شرِ رادیکال

به‌نظر هانا آرنت «شر رادیکال» وجه تمایز رژیم‌های تمامیت‌خواه و [نژادپرست] از رژیم‌های دیگر است. شر رادیکال، بدترینِ کار بد است. به‌عبارت دیگر، شر رادیکال یعنی تبدیل انسان در مقام انسان به موجود زائد و اضافی. وقتی‌که انسان به یک موجود زائد تبدیل گشت، نه‌تنها کرامتِ انسانی او زیر پرسش می‌رود، بل‌که ماهیت انسانیِ او نیز مخدوش می‌شود. مخدوش کردن ماهیت انسانی، راه را برای تحقیر، شکنجه و انقیاد انسان هم‌وار می‌کند و هر انسانی به‌سادگی می‌تواند گرگِ آن موجود زائد شود؛ چراکه او دیگر انسان نیست.

نگاه رژیم تمامیت‌خواه طالبان به بخشِ بزرگی از مردم افغانستانْ نگاه انسانی نیستْ بلکه نگاهی‌ست تماماً غیرانسانی. از همین‌جهت است که برخورد این گروه با انسان‌های این سرزمین به‌مثابهٔ موجودات زائد است. گذشته از سرکوب، تحقیر، انقیاد و محرومیت از بسیاری از حقوق اساسی ما، موج گسترده‌ای آوارگی‌ ما به کشورهای دیگر، به‌ویژه ایران و برکندگیِ ما از سرزمین مادری‌مان، نتیجهٔ همین نگاه و برخوردی‌ست که ط‌البان با ما به‌مثابهٔ موجوداتِ زائد دارند. اما فقط رژیم ط‌البان تمامیت‌خواه (توتالیتر) نیست، بل‌که رژیم ولایت فقیه نیز تمامیت‌خواه و نژادپرست است. نگاه و برخورد این رژیم نیز با مهاجرین شریرانه و تمامیت‌خواهانه است. تحقیرِ استخوان‌سوزِ مهاجرین، تجاوز جنسی، به رگبار بستن و تجربهٔ اردوگاه‌های غیرانسانی، نتیجهٔ همین نگاه و برخورد با مهاجرین به‌مثابهٔ موجودات زائد است.

کشتنِ شخصیت حقوقی‌ و مخدوش کردنِ ماهیتِ انسانیِ ما استحالهٔ زندگی‌مان به زندگی حیوانی است و این نه‌فقط نگاه و برخوردِ شریرانهٔ رژیم‌ها را درپی دارد، بل‌که باعث برخورد غیرانسانیِ شهرورندانِ عادی نیز می‌شود؛ چیزی که ما این روزها در ایران می‌بینیم. در این میان، بی‌ریشه‌تر و بدبخت‌تر از ما کسی نیست. هم در داخل گرفتارِ گروهی استیم که وجهِ تمایزاش شر رادیکال است و هم از اجبار به کشوری مهاجرت می‌کنیم که یک رژیم تمامیت‌خواه در آن حاکمیت دارد. و این وحشت‌آور، استخوان‌سوز و در عین‌حال فراموش‌ناشدنی است.