یکی از عجیب‌ترین اختراع‌های بشر، احتمالاً همین خودکار ساده‌ای است که خیلی وقت‌ها حتی حواسمان به وجودش نیست.
نه چون پیچیده‌ترین وسیله‌ی دنیاست.
اتفاقاً چون آنقدر ساده است که یادمان می‌رود پشت همین سادگی، قرن‌ها تلاش خوابیده. بشر سال‌ها دنبال یک چیز بود؛
اینکه نوشتن، فقط کمی راحت‌تر شود.
قبل از خودکار، قلم نی بود. نوکش زود ساییده می‌شد، موجودی که هر چند دقیقه یک‌بار تشنه می‌شد و باید دوباره در دوات فرو می‌رفت. و اگر حواست نبود، جوهر روی کاغذ یا آستینت راه خودش را پیدا می‌کرد.
بعد پر. نرم‌تر و خوش‌خط‌تر بود، اما آنقدر نازک‌نارنجی که زود فرسوده می‌شد، باید مرتب تراشیده می‌شد و باز هم هر چند کلمه یک‌بار باید سراغ دوات می‌رفتی.
بعد خودنویس؛ آمده بود ناجی نوشتن باشد، اما گاهی جوهرش روی کاغذ لک می‌انداخت. آمده بود یادت بیندازد که هنوز برای بی‌نقص شدن، زود است. و معمولاً دقیقاً همان موقعی قهر می‌کرد که عجله داشتی.
(که البته برای آدم‌های Fast & Furious، انتظار خشک شدن جوهر احتمالاً یک شکنجه‌ی کوچک بوده است.)
تاریخچه‌ی ابزارهای نوشتن در یک جمله خلاصه می شود؛ می‌شود نوشتن، فقط کمی راحت‌تر شود؟
جالب است که خودکار را مهندسی که زیاد می‌نوشت اختراع نکرده.
یک آدمِ اهل نوشتن اختراعش کرده.
لازلو بیرو، روزنامه‌نگاری بود که هر روز با دردسرهای نوشتن سروکله می‌زد؛ با خودنویسی که هر از گاهی یادش می‌افتاد شخصیت مستقلی هم دارد.
یک روز متوجه چیزی شد که آدم‌های زیادی قبل از او دیده بودند، اما از کنارش رد شدند.
جوهرِ روزنامه.
جوهر روزنامه سریع خشک می‌شد و روی کاغذ پخش نمی‌شد. اما مشکل، جوهرِ آن نبود.
جوهر اتفاقاً عالی بود!
مشکل این بود که آنقدر غلیظ بود که از نوک خودنویس عبور نمی‌کرد.
پس بیرو به جای جنگیدن با جوهر، سوال را به عظمت نگاه یک مخترع آغشته کرد:
«چطور ماهیت جوهر را تغییر بدهم؟» خط خورد.
نوشت: «اگر قرار نیست جوهر عوض شود، چرا قلم عوض نشود؟»
و همین‌جا بود که جرقه‌ی یک تغییر کوچک که انقلابی در زندگی انسان‌ها انجام داد، اتفاق افتاد.
گاهی مشکل از چیزی نیست که می‌خواهی بنویسی. مشکل از ابزاری است که با آن می‌نویسی.
بهت‌آور است. چند هزار سال است که بشر دارد یک کار می‌کند:
«کم کردن سختیِ نوشتن.»
از قلم نی...
به پر...
از پر...
به خودنویس...
از خودنویس...
به خودکار و روان‌نویس.
الان هم که تایپ چارچنگولی.
بشر سال‌ها داشت جوهر را مقصر می‌دانست. بعد یک نفر پیدا شد که گفت:
«ببخشید... کسی تا حالا خودِ قلم را بازخواست کرده؟»
و داستان اینگونه پیش خواهد رفت که هر نسل، موقع رفتن، یک دردسر کوچک را هم با خودش برد و یک تکه از مسیر را برای نسل بعد آسان‌تر کرد.
و حالا رسیده‌ایم به من.
با یک خودکار که دیگر جوهرش نمی‌ریزد.
با یک کاغذ که لازم نیست منتظر خشک شدنش بمانم.
با هزاران سال تجربه‌ی آدم‌هایی که قبل از من تلاش کردند نوشتن را ساده‌تر کنند.
و با این حال...
من هنوز می‌توانم بیست دقیقه به یک صفحه‌ی سفید نگاه کنم و با خودم فکر کنم:
«خب، شاید اول انگور بخورم. آدم با ذهن آماده بهتر می‌نویسد.» 🥂
بعد خط چشم گربه‌ای.
بعد مرتب کردن میز.
بعد آخ اخبار.
بعد یک نگاه مختصر به گوشی.
بعد یک بررسی بسیار مهم از اینکه چرا الان باید حتماً بدانم هوا فردا چند درجه است.
می‌دانید...
بشر برای ساختن یک خودکار قرن‌ها تلاش کرد.
من برای فرار از یک صفحه‌ی سفید، فقط چند دقیقه زمان لازم دارم.
آخرین چیزی که باید اختراع می‌شد، خودکار نیست. یک دکمه است.
دکمه‌ای که آدم را از «بعداً شروع می‌کنم» پرت کند وسط اولین خط.
ولی چون هنوز چنین دکمه‌ای ساخته نشده، فکر کنم مجبورم همین خودکار معمولی را بردارم.
و ببینم بالاخره چه چیزی آن طرف این صفحه منتظر نوشته شدن است ✍🏻... ♠️
الهام بخش روزمون؛
اولیش تشویق خودم برای نوشتن یه لیست طولانی بود. بعد از انتشار این پست دارم می‌رم سراغش. دومیش هم خب روم به افق و گلاب به روتون اینه:
والا.
