داستانِ پرستار

قسمت هفتم

عصر آرامی بود و نسیم ملایم و دلپذیری می وزید. در کافه، میز و صندلی ها، همه پر شده بودند و جای خالی برای مشتری های بعدی وجود نداشت. از رادیو صدای ساز ویولن پخش می شد و همه را محو خود نگه داشته بود.

_ خسته به نظر می رسی. می خوای بری مرخصی؟

رها گفت:

_ نه، احتیاجی به اینکار نیست.

رها پشت پیشخوان ایستاده بود و بازوهایش، تکیه گاه تن خسته اش بودند.

_ الان خوب میشم راشا. یه کم سر درد دارم.

_ چرا؟

_ دیشب درست نخوابیدم.

_ پس یه کم بشین سرت گیج نره.

رها نشست و سر را بر روی پیشخوان و دست های گره خورده اش قرار داد. راشا دیگر قادر نبود چهره ی او را تماشا کند. موهای مجعد، روشن و بلند او حتی دستانش را پوشانده بودند. حتی گونه های او زیر آن موها مخفی شده بودند.

راشا به آرامی بازوی او را تکان داد و گفت:

_ این قرص سردرد رو برای شما آوردم.

رها از حال و هوای نیمه‌ خواب بیرون آمد:

_ مرسی راشا، تو خیلی خوبی‌.

قرص را خورد و چند بار نفس عمیق کشید.

_ چرا بی خوابی؟

_ کابوس بدی دیدم.

_ چه کابوسی؟

با صدایی خش دار و خسته، کابوس دیشب خود را تعریف کرد، البته تمام جزئیات یادش نمانده بود.

راشا گفت:

_ اینکه آدم ها گاهی اوقات تو خواب کابوس می بینن، چیز عجیبی نیست.

واژه ی گاهی اوقات برای رها غریب بود.

_ پدرم همین نظرو داشت، ولی من خوب می‌شناسمش. تو حرفای دیشبش چیزی بیش از یک قصه شنیدم.

راشا کمی موشکافانه تر پرسید:

_ منظورتو نمی فهمم.

رها از جیب شلوار جین، پاکت سیگار خود را خارج کرد. سیگارهای باریک و نعنایی می کشید. یکی روشن کرد و بعد به گفت و گو برگشت:

_ از خوابی که براش تعریف کردم، چیزایی تو ذهنش زنده شد، اما دربارشون حرف نزد.

راشا تصدیق کرد:

_ ایشون کلا زیاد صحبت نمی کنه. کاملا طبیعیه که نخواد نصف شبی فکر دخترشو رو مخدوش نکنه.

_ حق با توعه. اما موضوع فقط این نیست، نگرانم اتفاقی در حال وقوع باشه.

ناگهان صدای موسیقی قطع شد و گوینده، شروع کرد به صحبت کردن:

_ شنوندگان گرامی، خلاصه ای از خبرهای مهم امروز را با هم می شنویم.

وقت اخبار بود:

_ تیم فضایی بین المللی، از یک موفقیت بزرگ رونمایی کرد. آنها عکس واضحی از ستاره زحل را در یک نمایشگاه ... .

یک نفر آه کشید:

_ با چه سرعتی در حال پیشرفت هستند.

و رادیو داشت تمام خبرهای روز را پوشش می داد:

_ گروهانی از ارتش در راه شمال هستند... .

در حین گفتن این خبر، صدای مردمی پخش می شد که در حال همراهی با نیروهای اعزامی بودند و گویا برای آنها دست تکان می دادند و برای سلامتی آنها دعا می کردند.

راشا و رها چند لحظه با تردید یکدیگر را نگاه کردند.

ناگهان صدای یکی درآمد:

_ قهوه ی ما چی شد؟ اسپرسوی دارک می خواستیم.

_ حتما، الان میاریم.

تعدادی از مشتری ها، سفارش‌ های خود را پیگیری کرده بودند و رها باید به آنها رسیدگی می کرد.

_ این میز رو میشه تمیز کنید؟

_ حتما.

و میزهایی که خالی شده بودند، احتیاج به نظافت داشت تا برای مشتری های بعدی آماده شود.

_ صندلی خالی هست؟

_ بفرمایید جناب.

رها طبق معمول، به طرف مشتری رفت و خوشامدگویی کرد، سپس او را به جایی که تازه خالی شده بود هدایت کرد. میز کوچکی بود با دو تا صندلیِ قدیمی، یک سِت چوبی به رنگ قهوه ای. کنار پنجره نبود اما گوشه ای دنج به شمار ميرفت.

_ متشکرم دختر جوان.

رها موشکافانه سر و وضع او را بررسی کرد. همان مردی بود که دیروز هم آمده بود، همانی که صدای موقّری داشت و آن شب کنار پنجره نشسته بود.

_ شما را چندین بار دیگر دیده ام.

مشتری فورا گفت:

_ تنها یکبار در گذشته مرا دیده ای.

رها با تکان دادن سر، حرف او را تصدیق کرد. سپس گفت:

_ می توانید رها صدایم کنید.

اما آن مرد اسم خودش را نگفت و سر صحبت باز نشد.

هم زمان، رادیو پخش موسیقی را شروع کرده بود.

رها با خوشرویی میگفت:

_ یک شات اسپرسوی دارک با آب اضافه. درسته؟

_ بله، ممنونم.

_ قهوه های ما، شما رو هم گرفتار کرده، نه؟

مرد به یک لبخند بسنده کرد و رها رفت که قهوه ی او را آماده کند.

_ شما سر درد داری. اجازه بده خودم براش ببرم.

رها سفارش او را در بهترین حالت ممکن آماده کرد و گفت:

_ نه. این سفارشو خودم می خوام ببرم، بقیه رو تو راه میندازی؟

و دیگر نایستاد که ببیند راشا در اینباره چه نظری دارد. در حینی که داشت سمت میز او می رفت، دوباره به سر و وضع او دقت کرد. کفش های چرم روغن خورده، شلوار مشکی و پارچه ای مات و بخار دیده، پالتویی بلند و خوش رنگ، کلاهی در خور تیپ و استایل او و رایحه ی دلپذیر عطری سرد.

قهوه را با طمانینه روی میز قرار داد و اجازه خواست کنارش بنشیند.

_ حتما، راحت باشید.

_ شما خیلی خوشتیپ هستید.

و نشست.

_ و شما زیبا و جوان هستید.

رها از او پرسید:

_ میشه بگید چطور اوقات فراغت خودتونو پر می کنید؟

_ معمولا با کتاب.

رها ذوق کرد:

_ بله، منم عاشق کتاب ها هستم. چه کتابهایی؟

آنها چقدر زود فهمیدند نویسنده های یکسانی را دوست دارند. داستان‌ های یکسانی خوانده اند و بخشی از جهان را شبیه به یکدیگر تجربه کرده اند.

_ حیف به این زندگی که با دست اینها نابود شد.

گفت و گو به اوضاع و احوال آن روزهای شهر کشیده شده بود؛ مخصوصاً، خبر اعزام گروهانی از ارتش که آن موقع ها، نقل همه ی محافل بود:

_ نمی دانم دقیقا چه سودی از ویرانی، انزوا، کشتار و تفرقه می برند. ولی نیک می دانم فقط به دنبال همین هستند.

در همان لحظه، صدای خنده های چند نفری که سر یک میز نشسته بودند بالا رفت. کاملا معلوم بود حرف کسی را می زدند که آنجا حضور نداشت. یکی شان می گفت:

_ ده بار بهش گفتم پول چیزیه که زندگی رو تغییر می ده نه کتاب.

بقیه با نظر او کاملا موافق بودند و او را با ایماء و اشاره تصدیق می کردند. همانی که سر رشته ی سخن دستش بود، ادامه داد:

_ آدم خسته کننده ای بود. بهتر شد رابطه مون باهاش قطع شد. یارو تو هَپَروت بود... .

رها و آن مرد به ادامه ی گفتمان خود برگشتند.

_ آدم ها می خندند به چیزهایی که نمی فهمند. تمسخر، عجولانه ترین داوری انسانهاست.

رها از پاکت سیگار او یکی برداشت و روشن کرد، اما برخلاف دفعه‌ ی قبل سرفه نکرد.

_ پدرم اجازه نمی ده بفهمم تو جامعه چی میگذره.

مرد سر خود را به نشانه ی تاسف تکان داد:

_ بیشتر مشکلات امروز، سر انفعال همین پدر و مادرهاست. اکثر مشکلات ما از آنهاست. آنها همیشه حقیقت را پنهان می کنند.

_ ولی من می خوام بیشتر بدونم.

و با چشمانی که حالت التماس گرفته بود، به مرد خیره ماند.

مرد پرسید:

_ چقدر بیشتر؟

_ اینقدری که بفهمم معنای کابوس من چه بود.

_ فهمیدگی بها داره.

_ پرداخت می کنم.

و بعد خواب دیشب خود را برای آن مرد تعریف کرد.

_ تو هم بیداری دختر. ای کاش یکی از ما بودی.

اما از دهان مرد پریده بود.

_ ما؟

_ بگذریم.

رها اصرار کرد:

_ نه، خواهش می کنم بگین. می خوام بیشتر بدونم.

مرد دو دل بود.

_ بگو. خواهش می کنم. بهم اعتماد کن.

_ حالا که اینطور می خواهید، باید رازی را با شما در میان گذارم.

رها ذوق زده شد و گفت:

_ چه رازی؟ بگین دیگه.

مرد با اینکه هنوز مردد بود، صدایش را حد الامکان پایین آورد و گفت:

_ می توانم بشما اطمینان کنم؟

_ بله.

و سرانجام مرد راز خود را افشا کرد:

_ من از اعضای یک تشکیلات سری هستم. ما در حال زیاد شدن هستیم. تشکیلات ما هدف بزرگی در سر دارد. اما فعلا تا همینجا کافی است. بعدها به شما اطلاعات بیشتری خواهم داد.

رها از لحظه ی اول حس کرده بود آن مشتری انسان مرموزی است.

_ دیگه باید برم.

پیش از رفتن، از رها در خواست کرد در این‌ باره با کسی صحبت نکند. رها قبول کرد و به او اطمینان خاطر داد که این اتفاق نیفتد. تا درب خروجی همراهش رفت و دست آخر برایش دست تکان داد و بدرقه اش کرد.

وقتی که برگشت داخل کافه، متوجه شد دیر وقت شده و مشتری ها همه رفته بودند. تازه فهمید ساعتهاست که مشغول صحبت با او بوده، بدون آنکه حتی متوجه گذر زمان شده باشد.

_ راشا؟

در گوشه ای تاریک در کافه، راشا در سکوت و تنهایی نشسته بود.

_ خوبی؟

راشا محل نگذاشت. رفت پشت پیشخوان و مشغول درآوردن لباس کارش شد. کمی عصبی به نظر می رسید.

_ آن مرد را دیدی؟ همین الان رفت بیرون؟

_ بله، دیدم و مطمئنم که عقلت از دست رفته.

_ چرا؟

_ از وقتی سر میز او نشستی، هیچ صدایی نشنیدی. حتی دو تا از دوستات اومده بودن دنبالت، قرار داشتید سه تایی برید تئاتر.

_ ای وای.

رها تازه یادش آمد که غروب با دوستانش قرار داشته است.

_ و تو در تمام آن مدت حواست به اون بود.

راشا این جمله را که گفت، چشم از رها برداشت، سر خود را پایین گرفت و به طرف خروجی کافه رفت. سر سنگین شده بود. پیش از اینکه از کافه بیرون برود، تاکید داشت قفل درب را کنترل کند که مثل سری پیش آنرا باز نگذارد؛ و البته بدون گفتن جمله ی مراقب خودت بمان، کافه را ترک کرد.

رها کافه را تعطیل کرد و قدم زنان به خانه رفت. آن شب در طول مسیر، چشم به پیاده رو دوخته بود و صحبت های خود با مرد را مرور میکرد.

به پاتوق همیشگی و حوالی خانه که رسید، سیگار آخر شب را روشن کرد. آن شب جلوی او هیچ سگی دم تکان نداده بود. هیچ گربه ای سرو صدا نکرده بود. هیچکس با او صحبت نکرده بود.

دلش می خواست درباره ی موضوع امشب با کسی صحبت کند، اما می دانست گوش شنوای پدر مال او نیست. به مشتری هم قول داده بود در اینباره با هیچکس صحبت نکند.

سیگار خود را انداخت زمین و فاصله ی باقیمانده تا منزل را طی کرد. آن شب با وجود خستگی، خوابش نمی برد. " من از اعضای یک تشکیلات سری هستم. ما در حال زیاد شدن هستیم. تشکیلات ما هدف بزرگی در سر دارد."

به خودش گفت:

_ یه دوست تازه پیدا کردم. با بقیه فرق داره و تازه آماده شده که رازهاش رو با من در میون بذاره.

فقط نمی دانست چرا صدای پدر را در گوش خود می شنید: " بخواب که صبح به موقع بری سر کلاس. بار دیگه هم به این چرندیات فکر نکن و کمتر شام بخور که اینطوری کابوس نبینی."

_ راست گفته بود.

" بیشتر مشکلات امروز، سر انفعال همین پدر و مادرهاست. اکثر مشکلات ما از آنهاست. آنها همیشه حقیقت را پنهان می کنند."

به یاد داشت که در گفت‌ و گوی امروز، آن مرد اسامی چند کتاب را به او داده بود.

_ باید دست بکار شم.

پاورچین پاورچین از اتاق خارج شد و از پله ها پایین آمد. بدون اینکه از گاتریا اجازه گرفته باشد، به کتابخانه‌ ی قدیمی خانه رفت. با چراغ‌ قوه‌ ای که آورده بود، روی دیوارها نور انداخت. کتابخانه قفسه‌ بندی شده بود و کتاب‌ ها با نظم و ترتیب خاصی کنار هم چیده شده بودند: ردیف اول کتاب های تاریخی بود، کتابهای فلسفی در کنار هم بودند و رمانها در قفسه ای جدا قرار داشتند.
داشت دنبال کتاب هایی که فقط نامشان را شنیده بود می گشت که اتفاقی قاب عکس مادر را دید. مربوط به اوایل آشنایی با پدرش بود. عشق از صورت خندانشان می ریخت.

_ ایناهاش.

یکی از کتاب ها درست کنار عکس مادر بود. آنرا برداشت و تا آمد از کتابخانه خارج شود، لامپ کتابخانه روشن شد. گاتریا ظاهر شده بود.

_ سلام پدر. ببخشید بیدارت کردم.

گاتریا جلو آمد.

_ این چیه تو دستت؟ مگه نگفتم بدون اجازه اینجا نیا؟

رها دست و پای خودش را گم کرد:

_ فقط می خواستم کتاب بردارم. دوباره میذارم سر جاش.

_ حالا چی رو برداشتی؟

رها کتاب را به دستان پدر سپرد. گاتریا به کتاب نگاه نافذی انداخت و گفت:

_ برو و یه کم آب بیار.

_ چشم پدر.

رها وقتی با لیوان آب برگشت، دید پدر از کتابخانه رفته و بوی کاغذهای سوخته از حیاط پشتی خانه در آمده است. به طرف حیاط دوید.

_ نه.

گاتریا چرا چنین اقدامی کرده بود؟ او کتاب را سوزانده بود. رها از شدت عصبانیت سر از پا نمی شناخت. رفت بالای سر پدر که روی کاناپه دراز کشیده بود. فریاد زد:

_ از دست تو چیکار کنم؟

گاتریا خونسرد بود:

_ فکر نمی کنی کمی دیر شده؟

رها صدای خود را بلند تر کرد:

_ چرا کتابو سوزوندی؟

و زد زیر گریه. گاتریا نشست.

_ نمی خوام آسیب ببینی. نمیخوام به حاشیه بری. مسائل مهم تری در زندگی داری.

اما رها با خشمی بی اندازه فریاد زد:

_ فکر میکنی تا الان داشتی ازم محافظت می کردی؟ تو زندگیم هر چی آسیب دیدم مقصرش تو بودی.

گاتریا جا خورد و از تعجب دهانش باز ماند:

_ ولی من تمام تلاش خودمو کرده بودم.

لحن گاتریا تغییر کرده بود. انگار تمام اعتماد به نفس او به یکباره فرو ریخته و ویران شده بود، مثل کسی که در یک دادگاه نشسته و بدون اینکه وکیل مدافعی داشته باشد، تلاش می‌ کند در برابر قاضی از خودش دفاع کند.

۸

_ برای آن شب گریه می کنی؟

بانوی پیر داشت به آرامی اشک می ریخت.

_ برای مظلومیت گاتریا می گریم. برای نگاه یخ زده ی راشا در آن شب؛ و برای همه ی اشتباهاتی که در گذشته خودم مرتکب شدم.

پرستار حرف رئیس را تکرار کرد:

_ مگر می شود بدون اشتباه زندگی کرد؟ اشتباهات ما، بخش های اجتناب ناپذیر زندگی ما هستند.

سپس، دستان بانوی پیر را گرفت و فشار داد.

_ ولی تکلیف اونایی که از ما آسیب دیدن، چی میشه؟

_ بانوی من، فعلا ما زمانی برای فکر کردن به این طور چیزها نداریم، در حقیقت الان وقت رسیدگی به این مسائل نیست. فعلا مهم، بهبود روزگار توست.

سپس بانوی پیر را محکم بغل کرد، آرام نوازش داد و گفت:

_ بانوی من، حواست به این موضوع باشد، آنهایی که روزگاری از تو رنجیده شدن، آنها نیز آن روزها در کمال مطلوب خودشان نبودن، تو فقط داشتی مسیر خودت را می رفتی، درست یا غلط، اینکه سر میز آن غریبه نشستی، انتخاب تو بوده و تو حق داشتی انتخاب کنی، حتی اگر قرار بوده با نگاه یخ زده ی یک نفر روبرو بشی.

سپس بانو را از آغوش خود درآورد و خاطر نشان کرد:

_ ما با هم دوست هستیم و من تصمیم گرفتم از تو پرستاری کنم. حتی اگر تو مقصر باشی، مقصر ترین بانوی دنیا باشی، من همچنان دستان تو را به گرمی می فشارم و برای بهبود حال تو همه کار می کنم. فقط ادامه بده. بگو بقیه ماجرا چه بود.

_ باشه.

_ به یاد بیار، اشک بریز و ادامه بده.

_ تا کی؟

_ تا روزی که تمام داستان‌ های غمگین از یاد رفته، با اشک هایی که می ریزی خلع سلاح شوند.

_ از کجا بفهمم خلع سلاح شدند؟

_ از جایی که یادآوری گذشته ها، دیگر احساسات تو را تحریک نمی کنند.

_ ممنونم.

هر دو بلند شدند و برای پیاده روی وارد محوطه شدند. ناگهان چشم پرستار به موهای بلند بانوی پیر افتاد که زیر نور روز می درخشید:

_ موهایت را ببین بانوی من.

موها از حالت سفید یکدست، چیزی که روز اول بودند، درآمده بود و داشت به رنگ خاکستری پیش می رفت.

این داستان ادامه دارد ...