
تنها عاشقان زنده ماندند، فیلمی از جیم جارموش، تجربه خاص هنری است. فیلمی مثل تمامی آثار این کارگردان نمادهای زیادی خلق میکند و در کنارش زیبایی میآفریند. البته فیلم دارای مشکلاتی نیز هست.
تنها عاشقان زنده مانند روایتگر زندگی دو خون آشام در جامعه مدرن و امروزی است. گویا جارموش، نیاز پرداخت به این مسأله را به خوبی درک میکند. ومپایرهایی که همیشه در گذشته و یا در مکانهای عجیب و غریب بودند، حال سر از زندگی مدرن درآوردند و کنار مردم عادی زندگی میکنند.
فیلم را میتوان راوی عشق این دو خون آشام معرفی کرد. دو خون آشامی که هرکدام نمادهای زیادی را خلق میکنند.
از ابتدا، خون آشام زن را در یک شهر در شرق جهان ( مراکش) و مرد را در غرب (دیترویت) میبینیم. این دو نشانه علاوه بر اشاره سطحی بر جهان شرق و غرب، اشارههایی عمیقتر در بر دارد. شخصیت زن معمولا آرام و متین و همینطور شاداب است. در طرف مقابل، خون آشام مرد با بازی فوقالعاده جرد لتو، همیشه خلقی افسرده و گوشهگیر دارد. او عاشق خودکشی است و در طول تاریخ زندگیش ( احتمالا قرنها) اینکار را تکرار کرده است.
خالق علاقه خاصی به نمایش بحرانهای وجودی جوامع غرب و شرق دارد. در ادامه بجز ویژگیهای شخصیتی به خالق بودن این دو خونآشام هم پی میبریم. خون آشام مرد خالق بسیاری از موسیقیهای جهان و همینطور استاد بسیاری از آهنگسازان گذشته است. از طرفی همسرش علاقه بسیاری به کتابها دارد و با شخصیتهای ادبی دیدار میکند. که نشان دهنده سیر تکامل ادبیات در شرق و موسیقی در غرب است.
در ادامه، فیلم به نقد زندگی انسان در جوامع مدرن میپردازد. خون آشامها، انسان ها را زامبی خطاب میکنند و از عملکردهای آنها بسیار ناراضی هستند. از طریق دیالوگ ها و گفتگوی میان آنها، خالق نوعی سرخوردگی و ناامیدی نسبت به انسان امروز را به نمایش میگذارد.
از لحاظ پرداخت روانشناسی به فیلم باید گفت خالق اثر نوعی گرایش درونی به شادابی و همینطور افسردگی را به نمایش میکشد. او با شخصیت درونگرای خونآشام مرد، نوعی جذابیت غربی و امروزی و همینطور با خونآشام برونگرای زن، نوعی سرزندگی شرقی و گذشته را یادآور میشود.
گذشته عنصر مهمی در طول داستان فیلم است. به تصویر کشیدن وسایل موسیقی قدیمی، گیتارهای الکتریکی قدیمی و... نشانگر علاقه وافر او به نوستالژی و گذشته است.
در کنار نوستالژی و شادی و غم باید گفت عنصر به شدت مهم بعدی عشق است. همانطور که نام فیلم، امضای فیلم محسوب میشود، خالق خاطرنشان میکند که تنها عاشقان زنده ماندند و پایان فیلم مهر تاییدی بر این ادعاست.