
چرا بعضی از عناوین با شاخصهای جنسیتی بهکار میروند؟ مثلا چرا از عبارت «زنان کارآفرین» استفاده میکنیم اما عبارت «مردان کارآفرین» کاربرد زیادی ندارد؟! در این یادداشت به دلایل بهکارگیری چنین عبارتی و سود و زیانهای آن پرداختهام.
مزیتهای کارآفرینبودن برای زنان
در ابتدا این پرسش را مطرح میکنم که بهکاربردن شاخص کارآفرینبودن برای زنان چه مزیتهایی به همراه دارد؟ تا آنجایی که به حوزه فعالیت من مربوط است و با توجه به حضوری که در مجامع اقتصادی حضور داشتهام، چنین عنوانی هیچ مزیتی برای من ایجاد نکرده است.
طبق تجربهای که من دارم، الان برای گرفتن تسهیلات از عبارت زن کارآفرین حتی سوءاستفاده هم میشود. مثلا برخی از شرکتها با اضافهکردن زنان به هیاتمدیره و سایر پستها، نام این زنان را در لیستهای زنان کارآفرین قرار میدهند که شاید تسهیلات اندکی دریافت کنند.
کارآفرینی به جنسیت مربوط نیست
هر انسانی ممکن است با تلاش و کوشش و خلاقیت، نوآوری داشته باشد و من به شخصه با این مسئله که تلاش آدمها را با با صفات جنسیتی توصیف کنیم، مخالفم. اما نکته اینجاست که بهکارگیری عبارت «زن کارآفری» اهداف قابلتوجهی را دنبال میکند.
در واقع تکرار عبارت زن و زنان کارآفرین جنبه تشویقی دارد تا زنان بهعنوان 50درصد جمعیت کشور، سهمشان را در پیشبرد اقتصاد کشورها بازی کنند. هرچند معتقدم برای نهادینهکردن یک امر مثبت نباید با صفات جنسیتی آن را به نوعی جلوه بدهیم که انگار زنان تنها در صورت کارآفرین بودن، اهمیت دارند و مثلا نقششان در مدیریت خانواده و فرزندان را نادیده بگیریم.
نقشی که زنان باید بر عهده بگیرند
هر فردی بهعنوان یک انسان سهمی در گردش اقتصادی کشورش به عهده دارد. زنان کشور ما طی سالهای متمادی در نقش مصرفکننده نگه داشته شدهاند. اما الان وقتش رسیده که از این نقشهای تحمیلی عبور کنند.
در سطح جهان هم استفاده از شاخصهایی چون کارآفرین برای زنان به این دلیل است که زنان بیشتری را به نقشآفرینی در مناسبات اقتصادی و به تبع آن حضور پررنگترشان در اجتماع تشویق کنند. حتی در حوزه کسبوکارهای نوپا از جمله استارتآپها که رویکردهای نوین کارآفرینی هستند، صندوقهای سرمایهگذاری ویژه سرمایهگذاری روی ایدههای زنان و دختران تاسیس شده است که همگی جنبه تشویقی دارند.
در پایان ذکر این نکته ضروری است که عبارت «زنان کارآفرین» برای گرفتن تسهیلات یا امتیازات ویژه نیست بلکه جنبه تشویقی و ساختن داستانهای موفق و الگوسازی برای سایر زنان دارد.