
قسمت هفتاد و پنجم
استاد وارد شد و شروع کرد به حضور و غیاب کردن. به بیان بهتر، او نه تنها استاد بود، بلکه از بنیان گذاران آنجا هم محسوب می شد.
روزهای حضور او، همه سعی می کردند خود را تابع رفتار او نشان دهند. استاد با هیچکس رودروایستی نداشت. با یک اشاره، دانشجو را از کلاس بیرون می کرد و با یک اراده، کل ترم دانشجو را حذف می کرد. او نفوذ بالایی داشت و تقریبا به تمام دانشسرا حکم می کرد.
به اسم او که رسید، گفت:
_ باز که نیومده کلاس. بهش بگین دیگه نیاد. اول ترم هم گفته بودم؛ بیش از سه جلسه غیبت، درس رو باید ترم بعدی بردارید.
تعدادی از بچه ها با حیرت یکدیگر را نگاه کردند. مدت زیادی بود که در کلاسهای دانشسرا، جای یک نفر خالی مانده بود. رها نه او را خیلی می شناخت، نه به حضورش بی اعتنا بود. این غیبت طولانی او برای رها نگران کننده شده بود بدون اینکه اصلا بداند چرا تا این حد، برای آن دختر ساکت، خجالتی و زیبا دلشوره گرفته است.
_ شاید براش مشکل پیش اومده.
استاد به واکنش رها پاسخ داد:
_ بحث سرِ اولویت هاست خانم کیانی، وگرنه مشکلات همیشه وجود دارند.
سپس همه را خطاب قرار داد:
_ خب، بریم سراغ درس. جلسه ی پیش گفتم اقتصاد یک علم است که به بررسی تصمیم افراد، شرکتها و دولتها می پردازد، با این موضوع که چه چیزی تولید کنند، چگونه آن را تولید کنند و برای چه کسی تولید کنند. همچنین گفتم اقتصاد به دو شاخه ی اصلی تقسیم میشود، اقتصاد خرد و اقتصاد کلان.
به رها اشاره کرد که از روی کتاب، تعریف اقتصاد کلان را بلند بخواند.
رها گفت:
_ به بررسی کلیات اقتصاد یک کشور یا منطقه میپردازد؛ مثل رشد اقتصادی، تورم، بیکاری، سیاستهای مالی و پولی. در این شاخه، مفاهیم کلی و شاخصهای مهمی مورد مطالعه قرار میگیرند که تعیینکننده ی وضعیت اقتصادی یک کشور هستند.
_ تشکر.
و استاد ادامه داد:
_ رشد اقتصادی، دلایل مختلفی میتواند داشته باشد. یکی از آنها، افزایش نیروی کار در کشور است، وقتی تعداد افراد شاغل بیشتر میشوند، یعنی افزایش تولید انجام شده و تنوع شغلی در کشور ایجاد شده است.
رها بلافاصله به طعنه گفت:
_ مثل الان که هر کدام از ما، کلی فرصت های شغلی در اختیارمون داریم.
با نگاه چپ چپ استاد، دوباره سکوت به کلاس حاکم شد.
_ خانم کیانی، چرا نظم کلاس را بهم می زنید؟
_ منظوری نداشتم، ببخشید، شما ادامه بدید.
استاد جدی تر شد:
_ خانم کیانی، موقعیت های شغلی رو داخل سینی، درب منزل شما نمیارن.
_ همینطوره. ولی نرخ بیکاری در جامعه خیلی بالاست، اینو که انکار نمی کنید؟
_ تاحالا برای کار کردن اقدام کردین؟
رها پاسخ داد:
_ آخرین بار، در کافه ای کوچک، مشغول بکار بودم.
_ خب، چه شد؟
_ طرف عاشق شد. سریع زدم به چاک. ترسیدم رشد اقتصادی، کار دستم دهد.
اینبار، کل کلاس با هم خندیدند. حتی استاد هم نتوانست جلوی لبخند خود را بگیرد.
_ من واقعا برای شما متاسفم خانم کیانی.
_ منم جای شما بودم همینو می گفتم.
آرامش که به کلاس برگشت، استاد ادامه داد:
_ داشتم در مورد رشد اقتصادی صحبت می کردم. سرمایهگذاری های بیشتر در زیرساختها، یکی دیگر از عوامل رشد اقتصادی است.
رفت لب پنجره. همیشه از آنجا به اتومبیل خودش نگاه می کرد.
_ کسی می تواند یکی از سرمایه گذاری های ملموس در زیرساخت های کشور را نام ببرد که باعث رشد اقتصادی شده؟
یکی پاسخ داد:
_ یادمه آخرین بار در محله ی ما، سدی ساختند که از فوران رشد اقتصادی اش، روستاهای زیادی را آب برد.
چند نفر، از شدت خنده سرخ شدند. استاد چشم از تماشای بیرون برداشت و با دلخوری به گوینده نگاه کرد.
صدای خود را بالا برد:
_ بس کنید دیگه.
سپس با غرولند، رفت پشت میز خودش و ایستاد. به دفعات با خودکار روی میز کوبید و همه را به آرامش دعوت کرد. سپس موضوع را از سر گرفت:
_ موضوع بعدیِ رشد اقتصادی کلان، امکان دسترسی به بازارهای جهانی است که برای کسبوکارهای کوچک و بزرگ رونق اقتصادی می آورد. صادرات و داد و ستد های بین المللی، کشور را آباد می کند. دسترسی به بازارهای جهانی میتواند واردات و صادرات را افزایش دهد و رشد اقتصادی مردم را تقویت کند.
یکی از پسرها وسط حرف استاد پرید:
_ واسه همینه که نخست وزیر به تمام کشور ها زنده باد میگه؟ دغدغه های صلح و آشتی اون، زبانزد خاص و عام شده استاد.
استاد از این ابراز نظر جا خورد. تعدادی از دانشجویان خندیدن را از سر گرفتند. رها بلند تر از همه می خندید.
_ رعایت کنید خانم کیانی.
و بلافاصله به گوینده گفت:
_ نشنیده میگیرم. ادامه بدین حراست دانشسرا رو صدا می زنم، این هشدار آخره.
این تهدید ضمنی، تمام کلاس را در سکوتی محض فرو برد. استاد کمی آب نوشید و ادامه داد:
_ داشتم میگفتم. در علم اقتصاد، حمایت از کسبوکارها در درجه ی اهمیت زیادی قرار دارد که باعث رشد اقتصادی می شود. مثل حمایت بانک عدالت و برابری که وام های ریز و درشت زیادی به کسب و کارها می دهد. تا حالا کسی وام توسعه گرفته؟
یکی پاسخ داد:
_ همسایه ی کنار دستی ما، سه هزار میلیارد برای توسعه ی اقتصادی گرفته بود.
دوباره کلاس از شدت خنده منفجر شد.
_ بچه ها، دیگه اخطار نمی دم.
استاد پنجره ها را بست و درب کلاس را کوبید. سپس ادامه داد:
_ طی جلسات بعدی که مفاهیم عمومی اقتصاد را بطور کامل تدریس دهم، از شما می خواهم یک موضوع از راه های رشد اقتصادی رو انتخاب کنید و در موردش تحقیق کنید و اینجا ارائه بدید.
_ ببخشید استاد.
یکی سوال داشت.
_ بفرمایید.
_ در مورد تورم، نرخ بیکاری، پولشویی، اختلاس و شکاف طبقاتی هم صحبت می کنید؟
_ بله، موضوعاتی که دست به گریبان کشورهای دیگه شده متاسفانه.
_ کشورهای دیگه؟
استاد به او چشم غره رفت و درس را ادامه داد:
_ مورد بعدی که خیلی هم مهمه، پیشرفت فناوری است که باعث افزایش کارایی در تولید، خدمات و حملونقل می شود.
سارا اجازه گرفت که سوال بپرسد. استاد با رویی گشاده به او اجازه داد صحبت کند.
_ احساس می کنم فناوری از هر نوعش، موجب بیکاریِ قشر زیادی از شغل های سنتی و کسب و کارهای محلی داره میشه. منظورم اینه که، به رشد اقتصادی دولت و سرمایه گذارها منجر میشه نه مردم عادی. سهم مردم عادی چی میشه؟
از چهره ی استاد معلوم شد انتظار شنیدن چنین پرسشی را نداشت. گفت:
_ سوال خوبی بود. اگرچه برخی مشاغل به دلیل فناوری از بین می رود، اما همزمان زمینه ای برای مشاغل جدید در حوزههای فناوری خواهد شد.
سارا مخالف بود:
_ اما پدر بزرگ من یک فروشگاه کوچک محلی داره و اقلام مصرفی روزانه می فروشه. فناوری شغلشو داره نابود می کنه. حالا شما بگین شغل در زمینه ی فناوری ایجاد شده، اون که نمی تونه بره سراغ این چیزا، سنی ازش گذشته، اون که تکنولوژی رو نمی تونه به عنوان شغل بهش نگاه کنه.
استاد پاسخ داد:
_ تا حدودی حرف شما درسته، اما نمیشه که در کشور، دور فناوری رو خط بکشن، چون کسب و کار بابا بزرگ شما تهدید میشه.
سارا بی پروا به بحث برگشت:
_ اما کشور باید فکری به حال این افراد هم بکنه. نمیشه که بهای پیشرفت فناوری رو بابا بزرگ من به تنهایی بده.
سارا انگار با بغض صحبت می کرد:
_ گناه داره. می گفت از روزی که مردم خریداشونو با اسکناس انجام نمی دن و به جاش کارت می کشن، مدام سرش کلاه می ره. اعداد و ارقام رو یا اشتباه می زنه، یا مردم کارت نمی کشن ولی دروغکی می گن کشیدیم.
استاد و تمام همکلاسی های سارا، همه شان لحظاتی چند در سکوتی محض فرو رفتند.
_ فناوری داره به اسم پیشرفت اقتصادی، گروه ضعیف جامعه رو له می کنه. نمیشه همه اش به نفع قشری خاص تموم شه که. بابا بزرگ من چه گناهی کرده.
بغض سارا ترکیده بود:
_ چند روز پیش گفت، گفت که، گفت که دنیا دیگه جایی برای امثال ما نگه نمیداره. کم کم باید بریم بمیریم. مرگ می تونه به این تناقض پایان بده فقط. فناوری همه ی ما رو له می کنه. نیومده که دست مارو بگیره، یعنی نمیزارن که دست مارو بگیره.
سارا زد زیر گریه و این اتفاق، آن روز را به یکی از روزهای غمگین دانشسرا تبدیل کرد. رها طاقت نیاورد. بلند شد و رفت سمت سارا. با اینکه آخرین بار با هم دعوا کرده بودند، رها بی خیال آن موضوع شد و آغوش خودش را به او بخشید. او را بغل کرد و اشک هایش را با مهربانی پاک کرد. سارا بی اختیار گریه هایش را در آغوش رها به هق هق تبدیل کرد.
لحن استاد تغییر کرد:
_ بچه ها، برای امروز کافیه. امروز یه کم زودتر کلاس رو تعطیل می کنیم.
و با خشم از کلاس خارج شد. چند نفر می گفتند او تلافی خواهد کرد.
این داستان ادامه دارد...