
اگر سکوت زبان داشت، پیش از هر چیز آهی میکشید؛ آهی بلند، به وسعت تمام حرفهایی که در گلوی آدمها پیر شدند و هرگز فرصت تولد پیدا نکردند.
شاید میگفت: مرا با نبودن صدا اشتباه نگیرید. من همیشه آنجا بودهام؛ پشت لبخندهایی که از سر ناچاری بر چهره نشستهاند، میان نگاههایی که هزاران حرف در خود پنهان کردهاند و پشت درهایی که با رفتن یک نفر، برای همیشه بسته شدهاند. من شاهد تمام ناگفتههایی هستم که هیچ واژهای توان حملشان را نداشته است.
من دیدهام آدمهایی را که تمام عمرشان را به توضیح دادن گذراندند، اما هیچکس نخواست صدایشان را بشنود. کودکانی را دیدهام که بغضشان را پشت بالش پنهان کردند، مادرانی را که خستگی را با لبخند پوشاندند و انسانهایی را که آنقدر نادیده گرفته شدند تا سرانجام حضور خودشان را هم از یاد بردند.
باور کنید، همیشه از سر انتخاب به سراغ آدمها نمیآیم. گاهی آخرین پناه کسانی هستم که بارها سخن گفتهاند و هر بار، صدایشان به دیواری سرد برخورد کرده است. من همان جایی آغاز میشوم که امید به شنیده شدن به پایان میرسد.
البته همه ماجرا به اندوه ختم نمیشود. من چهرههای دیگری هم دارم.
گاهی در کنار دو انسانی مینشینم که برای فهمیدن یکدیگر نیازی به کلمه ندارند. میانشان آرام میگیرم و از تماشای این همه صمیمیت لذت میبرم. گاهی هم بوی دلتنگی میگیرم؛ درست همان وقت که کسی نام عزیزی را در ذهنش مرور میکند و میداند دیگر هیچ صدایی از پشت آن خاطره پاسخش را نخواهد داد.
اما از همه اینها دردناکتر، زمانی است که مرا به خدمت بیعدالتی درمیآورند.
من در برابر ظلم هم حضور داشتهام؛ در لحظههایی که حقیقت پشت درهای بسته مانده، فریاد بیگناهان شنیده نشده و آدمها از ترس، مصلحت یا بیتفاوتی، لب فروبستهاند. در چنین لحظههایی، دیگر پناهگاه نیستم؛ به همدست رنج تبدیل میشوم.
راستش را بخواهید، از قضاوتهای شما هم خستهام. چرا هر بار که بر لبان کسی مینشینم، برایم معنایی میسازید؟ چرا سکوت یکی را نشانه رضایت میدانید و سکوت دیگری را به غرور نسبت میدهید؟ مگر میدانید در سینه آن انسان چه میگذرد؟ مگر از تمام حرفهایی که پیش از آمدن من بر زبان آورده، خبر دارید؟
من سالهاست میان شما زندگی میکنم؛ در فاصله میان دو خداحافظی، در اتاقهای تاریک، در نامههای نوشتهنشده و در قلبهایی که از شدت گفتن، دیگر توان سخن ندارند.
من رازدار چیزهایی هستم که حتی صاحبانشان جرئت به زبان آوردن آنها را ندارند. بارها سنگینی بغضی را به دوش کشیدهام که هیچ شانهای حاضر به تحملش نبوده است. بارها صدای شکستن قلبی را شنیدهام که حتی نزدیکترین آدمهایش متوجه فروپاشی آن نشدهاند.
با این همه، اگر روزی قرار باشد حرفم را به شما بگویم، از شما خواهم خواست کمی بیشتر به یکدیگر گوش دهید. نه فقط به کلماتی که بر زبان میآیند، بلکه به آنچه پشت آنها پنهان شده است. گاهی برای فهمیدن یک انسان، نیازی نیست چیزی بگویید؛ کافی است کنارش بمانید.
و در پایان، رو به جهان کنم و آرام زمزمه کنم:
«من همیشه نشانه آرامش نیستم؛ گاهی آخرین شکل فریاد انسانی هستم که
دیگر صدایش به جایی نمیرسد.»