روزی بود و روزگاری بود. در زمان قدیم یکی از راجههای هندوستان [فرمانروا یا بزرگان در هند قدیم] دو طوطی خوشآواز و شیرینسخن داشت که یکی را در ایوان و یکی را در اتاق از دیوار آویخته بود. راجه در میان سرگرمیها و تفریحهایی که داشت گفتوگوی این دو طوطی را از همه چیز بیشتر دوست میداشت.
او ساعتها پهلوی هر یکی مینشست و آنها حرفهایی که آموخته بودند، تکرار میکردند و سرودهایی را که میدانستند میخواندند و راجه از آن لذت میبرد.
یک روز راجه برای تعمیر یکی از قفسها، هر دو طوطی را در یک قفس جا داد. چون مدتی گذشت طوطیها دعوایشان شد، به جان هم افتادند و آن که قویتر بود با نوک خود چشم دیگری را کور کرد و آن بیچاره از درد هلاک شد.
راجه همین که این را فهمید بسیار خشمگین شد و قفس طوطی را نزد خود گذاشت و به او گفت: «ای ظالم بیانصاف، تو میدانستی که من گفتوگوی شما طوطیها را بسیار دوست میداشتم و در واقع شادی و خوشی من دو قسمت بود. نیمی از نشاط و خوشحالی من از شیرینزبانی تو بود و نصف دیگرش از خوشزبانی آن یکی. تو با کشتن آن طوطی نیمی از خوشی و نشاط مرا از بین بردی. این است که دیگر طاقت ندارم و الان تو را به جرم این گناه میکشم تا این کار برای دیگران عبرت باشد و دیگر کسی مایهی دلخوشی کسی را نابود نکند.»
طوطی از شنیدن این عتاب و خطاب ترسید، ولی برای تبرئهی خودش مطلب خوبی به خاطرش رسید و گفت: «ای ارباب با انصاف به قول خودت هر یک از ما یک نیمه از نشاط شما را تشکیل میدادیم، البته من بد کردم که یک نیمه از خوشی شما را باطل کردم، ولی اگر شما مرا هم هلاک کنید با دست خود تمام نشاط خود را ضایع و باطل میکنید، آیا بهتر نیست گناه مرا ببخشید و حداقل نیمی از نشاط و خوشی خود را داشته باشید؟»
راجه از این حاضرجوابی به حرف حسابی طوطی بسیار خوشش آمد و او را عفو کرد.


