از همون لحظهای که شغالِ سیاه بهم گفت تا فردا فرصت دارم برای اثباتِ وفاداریام مستندسازی کنم، فکرم درگیر این بود که چه کاری از دستم برمیاد تا بهش نشون بدم منم یه شغالِ واقعی شدم. یه جورایی داشتم با جریانِ وجودیِ جدیدم حال میکردم. منم یه شغال شده بودم، و هر لحظه بیشتر و بیشتر این خویِ شغالبودن رو میگرفتم. برام داشت لذتبخش میشد که به این فکر کنم از این به بعد چه کارایی میتونم انجام بدم بهعنوان یه شغال و عضوِ انجمنِ مخفیِ شغالها.
خودِ شغالِ سیاه برام یه شخصیتِ تازه بود و اون صورت نمیشناختمش. ولی تا جایی که از تیپ و قیافش معلوم بود، بنظر میرسید که یه شغالِ سیاستزدهست. کسی که توی چرخهی سیاسی نقش داشته. بقیهی شغالها هم هرکدوم یه کارهای به نظر میرسیدن. از ظاهر یکیشون معلوم بود یه روحانیِ ظاهرنما و متقلبه که توی قالبِ دین، سرِ بعضیها رو شیره میماله. یکی دیگهش ساده بود، مثل خودم؛ انگار یه کارمند یا رئیسِ یه اداره بود. مهم نیست.
ولی اون زنی که دیدم... استایل و اندامِ خوبی داشت. انرژیِ زنانهی زیادی داشت و همهچیزش برگزیده بود. تنها چیزی که برای پیشرفت توی هرکاری نیاز داشت، یه خصلتِ شغالگونه بود.
و من... من یه کارمندِ ساده توی سیستمِ آموزشی بودم. توی کارِ خودم، این صفتِ جدید نمیتونست زیاد تأثیرگذار باشه. نمیخواستم بیشتر از چیزی که توی اون کار استفاده میکنم، از صفتِ جدیدم استفاده کنم.
از همون لحظهای که شغالِ سیاه گفت «یه کاری کن که ثابت کنی شغالی و ارزشِ موندن داری»، داشتم به این فکر میکردم که چطوری بهش ثابت کنم.
یه مرتبه یه فکری به سرم زد...
من برای تفریح، هر عصر بعد از سرکار، متن مینوشتم. اکثراً داستان، توی دفترم. ولی خیلی محافظهکارانه و سختگیرانه راجع به موضوعاتِ خاص مینوشتم؛ اکثراً متونِ آموزشی و کتابهای درسی.
اما الان یه شغال بودم. دیگه هیچچیز برام مهم نبود. میتونستم در مورد هرچیزی بنویسم؛ دلنوشته، اعتراض، داستان، فلسفههای زیرِ پوستِ اجتماع، روانِ آدمیزاد، و حتی کتابِ داستان برای بچهسالجماعت.
این هویتِ جدیدِ من بود. و من تصمیم گرفتم همین کار رو بکنم.
شب شده بود. توی این فکرها سیر میکردم و آخرسر که به این نتیجه رسیدم، شروع کردم به نوشتن. نوشتن در مورد چیزایی که آدمای معمولی نمینویسن. چیزایی که فقط یه شغالِ باسواد میتونه بنویسه.
تا صبح تمومش کردم.
صبح رفتم سرکار. بعد از اتمامِ شیفت، به سمتِ همون زیرزمینِ نمناک و بتنی رفتم. باز همون حسِ سنگین. همزمان با نم، گردوغبار توی ریه آدم مینشست و خفهاش میکرد.
از پلهها رفتم پایین و در رو پشت سرم بستم.
شغالِ سیاه اونجا نبود. همه بودن، ولی اون نبود. انگار منتظرش بودن. منم روی یکی از صندلیها نشستم؛ صندلیهایی که از بشکههای نصفشده و جوشخورده ساخته شده بودن. بههرحال دفترِ جلساتِ زیرزمینی از این بهتر که نمیتونست باشه؟
همه نشسته بودن. توی سکوت. توی فکر. منتظرِ شغالِ سیاه. هرکدوم یه فایل جلوشون داشتن؛ انگار که تکلیفشون بود با شغالِ سیاه.
شغالِ سیاه اومد. سرِ میز نشست. یه نگاه به همه انداخت و با همون خندهی شغالگونهی مزخرفش قهقهه زد.
گفت: «از این فاز و مدلتون بیاید بیرون. شما توی دنیای بیرون نیستید. اینجا زیرزمینِ شغالهاست. نباید اینطوری ماتم بگیرید. باید به خرابکاریهاتون افتخار کنید.»
یهدفعه کل جمعیت زدن زیر خنده. منم ناخودآگاه و غریزی، بعد از خندهی شغالِ سیاه، قهقهه زدم. حالا فهمیدم اون قهقههها از سرِ خوشی نبود؛ داشتیم از سرِ غریزه میخندیدیم. غریزهای که رفتهرفته بیشتر میشد.
شغالِ سیاه یکییکی پروندهها رو ورق زد و چک کرد. میخواست ببینه هرکس توی کارِ خودش چیکار کرده. چه افتخارآفرینیِ خرابکارانه و شیادانهای کرده؟
آخرِ سر، نوبت رسید به من.
شغالِ سیاه چند لحظه مبهوت موند. بعد پرسید: «این کاری بود که میخواستی انجام بدی؟»
گفتم: «بله. این کاری بود که من بهعنوان یه شغال میتونستم برای این جمع انجام بدم. البته در حالِ فعل. و بعدترها بیشتر از غریزهام استفاده میکنم.»
پرونده رو که در دست داشت، انداخت روی میز. شروع کرد به دستزدن.
گفت: «انتظار نداشتم کاری جز کارِ خودت از دستت بربیاد. امیدوار بودم توی محلِ کارت، به مأموریتی که بهت داده بودم عمل کنی. اینکه خودت بخوای داوطلبانه، خارج از حیطهی حرفهایات، کاری کنی که بخشی از جامعه رو تحتتأثیر قرار بده، کارِ جسورانهایست برای شروع. مخصوصاً وقتی تجربهای درموردش نداری.»
ساکت شدم. به حرفش فکر کردم. حق با اون بود. من هیچ تجربهای در موردِ انتشار و نوشتن نداشتم، جز برای تفنن. حالا میخواستم شروع کنم به نوشتن در موردِ واقعیتهای جامعه و تابوهای ذهن آدما. هرچیزی که آدما نمیتونستن بگن.
این کار رو برای شغالِ سیاه انجام دادم. بهش گفتم: «اگه این کار سخت نبود، انتخابش نمیکردم. وظیفهی من ساختارشکنیست. و میخوام این ساختارشکنی رو در ادبیات نشون بدم. تابوشکنی توی همهجا. مثل یه شغالِ واقعی. مثل یه دیوانه که براش مهم نیست بقیه در موردِ حرکات و حرفهاش چه فکری میکنن. چون بعضیموقعها دیوانهها واقعیترین حرفها رو میزنن.»
من بهعنوان یه نویسندهی آزاد توی انجمنِ شغالها پذیرفته شدم. کسی که اهمیتی به ساختار و قواعدِ مقدص ادبیات نمیده و میخواد چیزی که واقعاً باید نشون داده بشه رو نشون بده.
و حالا، این بود ماجرای تبدیل شدنِ من به آقای شغال.