در اینجا با محبت است که میشود علم را از معدن آن بیرون کشید. ادامه بده. روی صفات خوب و کارهای خوب کار کن تا به یقین برسی. اما همهی اینها برای این بود که تو راه بیفتی. وقتی راه افتادی دیگر حیف است برای چیزی او را بخواهی. او را برای چیزی نخواه. او کاره است و پیش او همهچیز هست. ایمان را به شک تبدیل نکن. خبرها فقط پیش اوست. هیچکدام دست ما نبوده است. به یقینها شک نکن. رفتی علم را بفهمی خراب کردی. رفتی بچه را تربیت کنی، فاسدش کردی. بچه را دشمن خدا کردی.
به همین ظاهر فکر کنی هم کافی است. نمیخواهد معنا کنی. آیا کسی را سراغ داری اینطور مواظبت باشد؟
کیست که مثل او مهربان و رئوف و دارای فضل و احساس باشد. زیر یک آسمانی راه برو که مال خدا نباشد. از زیر آسمان خدا بیرون برو! میتوانی؟
به راستی پس معلومات من و تو کو؟ پس چرا معلومی در نزد خود نداریم تا معتقد باشیم؟ لااقل راحت راه برو. خودش گفته بسازید برای خراب شدن. اگر چاله و چاه هم هست قشنگ راه برو. در ظاهر خودت را کوچک میگیری. یک وقت غرور نداشته باشی. اما میدانی که از درون چقدر بزرگی؟ ادعای خدایی هم ندارد. بلکه خود را پایینترین مخلوق خدا میداند. هیچکس نمیتواند نزد او مثلش عقبنشینی کند. همه وقت میدانند که نزد او هیچچیز نیستند. غیر از او هیچچیز به ذهنش عبور نمیکند. هیچی به نظرش نمیآید. چه جای خوبی است جای او. با حداقل عقلمان میتوانیم تشخیص بدهیم، چه جای خوبی است جای آن انسانها.
اینجا سر نقطهی دنیا ایستادهای. هر چه بهتر کار کنی، زودتر خلاص میشوی. اولا آیا اینجا خوب جایی است یا بدجایی؟ دیگر گذشتهها گذشته، آینده هم نیامده. الان آیا خوب جایی است یا بدجایی؟
از گذشته هیچچیز همراه تو نیست. هیچ غم و غصهای نمیتواند همراه تو باشد. آینده هم هنوز نیامده، به تو ندادهاند.
انسان باید محکم باشد تا با هر چیز کوچکی غمگین یا شاد نشود. چون کارهای دیگری هم با ما دارند.
فقط یک نقطهای است که آنجا نشستهای. بگو آیا اینجا خوب جایی است یا بدجایی؟