ویرگول
ورودثبت نام
Miette Lore
Miette LoreA diary of things I didn't know yesterday https://t.me/MietteLore
Miette Lore
Miette Lore
خواندن ۴ دقیقه·۲ ماه پیش

🐙Octopus / اختاپوس

بیاید با دوست و همراهمون در Miette Lore آشنا بشیم، اختاپوس

موجوداتی بسیار شگفت انگیز که طبیعت برای ساختنشون قوانین معمول رو یکم کنار گذاشته. برای شروع، سه تا قلب دارن و خونشون آبی رنگه!

اگر انیمیشن Finding Dory رو دیده باشین احتمالا این نکته رو میدونستین؛ ولی بیاید بررسیش کنیم. دو تا از قلب‌ها، خون رو به آبشش‌ها می‌فرستن و قلب سوم خون اکسیژن‌دار رو به بقیه‌ی بدن می‌رسونه. جالب‌تر اینکه وقتی اختاپوس شنا می‌کنه، قلب اصلیش از تپش می‌ایسته؛ برای همین شنا کردن براش خسته‌کننده‌تره و معمولا ترجیح می‌ده روی کف دریا راه بره

چرا خونش رنگین‌تره؟ نمیدونم یه زمانی اشراف زاده بودن یا نه ولی دلیل علمیش اینه که خون اون‌ها به جای هموگلوبین مثل ما (هموگلوبین یه پروتئینه برای انتقال اکسیژن با پایه آهن) که باعث قرمز بودن خون میشه، از پروتئینی به اسم Hemocyanin استفاده می‌کنه که اکسیژن رو جابه‌جا می‌کنه ولی پایه اون مس هست. این سیستم برای زندگی در محیط‌های سرد و کم‌اکسیژن اقیانوس مناسب‌تره و خون رو آبی رنگ نشون میده

خیلی از گونه‌های اختاپوس‌ها میتونن وقتی احساس خطر می‌کنن، ابری از جوهر رو آزاد کنن و هم‌زمان با فشار دادن آب از بدنشون، با سرعت از محل خطر دور بشن. البته این جوهر فقط یه بمب دودزا برای پنهان شدن نیست، بلکه حاوی موادیه که هم میتونن چشم شکارچی رو تحریک کنن و هم موقتا حس بویایی و چشاییش رو مختل کنن. و جالب‌تر اینکه رنگدونه‌ی اصلی جوهرشون، ملانینه؛ همون رنگدونه‌ای که تو پوست و مو و چشم ما هم وجود داره

اگر فک کردید جوهر همون زهر اختاپوسه سخت در اشتباهید. تمام اختاپوس‌ها زهر تولید می‌کنن. البته میزان سمی بودن گونه‌ها نسبت به هم متفاوته و Blue-Ringed Octopusها خطرناک‌ترین گروه برای انسانن و زهر بعضیاشون برای انسان مرگباره، با اینکه معمولا بیشتر از 20 سانتی‌متر نمیشن. (فلفل نبین چه ریزه)

این در حالیه که بزرگترین گونه شناخته شده به اسم Giant Pacific Octopus میتونه بیشتر از 5 متر گستره‌ی بازویی داشته باشه (یعنی اگر بازوهاش رو کامل باز کنه فاصله از نوک یه بازو + بدنش + تا نوک یه بازوی دیگه). سرش بحثه ولی گویا رکورد دست یه داداشمون با 9.1 متره (خیلی هم خوش رنگن)

برگردیم به بحث زهر، این زهر بیشتر برای شکار استفاده می‌شه. اختاپوس با منقار سختش (بله منقار، مثل پرنده‌ها) به شکار آسیب می‌زنه و زهر کمک می‌کنه اون رو بی‌حرکت کنه و حتی فرآیند هضم رو شروع می‌کنه

یکی از معروف‌ترین توانایی‌های اختاپوس استتارشه. اختاپوس‌ها می‌تونن در مدت کوتاهی رنگ، روشنایی، الگو و حتی بافت پوستشون رو تغییر بدن تا با محیط اطرافشون ترکیب بشن یا حتی برای موجودات دیگه پیام بصری بفرستن.

و اینجا یک معمای جالب وجود داره: با توجه به ساختار چشم اختاپوس، دانشمندا مدت‌ها تعجب می‌کردن که چطور چنین تغییرات رنگی دقیقی رو انجام می‌ده، چون گیرنده‌های نوری اختاپوس مثل چشم ما نیستن و فقط یک نوع گیرنده‌ی رنگی دارن. یکی از فرضیه‌ها اینه که شکل خاص مردمک چشمش به اون اجازه می‌ده طول موج‌های مختلف نور رو بهتر تشخیص بده

هر هشت بازوی اختاپوس می‌تونن تا حد زیادی کارهای متفاوتی رو هم‌زمان انجام بدن. بخش بزرگی از نورون‌های بدن اختاپوس (حدود دو سوم) در بازوها قرار گرفته. در پایه‌ی هر بازو هم یک شبکه‌ی عصبی بزرگ وجود داره که به کنترل حرکاتش کمک می‌کنه. و مکنده‌ها؟

بیش از ۲۰۰۰ مکنده روی بازوهاش وجود داره که فقط برای چسبیدن نیستن. این مکنده‌ها حسگرهای شیمیایی دارن و می‌تونن علاوه بر لمس، مواد رو تا حدی بچشن و بو بکشن. یعنی اختاپوس وقتی چیزی رو با بازوش لمس می‌کنه، فقط حسش نمی‌کنه؛ بازوش می‌تونه اطلاعات شیمیایی درباره‌ی اون چیز هم به دست بیاره.

در نتیجه، وقتی اختاپوس مشغول شکار کردنه، ممکنه یک بازو در حال حرکت دادن بدن باشه، یکی در حال بررسی کف دریا، یکی دنبال کردن یک شکاف و یکی هم مشغول باز کردن غذایی باشه که قبلا پیدا کرده

و هوششون! در بین همه بی‌مهره‌ها از نظر هوش استثنایین. میتونن در مازها مسیر رو پیدا کنن، مسئله حل کنن، چیزها رو به خاطر بسپارن، الگو‌ها رو پیش‌بینی کنن، از ابزار استفاده کنن و حتی با اشیای مختلف به روش‌های پیچیده‌ای تعامل داشته باشن

تازه چند گونه ساحلی هم هستن که وقت جزر و مد توی شب، برای مدت کوتاهی، بیرون از آب میان تا خرچنگ و صدف پیدا کنن. البته نمیتونن مدت زیادی رو بیرون آب دووم بیارن؛ چون حرکت دادن بدن بدون استخونشون روی خشکی انرژی زیادی می‌خواد و تنفس هم محدود می‌شه

و هنوز کلی چیز عجیب دربارشون مونده که میشه گفت، پس بعدا باز هم اسمشو خواهید دید (و ایموجیش رو تمام مدت ^^)

اختاپوسحیواناتاقیانوسعلم
۰
۰
Miette Lore
Miette Lore
A diary of things I didn't know yesterday https://t.me/MietteLore
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید