قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بدون همراه و بدسرپرست
مصوب 1392/06/31
آیین نامه های اجرایی قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی خانمان و بدسرپرست را اینجا بخوانید
صفحه اختصاصی درج قوانین و مقررات در آزمون
ماده 1- سرپرستی كودكان و نوجوانان بدون سرپرست به منظور تأمین نیازهای مادی و معنوی آنها با اذن مقام معظم رهبری و مطابق با مفاد این قانون انجام می شود.
ماده 2: امور مربوط به مراقبت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست با سازمان بهزیستی کشور است که در این قانون به اختصار سازمان نامیده می شود.
ماده 3 - کلیه شهروندان ایرانی مقیم ایران می توانند طبق مقررات مندرج در آن و توسط دادگاه صالح از کودکان و نوجوانان مشمول این قانون مراقبت کنند.
ماده 4- ایرانیان مقیم خارج از کشور می توانند درخواست خود را برای سرپرستی از طریق سفارت یا دفاتر حمایت از منافع جمهوری اسلامی ایران به سازمان ارائه دهند. سفارتخانه ها یا دفاتر مذکور موظفند در اجرای این قانون با سازمان همکاری کنند و سازمان موظف است با حکم دادگاه صالح به درخواست متقاضی رسیدگی کند.
ماده 5: اشخاص ذیل می توانند سرپرستی كودكان و نوجوانان موضوع این قانون را از سازمان درخواست كنند.
(الف) زوجی که بیش از پنجاه سال از ازدواج آنها گذشته است و از زمان ازدواج تاکنون صاحب فرزند نشده اند ، مشروط بر اینکه حداقل یکی از آنها بیش از سی سال داشته باشد.
ب) یک زوج دارای فرزند هستند ، به شرط آنکه حداقل یکی از آنها بیش از سی سال داشته باشد.
ج) دختران و دختران مجرد ، در صورت داشتن حداقل سی سال سن ، حق انحصاری حضانت زن را دارند.
تبصره 1- اگر به تشخیص سازمان پزشکی قانونی ، امکان فرزندآوری زوجین وجود نداشته باشد ، متقاضیان از شرط پنجاه سال مندرج در بند (الف) این ماده معاف هستند.
تبصره 2: اگر متقاضیان حضانت از بستگان کودک یا نوجوان باشند ، دادگاه می تواند با جلب نظر سازمان و رعایت مصالح کودک و نوجوان ، آنها را از برخی شرایط مندرج در این ماده معاف کند.
تبصره 3- اولویت در پذیرش حضانت به ترتیب با یک زوج بدون فرزند است ، پس زنان و دختران مجرد فرزندی ندارند و سرانجام یک زن و شوهر صاحب فرزند می شوند.
تبصره 4- به متقاضیان زیر پنجاه سال اولویت برابر متقاضیان پنجاه سال یا بالاتر داده می شود.
تبصره 5: در مواردی که زوجین متقاضی حضانت هستند ، درخواست باید به طور مشترک توسط آنها تهیه و ارسال شود.
ماده 6- متقاضیان سرپرستی باید دارای شرایط زیر باشند:
الف - الزام به انجام وظایف و پرهیز از منع
ب- عدم محکومیت کیفری موثر با رعایت مقررات قانون مجازات اسلامی
ج- توانایی مالی
د- بدون سنگ
ه- سلامت جسمی و روانی و توانایی عملی لازم برای مراقبت و آموزش کودکان و نوجوانان تحت نظارت
و معتاد به مواد مخدر ، مواد روانگردان و الکل نیست
ز - صلاحیت اخلاقی
ح- به بیماریهای عفونی و غیر قابل درمان نرسد
من- اعتقاد به یکی از ادیان مجاز در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
تبصره 1- رعایت مشترکات شرعی بین ناظر و اشخاص تحت سرپرستی الزامی است. دادگاه صالح ، به نفع کودک و نوجوان غیر مسلمان ، ولایت او را به متقاضیان مسلمان می سپارد.
تبصره 2: اگر متقاضی حضانت ادعا کند که فرزندی پیدا کرده و ادعای وی در دادگاه ثابت شود ، در صورت احراز شرایط مندرج در این قانون برای حضانت ، در تعیین حضانت او در اولویت قرار خواهد گرفت.
ماده 7- متقاضیان نمی توانند از بیش از دو کودک یا نوجوان مراقبت کنند ، مگر در مواردی که کودکان یا نوجوانان تحت سرپرستی از اعضای یک خانواده باشند.
ماده 8- سپردن سرپرستی اشخاص موضوع این قانون در صورتی که یکی از شرایط زیر را داشته باشند مجاز است:
الف- شناختن هیچ یک از پدران ، مادران و پدربزرگ های آنها امکان پذیر نیست.
ب- پدر ، مادر ، پدربزرگ پدری و سرپرستی كه از طرف قیم تعیین شده زنده نیستند.
ج - اشخاصی که به دستور مقامات ذیصلاح ، سرپرستی آنها به سازمان سپرده شده و ظرف دو سال از تاریخ تأسیس ، به پدر یا مادر یا پدربزرگ پدری و سرپرستی که از طرف ولی امر اجباری برای ولایت خود تعیین نشده اند ، مراجعه نکرده اند. سپردن آنها
د) هیچ یک از والدین ، پدربزرگ و مادربزرگ پدری و سرپرستی منصوب شده توسط قیم اجباری صلاحیت سرپرستی را ندارند و به تشخیص دادگاه صالح ، حتی با اضافه شدن متولی یا ناظر نیز این امر محقق نخواهد شد.
تبصره 1- در صورت مراجعه والدین یا پدربزرگ و مادربزرگ کودک یا نوجوان و سرپرست منصوب از طرف سرپرست اجباری ، دادگاه در صورت تشخیص صلاحیت لازم حتی با اضافه شدن متولی یا سرپرست ، تهدیدی به آنها نمی کند. کودک یا نوجوان با فساد قابل توجه پس از جلب نظر سازمان ، با توجه به حضانت مادر و اولویت آن بر استرداد آنها ، حکمی صادر می کند ، در غیر این صورت حکم سرپرستی حفظ می شود.
تبصره 2: در صورت وجود اقوام طبقه دوم و در خواست هر یک از آنها و احراز شرایط ، سرپرستی به وی محول می شود و در صورت درخواست های متعدد و شرایط یکسان متقاضیان ، سرپرست انتخاب می شود. به قید قرعه در غیاب اقوام درجه دو ، بستگان طبقه سوم نیز همین کار را می کنند.
ماده 9- کلیه کودکان و نوجوانان خردسال و همچنین بزرگسالان زیر شانزده سال که به تشخیص دادگاه کوتاهی می کنند یا نیاز به سرپرستی دارند و شرایط مندرج در ماده (8) این قانون را دارند ، مشمول این ماده هستند. به مفاد این قانون.
ماده 10- در کلیه مواردی که هیچ یک از پدران ، مادران یا پدربزرگها یا سرپرستان منصوب شده توسط ولی قهری دارای ولایت قیمومیت نیست ، حتی با اضافه شدن متولی یا ناظر ، دادگاه می تواند مطابق این قانون و رعایت مواد (1184) و (1187) قانون. مدنی و پس از کسب نظر مشورتی سازمان ، مسئولیت سرپرست یا متولی ذکر شده در این مواد را به یکی از متقاضیان محول کنید.
ماده 11- فرم درخواست متقاضیان سرپرستی باید به سازمان ارائه شود و سازمان موظف است حداكثر دو ماه پس از اعلام نظر كارشناسی ، آن را به دادگاه صالح ارائه دهد. دادگاه با توجه به شرایط مقرر در این قانون و مطابق با نظریه سازمان ، قرار آزمایشی شش ماهه صادر می کند. قرار ملاقات به دادستان ، متقاضی و سازمان اعلام خواهد شد.
ماده 12- دادگاه می تواند در صورت وخامت یا عدم تحقق هر یک از شرایط مقرر در این قانون به درخواست دادستان یا سرپرست یا نگهبان تنها کودک یا نوجوان و با اطلاع قبلی سازمان و همچنین بنا به درخواست سازمان. ن
ماده 13- دادگاه پس از پایان دوره آزمایشی ، مطابق نظر سازمان و با رعایت مفاد مواد (14) و (15) این قانون ، قرار بازداشت را صادر و به اشخاص اعلام خواهد كرد. ذکر شده در ماده (11).
ماده 14- درصورتي كه متقاضي بخشي از اموال يا حقوق خود را نسبت به فرزند يا نوجوان تحت سرپرستي بدست آورد ، دادگاه حكم حضانت را صادر مي كند. تشخیص نوع و مقدار مال یا حقوق به عهده دادگاه است. در مواردی كه دادگاه تشخیص دهد كه گرفتن ضمانت عینی از متقاضی امكان پذیر یا مصلحت نیست و حضانت كودك یا نوجوان ضروری است ، باید برای كسب بخشی از اموال یا حقوق در آینده دستور كتبی صادر كند و ، پس از پذیرش متقاضی و اجرای دستور ، نظارت را صادر می کند.
تبصره: هرگاه دادگاه تشخیص دهد که حضانت بدون اجرای مفاد این ماده به نفع کودک یا نوجوان است ، حکم حضانت را صادر می کند.
ماده 15- تنها متقاضی یا متقاضیان سرپرستی باید کلیه هزینه های مربوط به نگهداری ، آموزش و آموزش افراد تحت سرپرستی را تأمین کنند. این حکم حتی پس از مرگ تنها سرپرست یا سرپرستان تا زمان تعیین سرپرست جدید ، برای کودک یا نوجوان معتبر است. برای این منظور ، تنها سرپرست یا سرپرستان موظفند با نظر سازمان خود ، در یکی از شرکت های بیمه به نفع کودک یا نوجوان تحت نظارت بیمه عمر زندگی کنند.
تبصره: هرگاه دادگاه تشخیص دهد که حضانت بدون اجرای مفاد این ماده به نفع کودک یا نوجوان است ، حکم حضانت را صادر می کند.
ماده 16- در صورتی كه كودك سرپرست اجباری نداشته باشد یا قیم اجباری وی شخصی را برای اداره اموال خود و قضائی صالح را به عهده متولی موضوع این قانون به عهده متولی موضوع این قانون بگذارد. مرجع متولی کودک است. سرپرست بگذار
ماده 17- وظایف سرپرست در قبال کودک یا نوجوان از نظر مراقبت ، تحصیل و نفقه با رعایت تبصره ماده (15) و احترام ، همان وظایف والدین در قبال فرزندان است. کودک یا نوجوان تحت سرپرستی نیز موظف است به ولی متناسب با شأن و منزلت او احترام بگذارد.
ماده 18- صدور قرار حضانت به هیچ وجه مزاحم پرداخت مستمری که طبق قانون به کودک یا نوجوان می رسد یا می شود ، نمی شود.
ماده 19- در صورت فوت تنها سرپرست یا سرپرستان كه تحت پوشش یكی از صندوق های بازنشستگی بودند ، اشخاص تحت سرپرستی به عنوان افراد تحت تکفل متوفی محسوب می شوند و تا زمان تعیین محل از مزایای وظیفه بازماندگان برخوردار می شوند. سرپرست جدید
ماده 20- در صورت فوت یا زندگی مستقل و جدا شدن هر یک از سرپرستان یا طلاق بین آنها ، دادگاه می تواند به درخواست سازمان و با رعایت مفاد این قانون حضانت کودک یا نوجوان را به یکی از همسران یا شخص ثالث. در نظر گرفتن دیدگاههای کودکان بزرگسال در این زمینه بسیار مهم است.
ماده 21- شخصی که از افراد تحت حمایت این قانون مراقبت می کند از مزایای حمایت از حق کودکان و دوره مرخصی مراقبت از کودکان زیر سه سال (معادل مرخصی زایمان) برخوردار است.
می توانید در این زمینه از یک وکیل خانواده کمک بگیرید.