
به نقطهای از زندگی رسیدهام که دیگر تمایلی به بازگو کردن رنجهایم برای دیگران ندارم. بارها از آنچه بر من گذشته سخن گفتهام، اما هر بار پس از پایان گفتوگو، بیش از آنکه احساس رهایی کنم، با نوعی پشیمانی روبهرو شدهام؛ گویی برای لحظاتی پرده از بخشهایی از وجودم برداشتهام که ترجیح میدادم همچنان پنهان بمانند.
بهمرور دریافتهام که آشکار کردن زخمها همیشه به معنای نزدیکتر شدن آدمها نیست. گاهی همین که کسی از نقاط آسیبپذیر وجودت آگاه میشود، نگاهش به تو تغییر میکند. دیگر تو را با تمام ابعاد شخصیتت نمیبیند؛ بخشی از نگاهش تحت تأثیر همان رنجهایی قرار میگیرد که با او در میان گذاشتهای. انگار آسیبپذیری، در ذهن بعضی آدمها، تصویری تازه از تو میسازد؛ تصویری که با آنچه پیشتر میشناختند تفاوت دارد.
از سوی دیگر، به این واقعیت رسیدهام که هیچکس نمیتواند بهجای من مسیر عبور از این شرایط را پیدا کند. آدمهایی که با وضعیتهای پیچیده و دشواری روبهرو هستند، گاهی نمیتوانند به نسخههای آماده و راهحلهای معمول تکیه کنند. ناچارند در میان انبوهی از بنبستها، راهی برای خود پیدا کنند؛ و اگر راهی وجود نداشت، خودشان آن را بسازند. شاید این یکی از دشوارترین بخشهای زندگی باشد: پذیرفتن اینکه گاهی برای نجات خود، باید به نیرویی تکیه کنی که خودت هم از میزان تواناییاش مطمئن نیستی.
دیگر میلی به اثبات خودم ندارم. از جدالهای بیپایان برای به کرسی نشاندن حرفم خسته شدهام. دیگر اهمیتی ندارد چه کسی در بحثی پیروز میشود یا چه کسی آخرین کلمه را بر زبان میآورد. بگذار دیگران برنده باشند. پیروزی چه چیزی به آنها میدهد که ارزش این همه جدال را داشته باشد؟ اگر شکست دادن من قرار است آنها را به مقصدی که در ذهن دارند برساند، بگذار چنین تصور کنند که پیروز شدهاند. من دیگر نمیخواهم برای هر سوءتفاهمی توضیح بدهم، برای هر قضاوتی از خودم دفاع کنم و برای هر کسی که تصمیم گرفته مرا اشتباه بفهمد، دلیل و مدرک بیاورم.
جهان در نگاه من، آرامآرام، از خاکستری به سیاهی میل کرده است. رنگها یکی پس از دیگری از زندگیام رخت بستهاند و آنچه باقی مانده، منظرهای است که دیگر شباهت چندانی به گذشته ندارد. نمیدانم این تاریکی تا کجا امتداد خواهد داشت؛ آیا قرار است بر تمام سالهای پیش رو سایه بیندازد یا در پس این شب طولانی، سپیدهای انتظارم را میکشد؟
دلم میخواهد احتمال دوم اتفاق بیفتد؛ به اینکه شاید این همه تاریکی، مقدمه روشنایی باشد. اما ذهن خسته و بدبینم حتی در برابر امید نیز محتاط است. پیش از آنکه اتفاقی رخ دهد، بارها بدترین شکل ممکن آن را در ذهنم زندگی میکنم. گویی سالها مواجهه با دشواریها، نگاهم را چنان به احتمال شکست عادت داده که دیگر تصور آیندهای آرام برایم آسان نیست.
از این جنگهای بیپایان خستهام. از این حالت گوش به زنگب، از اینکه حتی لحظات آسودگی نیز گاهی با نگرانی فردا همراهاند. دیگر آرزوی پیروزیهای بزرگ را ندارم. خواستهام سادهتر از آن چیزی است که دیگران تصور کنند: کمی آرامش؛ فرصتی برای زندگی کردن همین.
اگر بخواهم تصویری از این چند سال زندگیام ارائه کنم، خودم را به کودکی تشبیه میکنم که در منطقهای جنگزده متولد شده است؛ کودکی که پیش از آنکه معنای امنیت را بفهمد، با واقعیتهای تلخ جهان آشنا شده است. کودکی که بهجای تجربه روزهای ساده و بیدغدغه، ناچار بوده شاهد اتفاقاتی باشد که فراتر از ظرفیت روانی و عاطفی سن اوست.
من چیزهایی را تجربه کردهام که گمان نمیکنم برای هر کسی قابل تصور باشد. از موقعیتهایی عبور کردهام که شاید اگر کسی روایتشان را بشنود، نتواند عمق تأثیرشان را بر زندگی یک انسان درک کند. گاهی احساس میکنم بخشهایی از وجودم در همان سالها، میان آن اتفاقات و دشواریها ماندهاند؛ بخشهایی که فرصت نکردند بهتدریج رشد کنند و زندگی را آنگونه که باید، تجربه کنند.
مگر ظرفیت یک کودک چقدر است؟ تا کجا میتواند بار اتفاقاتی را به دوش بکشد که حتی برای یک بزرگسال نیز سنگیناند؟ چه کسی به فکر آن کودکی است که ناچار شده زودتر از موعد بزرگ شود، بیآنکه کسی از او بپرسد آیا اصلاً آمادگی بزرگ شدن را داشته است؟
شاید دردناکترین بخش ماجرا همین باشد؛ اینکه آدم گاهی سالها بعد از عبور از یک بحران، همچنان در درون خود با پیامدهای آن زندگی میکند. زمان میگذرد، شرایط تغییر میکنند و زندگی ظاهراً مسیر عادی خود را ادامه میدهد، اما بعضی تجربهها بهآسانی از انسان جدا نمیشوند.
خدایا...
نمیدانم با کدام نام صدایت بزنم تا صدایم را بشنوی. نمیدانم چگونه از رنجی برایت بگویم که سالهاست واژهها از بیان تمام ابعادش ناتوان ماندهاند. نمیدانم چند بار دیگر باید از نو برخیزم و چند بار دیگر باید به خودم بقبولانم که هنوز میتوان ادامه داد.
از تو معجزهای بزرگ نمیخواهم؛ فقط دلم میخواهد این بار، سهم من از زندگی اندکی آرامش باشد. میخواهم روزی برسد که گذشته دیگر سایه سنگینش را بر تمام لحظاتم نیندازد و آینده، بهجای آنکه منشأ نگرانی باشد، دوباره معنای امید پیدا کند.
اگر صدایم را میشنوی، به داد آن کودکی برس که سالهاست در میان آوار جنگی نابرابر، بزرگ شده است؛ کودکی که شاید از بیرون سالهاست بزرگسال به نظر میرسد، اما در اعماق وجودش هنوز در انتظار امنیتی است که هیچوقت بهاندازه کافی تجربه نکرد.
خدایا، من از تو زندگی بیدرد نمیخواهم؛ فقط کمکم کن باقی عمرم را در میدان جنگ سپری نکنم. این کودک، بیش از هر چیز، به فرصتی برای زندگی کردن نیاز دارد.