An Officer and a Spy | Roman Polanski | 2019
⚠️ الواح بازنوشتنی را در تلگرام بخوانید.
⚠️ خطر لو رفتن داستان فیلم
داستان فیلم برمیگردد به سال 1894 و ماجرای مشهور آلفرد دریفوس، نظامی یهودی فرانسوی، که به جرم خیانت به زندان افتاد. به خاطر مخدوش بودن پرونده تا چندین سال نزاعی در اجتماع بین ملیگرایان فرانسه و مدافعان حقوق بشری این کشور شکل گرفت و حتا نویسندهای مشهوری مثل امیل زولا بابت چاپ مقالهای در دفاع از دریفوس و انتقاد از سیستم قضایی فرانسه به زندان افتاد. فیلم این داستان را از دید سرهنگ پاکارد که به ریاست سازمان اطلاعات فرانسه منصوب میشود روایت میکند. پس از چندی پاکارد متوجه میشود که دریفوس به اشتباه به زندان افتاده و تلاش میکند او را تبرئهی کند.
در فیلم از همان سکانس ابتدایی معرف خود همراه سرهنگ پاکارد هستیم. درواقع میخواهیم ماجرا را با همراهی این آدم بازبشناسیم؛ از مواجههاش با دریفوس در کلاس درس، وارد شدن به محل کار جدید و دنبال کردن پروندهی جاسوسی و غیره خود این آدم هم برای ما باید مهم شود. درواقع، سعی فیلم برای آن است که از دل فردیت پاکارد ماجرای دریفوس را دنبال کنیم. بهرغم بازی خوب ژان دوژاردن اما این امر ممکن نمیشود. نبود لحظههایی که فردیت پاکارد را بیشتر برای ما متمایز کند و پرداخت شلختهوار ماجرای دریفوس آنگاه که جنبهی عمومی آن مسئله است سبب میشود که فیلم در عمل دوپاره شود؛ درواقع بدون این که ما کامل و درست به پاکارد نزدیک شویم فیلمساز سعی میکند از این نزدیکی بهرهبرداری کند. چون بذری که میکارد بیبنیه است در نتیجه حاصلی هم در پی ندارد. این که در میان خانهی بههم ریختهاش پیانو مینوازد (که مرا یاد پیانیست انداخت)، تعللش در ورود به خانهای که اجماع حمایت از دریفوس را با کسانی چون زولا در پی دارد یا جایی که در اواخر فیلم معشوقهاش میگوید که نه تو آدم ازدواجی و نه من و نمونهی اینها صحنههایی نیستند که تاثیری روی مخاطب بگذارند چون هنوز همراهی عاطفی مخاطب برای پاکارد شکل نگرفته است.
و از طرفی در ماجرای دریفوس چون در نیمهی ابتدایی نزدیک پاکارد مانده بودیم و یک آن بدون زمینهای وارد زمینهی اجتماعی آن میشویم فیلم ارتباط منطقی خود را از دست میدهد. صحنههای دادگاه، فرماندهان ، حضور زولا، قتل وکیل، دوئل پاکارد و... هیچ سبب نمیشود که ما هم همراه فیلم به نتیجهی فیلم در پایان برسیم که وقتی در آخر و در سکانس دیدار دریفوس با پاکارد اینطور نشان میدهد که قومگرایی و نژادپرستی چنان گسترده و پیچیده است که حتا پس اصلاحات صورت گرفته و وزیر شدن پاکارد حق امثال دریفوس همچنان تضییع میشود!
An Officer and a Spy *1/2
