بس که چشم باز شده است. البتّه سرتاپایش چشم میشود، همچنانکه سرتاپایش گوش است. سرتاپایش دل است، اصل کار هم دل است.
وقتی که دل انسان علاقمند شد و محبّت پیدا کرد فقط میخواهد نگاه کند، شنیدن نمیخواهد، معنی کلمات را هم نمیخواهد.
میپرسی حرفهایی که این آقا زد فهمیدی؟ میگوید: صدایش را شنیدم. میپرسی: چه میگفت؟ میگوید: نمیدانم چه گفت! فقط میدانم خوب صحبت میکرد، خوب و قشنگ میگفت. یاد نگرفته و بلد نیست. اگر هم قبلاً چیزی یاد میگرفت، این آخریها دیگر یاد نمیگیرد. فقط نگاه میکند.
مگر در نگاه چیست؟ دیدن همهچیز است. نشنیدهای که میگویند: «شنیدن کی بود مانند دیدن؟» این اشاره به همین معناست.
از شنیدن تا دیدن چقدر راه است؟ ممکن است راهش خیلی طولانی نباشد و در عرض چند روز فهم و عقلتان بزرگ شود. امّا چقدر از شنیدن تا دیدن، راه طی شده است؟ اوّل شنید، بعد عبادت کرد، بعد سالها به فکر فرو رفت، اگر درویش بود چقدر توی عرفان رفت، اگر هم تعقّل و علم بود چه بحثها، چه جدالها، همینطور پیش آمد تا چشم دلش باز شد و به مرحلهی دیدن رسید.
حال که به دیدن رسید بهرهی تمام آنها را برده است، منتهی دیگر آنها را لازم ندارد گوش را مرخص کرد، دیدِ ظاهر را مرخص کرد، خلاصه دستگاه را کم کم جمع کرد. اوّل پهن کرده بود، امّا کمکم جمع کرد. زیرا خدا آنقدر به او نزدیک بود که راه گفتن و شنیدن را بست. این او بود که این درها را به واسطهی نزدیکی بست. کمکم فقط دیدن ماند. دیدن هم دوام نداشت، بههم چسبیدند و دیگر خبری نیامد، یحبهم و یحبونه. تنها خبری که آمده این جملهی قرآنی است که آنها خدا را دوست داشتند، خدا هم آن ها را دوست داشت، همین. چشم محبّت که باز شد، خدا را دیدند. خدا هم آنها را دید، این انتهای کمال انسان است و کمال انسان به این است.
سه نفر قصد داشتند بروند مشهد، یکی از آنان گفت، اینجا بایستید تا من بروم کمی میوه بخرم بیایم، وقتی برگشت دید فقط یک نفر آنجا ایستاده است، پرسید: دوستمان کو؟ گفت: نمیدانم!یک نفر از اینجا رد میشد، به رفیق ما سلام کرد، او هم جواب سلام داد، بعد رفتند که رفتند. بحبهم و یحبونه. این او را دوست داشت، او هم این را، با هم قاطی شدند و رفتند.
آنهایغی هم که میمیرند همینطور میشوند. با یکی سلام و علیک میکنند، یحبهم و یحبونه. خداحافظ! آنوقت شما میگویید، خدا رحمتش کند، رفت. ♥️
یادداشت مؤلف: این سلسله درسها رو در جایگاه انسانی که قلباً به خدا مومنه، به رشتهی تحریر میارم. بایستی مخاطبینم از این موضوع آگاهی داشته باشن.