بهنظر میرسد که قهرمانپروری و قهرمانپرستی یکی از علتهای اصلیِ فروپاشیِ جوامع و حکومتها بودهاند. افغانستان هم از این قاعده مستثناء نیست. اصلا افغانستان را میشود یکی از روشنترین نمونههایی چنین جوامعی دانست. تاریخ افغانستان، تاریخ فروپاشی حکومتهای تکفردی بودهاست. جامعه و حکومت از پیچیدهترین سیستمها هستند، بنابراین با یک فرد نمیشود که این سیستمهای بهشدت پیچیده را مدیریت کرد. مدیریت سیستمهای پیچیده، نیازمندِ سیستمسازی است. این سیستمسازی است که جوامع و حکومتها را ثابت و به سمتِ جلو هدایت میکند. تاریخ افغانستان، تاریخِ وابستگی به افراد بودهاست نه سیستمها. افراد هم که بهشدت دلبسته و وابستهی اهداف و خواستههای خود میباشند. برآیندِ وابستگی به افراد، بیثباتی و فروپاشی است؛ چراکه اهداف و منافعی افراد بیثبات و متغیراند. حتا اگر این افراد از نوابغ و قهرمانانِ عصر خود هم باشند، بازهم سرنوشت همان بیثباتی و سپس فروپاشی است. قهرمانپروری همان تکرویپروری است. سیستمسازی اما فراتر از افراد است و از یک سازوکارِ منسجم و منطقی برخوردار است. جوامعِ قهرمانپرور گرفتار دور باطل میشوند؛ چراکه در هر فروپاشیای مجبور میشوند تا یک قهرمان تازهای پرورش بدهند. جوامع سیستمساز اما نه به سمت فروپاشی، بلکه به سمت جلو و توسعه حرکت میکنند. ما فروپاشیدیم چونکه وابسته به فرار نکردن غنی و حلقهی ویژهاش بودیم.