عشق به حیوانات، اگر راستین باشد، یعنی پذیرفتنِ حقِ زیستنِ آنها در زیستبومِ خودشان. من عاشق پروازِ پرندگانم، عاشق دویدنِ چرندگان در دشتهای بیکران، و عاشق شکارِ هوشمندانهی درندگان در خلوتِ جنگلهایند. اما عشقِ راستین، هرگز با زنجیرِ «مالکیت» و «اسارت» همنشین نمیشود.
بیایید روراست باشیم؛ خانهی ما برای ما، آشیانهای گرم و امن است. اما برای آن گنجشک یا آهو یا پلنگ، همان دیوارهای گچی و پنجرههای بسته، تبدیل به زندانی میشود که سقفش را آسمانِ خیالیِ سقفِ کناف تشکیل میدهد. به بهانهی دوست داشتن، غریزهی ذاتیِ آنها را نادیده میگیریم. جستوخیز در فضای محدود، جفتگیری در قفس، و انتظار کشیدن برای ریختن دانه در کاسهی پلاستیکی، هیچکدام زیستن نیست؛ این «تحملِ محکومیت» است.
بهتر است به این حقیقت تلخ اما شیرین فکر کنیم: لذتِ فروکش کردنِ غریزه، حتی اگر همراه با گرسنگیِ سنگین و سختیِ مسیر باشد، برای آن حیوان هزاران بار ارزشمندتر از نانخوردنِ به التماس در پای سفرهی انسان است. حیوانِ آزاد، طعمِ پیروزیِ یافتن طعمه را میچشد، بویِ بارانِ پس از خشکسالی را در چراگاه حس میکند، و شوقِ پرواز بر فراز ابرها را درک میکند. او «از پسِ خودش برمیآید»؛ او نیازی به ترحمِ ما در قالبِ غذای آماده ندارد، بلکه نیاز به احترامِ ما در قالبِ رها کردن دارد.
کریمهای شهر را بنگرید. یاکریمهایی که در دلِ شلوغیِ شهر، با بالهایی شکسته از خستگی اما چشمانی هوشیار، روزگار میگذرانند. آنها گدایِ سفرهی ما نیستند؛ آنها سربازانِ کوچکِ طبیعتاند که با هر نوکزدن به دانِ روی زمین، استقلالِ خود را جشن میگیرند. حالا تصور کنید که منِ مدعیِ عشق، بخواهم یکی از آنها را به بهانهی «نوازش» و «همنشینی»، در کنجِ اتاقام زندانی کنم. آیا این عشق است؟ یا خودخواهیِ نابکاری که «تنهاییِ خود» را با «حبسِ دیگری» التیام میبخشد؟
من اما راهی دیگر یافتهام. «پتِ خانگی» من، یک یاکریم است. اما نه در قفس، که در بالکنِ بازِ خانهام. بالکنی که نه توری برای حبس دارد و نه درِ بستهای برای اسارت. او در آنجا آزادانه زندگی میکند، هوای تازه میخورد، بر لبهی جان پناه میایستد و هر دم که اراده کند، پر میگشاید و به آسمان میزند. او پتِ من نیست؛ او «مهمانِ» من است. اگر برگردد، به خاطر امنیتِ لحظهای است و اگر برود، به خاطر عشقِ همیشگیاش به افق.
این تنها شکلی از «داشتن» است که با عشقِ حقیقی جور درمیآید: مهمانداریِ آزادانه، نه زندانبانیِ خودخواهانه. حیوانات را دوست بداریم، اما آنقدر بزرگ باشیم که عشقمان را با رها کردنشان ثابت کنیم، نه با قفل کردنشان. آسمان، صحرا، و جنگل، تنها خانههای حقیقیِ آنهاست. بیایید تماشاگرِ آزادیِ آنها باشیم، نه زندانیِ باغِ وحشِ شخصیمان.
حتی انسان هم به زندان عادت می کند و دچار اعتیاد زندان می شود چنانچه در فیلم رستگاری در شاوشنگ دیده ایم. حیوانات را به زندگی در زندان معتاد نکنید.
عشقِ حقیقی، بالگشودن است، نه دربستن یاکریمِ بالکن من، مهمان است نه اسیر به بهانهی عشق، قفسبان نشویم آزادی را به قفسِ عشق نفروشیم از اسارتِ خودخواهانه تا مهمانداریِ عاشقانه