فلسفه ی تعارف که در فرهنگ ما ایرانی ها زیاد به چشم می خورد همیشه برایم نامانوس و گنگ بوده است. حتی در زمان هایی که بنا به عرف، ناخوداگاه مجبور به ارتکاب آن بوده ام.
بیایید یک تعارف معمول که حداقل بین دو نفر شکل می گیرد را فرض بگیریم تا فرآیند پیچیده ای که در این رابطه وجود می آورد را بررسی کنیم: فرد تعارف کننده پیشنهادی به طرف مقابل می دهد و فرد تعارف گیرنده بایستی در کوتاه ترین زمان ممکن از سلول های مغزش برای تجزیه و تحلیل این پیشنهاد کمک بگیرد: آیا این یک تقاضای واقعی از روی علاقه و صداقت است یا صرفا یک پیشنهاد صوری جهت خالی نبودن عریضه و به جا آوردن احترامات رایج؟! اگر پیشنهاد گیرنده به نتیجه ی مورد اول یعنی واقعی بودن درخواست برسد باز دو حالت وجود دارد. یا درست فکر کرده و یا دو زاری اش کج بوده و به غلط افتاده. شاید هم تعارف کننده بازیگر قابلی بوده که او را به این اشتباه انداخته... در هر صورت فرض را بر این می گیریم که آی کیو فرد تعارف گیرنده بالاست و به درستی حدس زده که این صرفا یک تعارف معمول است. در اینجا باز دو راه پیش روی اوست. یا سریع به درخواست تعارف کننده پاسخ مثبت می دهد و گند می زند به آداب و رسوم و اصل "آمد نیامد" در سنت پسندیده تعارف کردن و یا آنقدر شعور دارد که بفهمد بایستی توپ را به زمین تعارف کننده بیاندازد . یعنی پیشنهاد نخست را مودبانه نپذیرد! تا زماتی که شخص تعارف کننده در حد مرگ بر پیشنهاد خود که حالا می خواهد قبول درخواست یک مهمانی یا حتی برداشتن یک عدد شیرینی نخودی باشد اصرار ورزد!..تنها در این زمان است که شخص تعارف گیرنده اجازه دارد با قبول درخواست، به این بازی کثیف پایان دهد.
با این حال، تمام این احتمالات برای حالتی فرض شد که تعارف گیرنده خود مایل و راغب به قبول درخواست از ابتدا بوده است. که اگر اینگونه نباشد این فرآیند به گونه ای دیگر طی خواهد شد. هرچند که در آخر باز هم اگر تعارف گیرنده حتی از شیرینی نخودی متنفر باشد هم باید محض آزرده خاطر نشدن فرد تعارف کننده حداقل یک عدد را حلقومش جا دهد...در حالت های مختلف می توان به بررسی سلسه مراتب تعارف بین یک شخص با یک گروه یا دو گروه با یکدیگر یا یک گروه با یک شخص دیگر و درنظر گرفتن احتمالات پرداخت که متاسفانه در حوصله و تحمل این مقال نمی گنجد... فکر می کنم با این توصیفات حالا حق بیشتری می توانم برای خودم قائل شوم که: واااقعا فلسفه ی تعارف برایم همیشه گنگ و نامانوس بوده است!
