همیشه ما بچه‌های کم سن و سال رو دیدیم که می‌رن کلاس کاراته، تکواندو، فوتبال، بسکت‌بال و ... . یا آدم‌هایی رو در سنین مختلف دیدیم که دوچرخه‌سواری یا شنا می‌کنن. اما در مورد سنگنوردی همیشه فقط توی تلویزیون یا مجله‌های ورزشی دیدیم که یک سنگنوردِ چغر بدبدن با کلی عضله و انگشت‌های قوی یک مسیر سخت و ترسناک رو صعود کرده! ولی هیچ‌وقت ندیدیم یا حداقل کمتر دیدیم که سنگنوردها از کجا شروع می‌کنن! و همین به نظر من بزرگ‌ترین دلیله که بیشتر آدم‌ها فکر می‌کنن سنگنوردی خیلی سخته و حتما باید از یک آمادگی جسمانی زیادی برخوردار باشن تا بتونن وارد این ورزش بشن. باز هم مثل همیشه پای «رسانه‌ها» در میونه!
در این یادداشت می‌خوام در مورد سنگنوردی یه مقدار توضیح بدم.
سنگنوردی ورزشیه که در طبیعت یا در سالن‌های مخصوص این ورزش انجام می‌شه. رشته‌های زیرمجموعهٔ این ورزش شامل: سرعت، بولدرینگ و سرطناب می‌شه. البته این‌ها رشته‌های مسابقه‌ایِ این ورزش هستن. سعی می‌کنم یه توضیح دم‌دستی در مورد هر کدوم از این‌ها بدم.
سرعت: سنگنوردی سرعت رو احتمالا باهاش آشنایی دارید. رضا علی‌پور، قهرمان جهان در رشتهٔ سنگنوردی سرعت و رکورددار این رشته بارها باعث شده که اسم این ورزش بر سر زبون‌ها بیفته و از عمق سالن‌ها به رسانه‌ها برسه. در این رشته شرکت‌کننده‌ها سعی می‌کنن یک مسیر استاندارد رو با بیشترین سرعت ممکن صعود کنن. این رشته در داخل سالن و روی مسیرهای استانداردی انجام می‌شه.
بولدرینگ: در بولدرینگ (bouldering) ارتفاع و سرعت نقشی نداره. در واقع بولدرینگ سنگنوردی روی دیوارهٔ کوتاه هست. نیاز به طناب و ابزارهای حمایتیِ فنی نداره. زیر مسیرها تُشک‌های ضربه‌گیر پهن می‌شه تا در صورت افتادن، آسیبی به ورزشکار وارد نشه. در این رشته، چالش اینه که سنگنورد بتونه به نقطهٔ خاصی از مسیر برسه و به اصطلاح مسیر رو تاپ (Top) کنه. طبیعتا رسیدن به اون نقطهٔ تاپ، بسته به درجهٔ سختی مسیر می‌تونه سخت یا آسون باشه. این رشته در سالن و در طبیعت قابل انجامه.
سرطناب: این رشته که در انگلیسی بهش lead گفته می‌شه هم یکی از رشته‌های مسابقات سنگنوردی هست. در این رشته، سنگنورد با چالش ارتفاع و دشواری مسیر مواجه هست و به وسیلهٔ طناب و تجهیزات ایمنی حمایت می‌شه تا در صورت سقوط با زمین برخورد نکنه. در این رشته هم درجه سختی مسیر مهمه.
البته این‌ها رشته‌های مسابقه‌ایِ ورزش سنگنوردی بودن. انواع دیگه‌ای هم وجود داره که اگه بخوام بهش اشاره کنم شاخ و برگِ مطلب زیاد می‌شه. چیزی که بیشتر می‌خوام بهش اشاره کنم توی این مطلب، درجهٔ سختی مسیرهای طبیعت هست.
شاخص‌های متنوعی برای تعیین درجهٔ سختیِ مسیرهای سنگنوردی وجود داره. چیزی که بیشترین رواج رو در ایران داره، شاخص یوسیمیتی هست.
مسیرهای کوهستانی بر اساس شاخص یوسمیتی کلاس‌بندی‌های مختلفی دارن که از کلاس یک شروع می‌شه.
نکته: به عوارضی که به کمک دست یا پا گرفته می‌شن و از سنگ‌ها بالا می‌ریم «گیره» گفته می‌شه.
یک نکتهٔ دیگه اینکه هر کدوم از این درجه‌ها، چهارتا زیردرجه A، B، C و D دارن. مثلا 5.10A، یا 5.12B. که هر کدوم نسبت به قبلی دشوارتر هستن. مثلا 5.11D اندکی از 5.11C دشوارتر هست.
کلاس ۶ هم جزء سنگنوردی حساب می‌شه. ولی بصورت طبیعی و با دست و پا صعودش نمی‌کنن. با استفاده از ابزارهایی مثل رکاب و دستگیره‌های مصنوعی صعود می‌شه. چون اندازهٔ گیره‌ها خیلی ریزه و اصلا امکان نداره بشه با دست خالی یا با پا ازشون استفاده کرد.
این‌ها رو نوشتم که بگم سنگنوردی مثل هر ورزش دیگه‌ای خودش از آسون شروع می‌شه و به تدریج سخت می‌شه. اگر علاقه دارید این ورزش رو تجربه کنید از عکس‌ها و فیلم‌هایی که دربارهٔ این ورزش دیدید نترسید. مطمئن باشید مثل هر ورزش دیگه‌ای از جای آسونش شروع می‌شه و کم‌کم توش پیشرفت می‌کنید.
در مورد اینکه از کجا می‌شه شروع کرد هم می‌تونید در مورد باشگاه‌های کوهنوردی و سنگنوردی شهرتون گوگل کنید. سوالی هم اگر داشتید من شاید بتونم جواب بدم.
