مونتاژنهی مسیحی در جایی اقرار میکند: «من از آنچه که بیشتر میترسم، همان خود ترس است!»
ترس آغاز تمام شرارتهاست؛ بهنظر میآید که گهگاه ما از خود زندگی هم وحشت داریم.
ما به آن کودک یتیمی میمانیم که هرگز از گلایه دربارهی این امر که هیچکس در این دنیای وحشی و خشن از او مراقبتی به عمل نیاورده است، خسته نمیشود.
و دقیقاً همین احساس تنهایی است که ما را به سوی سرخوردگی و ناامیدی کشانده، و در بسیاری از ما این احساس آغاز گردیده که این زندگانی، زندگی با ارزشی نیست.
مادام ماری کوری گفته است: «هیچچیز در زندگانی، ترس آور، یا قابل ترسیدن نیست! بلکه باید واقعیت زندگی شناخته شده و ادراک شود.»
افسوس، بسیاری از ترسهای ما پوچ و خیالی هستند.
نویسندهی بزرگ، جی.کی چسترتون در جایی نوشته؛ اگر روزی مجال یک وعظ را داشته باشم، حتما موعظه ای علیه «ترس» خواهد بود.
یک روانشناس کارآمد، ترس را به مانند قویترین اهرم نابودکننده و برهنه کنندهی شخصیت انسان تشریح و توصیف کرده است؛ اضطراب و نگرانی، از همپیمانان نزدیک ترس میباشند. دکتر «اسمایلی پلانتون» روانکاو بهنام این روزگار میگوید؛ «نگرانی و اضطراب، بیماری بزرگ دوران ماست.»
همانگونه که پیشتر هم اشاره کردهام، هزاران تن از ماهیگیرانی که در جنوب آسیا، مورد هجوم آبتازی (سونامی) قرار گرفته بودند، برای رفتن به دریا و ماهیگیری مجدد، وحشت سنگینی داشتند. آنها نمیخواستند تنها شغلی را که داشتند در معرض مخاطره ببینند! زیرا از بروز دوبارهی آبتازی وحشتزده بودند.
من بیشتر اوقات، به نقل و شرح این داستان میپردازم؛ بازرگانی بود که پدرش در سانحهب سقوط هواپیما از بین رفته بود، او همیشه از سفر با هواپیما میترسید! من از او پرسیدم: «مادرش چگونه فوت کرده است؟» در پاسخ گفت: «او با آرامش کامل در بسترش از دنیا رفت.» آیا آن بازرگان بایستی برای همیشه از رفتن به رختخواب خودداری کند!؟
بسیاری از مردم، در وحشتی دائم از ابتلا به بیماری بهسر میبرند. بهاینترتیب شما در وحشتی دائم از سکتهی قلبی، سرطان و یا صدها بیماری دیگر به سر میبرید که امکان دارد هر ساعتی —بهویژه نیمهشب!— به سویتان یورش بیاورند.
مردم بسیاری هستند که با دیدن کوچکترین نشانه از بیماری، نزد پزشک میروند.
حتی امکان دارد که این ترسهای واهی، توسط کتابها، مجلهها، نشریات و اطلاعات اینترنتی که ما همواره به دنبال آنها هستیم تشدید شوند.
با وجود موج رو بهرشد باشگاههای تفریحی، کلوپها و هتلها، رستورانها، بوستانها و پارکها، موزهها و تماشاخانهها ... مردم به گونهای عجیب احساس تنهایی و گمگشتگی میکنند! تراژدی عمیق انسان امروزی.
آری اگر میبایستی دربارهی خودمان داوری کنیم، باید اقرار میکردیم که «تنها هستیم!»
زندگی در ذات خود چیزی نیست، اما حکایتهای ناگفته بسیار دارد. این یک واقعیت است که بسیاری از مردم تسلیم نابودی خویشتن میگردند! ولی دیگران نیز به زندگی آشفته و بدون لذت خود ادامه میدهند. بسیاری نیز بر اثر سر مرگ زودرس میمیرند. تنهایی، قلب مردم را در خود فرو میبلعد. در افراد زیر ۴۰سال، حملهی قلبی روزبهروز بیشتر میشود.
اینان احساس تنهایی و گمگشتگی به حال خود رها شدن میکنند! احساس بیچارگی و درماندگی دارند و آن حس امنیتی را که سزاوار فرزندان خداست از دست دادهاند! گویی همه در خلاء سقوط کردهاند.
ترس سمی است که به سرعت درون تمامی جسم و روح نفوذ کرده، باعث فلج شدن اراده و به وجود آمدن احساسی ناخوشایند در ذهن و قلب میگردد.
گاهی نیز باعث بروز بیماریهایی مانند؛ زخم معده، ترشح اسید معده و حالت غش و بیهوشی میگردد. ترس دشمن بزرگ انسان است و باید پیش از آنکه بر شما غلبه کند، آن را ریشهکن کنید!
پزشکان، روحانیان، روانشناسان و روانکاوان، مشاوران و راهنمایان عرفانی همه و همه، بر این باورند که سطح همگانی ترس در بین مردم، افزایش پیدا کرده و در حال نفوذ به همهی لایههای زندگی اقشار گوناگون است.
این روزها هر چیزی ماشهی ترس را میچکاند!
ترس بهراستی که بیمنطق است؛ ما بهخاطر از دست دادن شغل نگران هستیم اما از پیگیری و جستوجوی مقام و موقعیتهای تازه هم وحشت داریم. من بسیاری را میشناسم که از دچار شدن به بیماریهای خطرناک و بیدرمان هراسانند، اما از مراجعه به پزشک متخصص و انجام آزمایشهای مربوطه نیز میترسند.
بسیاری از دختران و پسران، از ازدواج میترسند چرا که نگران هستند مگر هویت خود و آزادیهایشان را از دست بدهند، اینها همه طبق سرعت تغییرهای قراردادی تکنولوژیکی و بیولوژیکی است اما چنین عقیدهای که باعث ماندن میشود، ایشان را دچار حساس ناامنی میسازد. بسیاری از سالخوردگان دربارهی سالهای باقیماندهی زندگی نگران هستند، واقعیت این است که ایشان شکار «ترس از مرگ» شدهاند.
همه میگویند از مرگ میترسیم، ولی ما همه از «زندگی» نیز وحشت داریم! چرا که زندگی بیش از حد پیچیده، خطرناک و ناامن شده است.
میتوان گفت یک کشتی در بندرگاه در امان است.اما «آیا کشتیها برای این کار ساخته میشوند!؟»
امنیت کامل، آزادی و رهایی از دلهره، معمولاً شرایطی غیر واقعی و خیالیاند.
من علاقهی فراوانی دارم تا به شرح ماجرایی از زبان دکتر «نورمن وینسنت پی یِل» بپردازم که در آن یکی از دوستان وی، با کوهی از مشکلات و ناراحتیها به نزدش آمده بود. او میگفت:
«دکتر، من به خاطر ترس، وحشت، ناامنی و تشنجات روانیام که رو به افزایش هستند، خسته و افسردهام. من قصد دارم تجارتخانه و محل کارم را فروخته، از همهی سختیها و رنجها فرار کنم! در من به احتمال زیاد آپارتمان خودم را در این شهر ترک کرده و به جای دیگری میروم تا بتوانم در آنجا به آرامش کاملی برسم!»
دکتر نورمن، بهآرامی با خودش زمزمه کرد:
«آری آرامش... آسایش کامل... هووم!»
@@
آن مرد مضطرب رو به دکتر کرده و گفت:
«شما خودتان تا بهحال به جاهای دوردست سفر کردهاید؟ آیا جایی را که من در جستوجوی آنم، دیدهاید؟ آیا، میتوانید چنین جایی را به من معرفی کنید؟»
دکتر پییل به او گفت:
«من چنین جایی را در همین نزدیکیها سراغ دارم.»
مرد با لحنی باورنکردنی پرسید:
«نهچندان دور و در همین نزدیکی!؟ در خود نیویورک؟ آیا چنین چیزی امکانپذیر است!؟»
و دکتر پییل، سرش را تکان داده گفت:
«آری، همینجاست در قلب نیویورک! من کسانی را میشناسم که چند سالیست به آنجا رفته و تاکنون خبری حاکی از مشکلات آنها نشنیدهام!»
و مرد نگران، اینک با اشتیاق فراوان خواهش میکرد:
«دکتر پییل عزیز! لطف کرده مرا به آنجا ببرید، من میباید یکبار هم شده آنجا را ببینم! چون هرطور شده باید در چنین مکانی ساکن شوم.»
دکتر به او گفت:
«پس هرچه زودتر راه بیفت.»
سپس هر دو کت خود را به تن کرده، کلاهشان را بر سر گذارده، دفتر دکتر نورمن پییل را ترک کردند. قدری که از دفتر کار دکتر دور شدند، به سمت راهی نیمهتاریک پیچیدند. سپس به باریکهای رسیدند که در پایانش محوطهی وسیعی قرار داشت. این محوطه دیواری طولانی داشت و در میان آن، قسمتهایی بود که با نردههای آهنی از یکدیگر جدا شده بودند. دکتر پییل در حالی که با تأکیدی خاص بهمحوطه با دیوارهای نردهای اشاره میکرد گفت:
«دوست عزیز من، اینجا تنها جایی است که من آن را به شما سفارش میکنم، زیرا که در جستوجوی آرامش و آسایش کامل هستید!»
و مرد که مبهوت مانده و به گریه افتاده بود گفت:
«نه دکتر! باور نمیکنم که این رفتار شما جدی باشد! شما بهطور حتم انتظار ندارید که من در چنین جایی اقامت کنم!؟»
ولی دکتر همچنان تأکید خاص خود را داشت و ادامه میداد:
«همانطور که میبینی، مرگ جای هیچ گلایه و شکوهای برای اینها باقی نگذارده است! آیا تمایل به ماندن در این گورستان پر از آرامش را داری دوست من!؟»
مردِ مبهوت که سخنی نداشت، با تکان دادن سرش به سمت بالا پاسخ منفی داد!
«پس در این صورت شما میخواهید به شهر برگردید و با زندگی به گونهای مثبتتر و مطمئنتر برخورد کنید! شما قصد دارید با مشکلات و دشواریها بهطور جدی روبهرو شوید.»
دکتر پییل، همچنان که این آخرین کلمات را بر زبان میآورد، به همراه آن مرد از مکانی ساکت و پر از آرامش دور شدند. آن مرد در واقع دیگر نمیبایست در پی آرامش و آسایش کامل باشد.
آری آرامش کامل و امنیت تمام و کمال، از شرایط ضروری «زندگی» نیستند.
پینوشت:
زندگی میخواهید؟ به شهامت نیاز داریم. زیاد، فکر شده و پخته.