عباس عبدی فعال سیاسی اصلاحطلب در یادداشت امروز خود در اعتماد نسبت به تداوم یافتن اعتراضات ۵۰ روزه اخیر هشدار داد.
در این مطلب آمده است: اتفاقات روز پنجشنبه در کرج و سپس بلوچستان میتواند به منزله بلندتر شدن صدای زنگ خطر برای جامعه ایران باشد. تقلیل مسائل به بدخواهی دشمنان و توطئههای آنان نه تنها هیچ چیزی را از بار مسئولیت حکومت کم نمیکند که بیشتر هم میکند، از این رو پرسش اساسی این است که چه باید کرد یا چه میتوان کرد؟
به نظر میرسد که ارائه هر گونه طرح و ایده برای برونرفت از این وضع عملی بیهوده و غیرمفید است زیرا مشکل ایران فقدان اراده برای اصلاحات است و این یک امر سیاسی محض است و این ضعفهای سیاست است که خود را در سایر حوزهها بازتاب میدهد. پس راهحل نیز در سیاست است.
راهحل سیاسی نیز مسئلهای فنی و تکنیکال نیست. اگر یک خودرو خراب باشد، یا مثلن مشکلی در سلامت جسمی باشد، میتوان آنها را به کارشناس خودرو یا پزشک ارجاع داد. ولی سیاست چنین نیست، زیرا کارشناسان سیاست نیز، جزئی از مشکل هستند. درحالی که صاحب خودرو لزومن جزئی از مشکل خودرو نیست. پس راهحل چیست؟
در ابتدا شکلگیری اراده برای حل مسئله در سطح ساختار سیاسی ضرورت دارد. تا هنگامی که این اراده شکل نگیرد، هیچ ایدهای نمیتواند مخاطب خود را پیدا کند، جز ایدهای که عملی شدن خود را خارج از متغیرهای ساختار سیاسی و اصلاحات سیاسی تعریف کند، یعنی تداوم همین وضع اعتراضی که هست. اگر چنین ارادهای شکل گرفت، آنگاه میتوان از خلال گفتوگوهای جمعی و مشارکت عمومی راهی پیدا کرد، البته شاید و نه لزومن قطعن. تا رسیدن به این نقطه فرآیند طی شده در ۵۰ روز گذشته یا ادامه پیدا میکند یا به صورت سینوسی بروز خواهد یافت.

حضور یک زن بیحجاب (بله، بیحجاب و نه بدحجاب و کم حجاب و شُل حجاب) در راهپیمایی روز ۱۳ آبان تهران، بازتاب گستردهای در میان رسانههای اصولگرا داشته است.
عصر ایران نوشت: حضور یک زن بیحجاب (بله، بیحجاب و نه بدحجاب و کمحجاب و شلحجاب) در راهپیمایی روز ۱۳ آبان تهران، بازتاب گستردهای در میان رسانههای اصولگرا داشته است. بسیاری از این رسانهها با انتشار تصاویری از این خانم، نوشتهاند که دیگر بانوان حاضر در مراسم که همگی محجبه بودهاند، رفتار دوستانهای با او داشته و حتی بعضیهایشان او را بوسیدهاند. تعدادی نیز با او درباره حجاب صحبت کرده و کوشیدهاند وی را متقاعد به داشتن حجاب کنند. اصولگرایان نوشتند: پرچم ما گفتوگوست و انقلاب ما، انقلاب اقناع است.
این که آیا آن بانوی بیحجاب، شخصن و بدون هماهنگی و به طور بیسابقهای بدون حجاب به مراسم 13 آبان رفته (که اصل را بر این میگذاریم) یا این که او را آوردهاند تا بعدن این گونه استفاده تبلیغی کنند، بر ما معلوم نیست و اهمیتی هم ندارد. مهم، همین جمله آخر و تحلیلهای مترقی اصولگرایان است که تا دیروز دنبال این بودند از بدحجابها عکس بگیرند و با کارت ملیشان تطبیق دهند و برگ جریمه به آدرسشان بفرستند و مهسا امینی و دیگرانی مانند او را به زور سوار گشت ارشاد میکردند و امروز در یک مراسم رسمی، از حضور یک زن کاملن بیحجاب با موهای بلوند استقبال میکنند و از برافراشته بودن پرچم گفتوگو و اقناع سخن میگویند؛ این، اتفاق مهمی است.
سالها پیش بنیانگذار فقید جمهوری اسلامی گفته بود "کوشش کنید که با بیان و قلم، مسلسلها را کنار بگذارید و میدان را به قلمها و به علمها و به دانشها واگذار کنید." و رهبران دیگر انقلاب مانند شهید بهشتی و شهید مطهری بارها و بارها از لزوم گفتوگو و و اقناع به جای زور و ارعاب و تهدید و تحمیل گفتهاند.
با این حال به ویژه در یکی دو دهه اخیر و با قدرت گرفتن جریانهای تندرو، هر چه جلوتر آمدیم گفتوگوی ملی کمرنگتر شد و جای خود را به گفتوشنود داد که در آن یک طرف باید بگوید و مردم باید بشنوند. این گونه بود که بسیاری از صاحب منصبان - که از میان تندروها منصوب شده بودند - رفته رفته گوشهای خود را بیشتر و بیشتر بستند و زبانشان را لحظهای از ادبیات آمرانه، فارغ نگذاشتند.
آنها نه صدای مردم را شنیدند، نه به هشدارهای رسانهها توجه کردند و نه حتی توجهی به توصیههای کارشناسان خودی کردند: آنها بهتر از همه میاندیشیدند و صلاح مردم را حتی درباره این که چگونه لباس بپوشند، بهتر از خود مردم میدانستند و قس علی هذا درباب سیاست خارجی و توزیع قدرت و شکل دادن به دولت و مجلس و اقتصاد و اجتماعیات و ... !
نتیجه نیز همان گونه که پیش بینی میشد و بارها هشدار داده بودیم، همین وضعیتی شد که این روزها بر کشور حاکم است. ای کاش همین عقلانیت و منطق و مدارایی که درباره آن زن بیحجاب شاهدش بودیم و رسانههای اصولگرا بدان افتخار میکنند و افتخار درستی هم هست، در تمام این سالها حاکم بود، نه فقط در زمینه حجاب که در سایر عرصهها. آن وقت، نه ماجرای غمبار مهسا امینی به بخشی از تاریخ معاصر ایران تبدیل میشد و نه این همه انسان بیگناه جان خود را از دست داده بودند. در چنان عقلانیتی، هم بهترین روابط با جهان را داشتیم و هم اقتصادی قوی و مردمی مرفه و جامعهای قدرتمند.
در مراسم 13 آبان، شاهد مهر و مدارای اکثریت باحجاب با اقلیت مطلقی که تنها یک نفر بود، بودیم و چه زیبا بود این صحنه و باید به آن خانمهای باحجاب درود فرستاد که این گونه خردمندانه با هموطن بیحجاب خود همراه و همصحبت شده بودند. وقتی با چنین اقلیت مطلقی مدارا میشود و چنان صحنه زیبایی به وجود میآید، حساب کنید اگر با خواستههای اکثریت چنین تعاملی میشد، ایران ما، چه بهشت روح افزایی میشد! چه میشد اگر همین پارسال که بیش از نیمی از مردم ایران در انتخابات ریاست جمهوری مشارکت نکردند و تازه، از بین مشارکت کنندگان نیز 13 درصد رای باطله به صندوق انداختند و 8 درصد نیز به تنها کاندیدای مخالف جریان برنده رای دادند، مسئولان ما مینشستند و این اعتراض بیصدا ولی بسیار گویا را بررسی میکردند که این 70 درصد چه میخواهند و چگونه باید آنها را به عنوان اکثریتی که احساس میکنند نمایندهای در حاکمیت ندارند، همراه کرد؟
آیا منتظر بودند که بخشی از همین صداهای خاموش به اعتراضات خشمگین خیابانی تبدیل شود تا بعد از کلی درگیری و خسارتهای مادی و معنوی و کشته و مجروح شدن بسیاری از ایرانیان، تازه یادشان بیفتد که انقلاب ما انقلاب اقناع است و باید پرچم گفتوگو برافراشت؟!
به هر روی، هر چند دیرهنگام و بعد از تحمیل هزینههای فراوان، باید از رویکرد گفتوگو و اقناع استقبال کرد. در سرزمین بیگفتوگوی ایران که تک صدایی عامل بخش اعظم تباهیهای موجود است، گفتمانِ گفتوگو، بهترین و خردمندانهترین راه است؛ البته به شرط این که گفتوگو برای گفتوگو نباشد، علنی و با تضمین امنیت همه طرفهای گفتوگو باشد، همگانی و در منظر عموم باشد، کسی حق حذف هیچ صاحب سخنی را نداشته باشد و مردم درباره نتایج گفتوگوها رای دهند و همه طرفهای گفتوگو تعهد دهند که نتایج گفتوگوها را در اداره امور کشور اجرایی خواهند کرد و چنین هم بکنند.
تردید نداشته باشید که در چنان وجهی، ملت ایران برترین پشتیبان نظامشان خواهند بود و هزاران ایران اینترنشنال و بی بی سی و امثال آنها نخواهند توانست ذرهای در همدلی بین حکومت و ملت، خلل ایجاد کنند ولی اگر گفتوگو و مدارا، فقط درباره زنی بیحجاب در یک مراسم و جلوی دوربینها باشد و سپس به چند تحلیل و تجلیل و زیر نویس عکس و توئیت و پست بسنده شود، همچنان شاهد تنش در جامعه بیگفتوگوی ایران خواهیم بود.
به طور عملی و واقعی، پرچم گفتوگو و اقناع را همیشه و در همه عرصه ها بالا ببرید و بالا نگه دارید؛ این مفیدترین کار است. نجات ایران در گرو "مهر و مدارا" و "گفت و گو و اقناع" است.

پی.نوشت: نظرتون؟