جهان خاکستری

این روزها بیشتر از همیشه به جهان و اتفاقاتش دقت می‌کنم. همه‌چیز را لحظه‌به‌لحظه زیر نظر دارم؛ از آدم‌ها و رفتارهایشان گرفته تا اشیا و حیوانات. نه اینکه قبلاً توجهی نداشتم، اما حالا انگار با چشم‌هایی بازتر به جهان نگاه می‌کنم.

قبلاً زودرنج بودم و بر سر هر چیزی جبهه می‌گرفتم. اگر کسی نظری مخالف من داشت یا با خشم و کنایه حرف می‌زد، احساس می‌کردم باید از خودم دفاع کنم. اما حالا وقتی با چنین موقعیتی روبه‌رو می‌شوم، به چشم‌های طرف مقابل خیره می‌شوم و سکوت می‌کنم.

در آن لحظه، انگار جهان برای چند ثانیه از حرکت می‌ایستد و من در خلأ عجیبی فرو می‌روم. در آن سکوت، معنای رفتار طرف مقابلم تغییر می‌کند. دیگر به این فکر نمی‌کنم که چه جوابی بدهم، چطور از خودم دفاع کنم یا چگونه بحث را به نفع خودم تمام کنم. به جای آن، سعی می‌کنم انگیزه‌هایش را ببینم؛ احساساتی را که تجربه می‌کند و دلایلی را که شاید او را به چنین رفتاری رسانده‌اند.

گاهی دلم می‌خواهد در همان لحظه به او بگویم که درکش می‌کنم، که لازم نیست برای شنیده شدن صدایش را بلند کند یا برای اثبات خودش به دیگری آسیب بزند. اما میل به پیروزی، عادت به واکنش‌های تکانشی و شرایطی که زندگی بر ما تحمیل می‌کند، گاهی اجازه نمی‌دهند آن‌طور که می‌خواهیم با یکدیگر رفتار کنیم.

این تغییر نگاه فقط به روابط انسانی محدود نمی‌شود. وقتی در شبکه‌های اجتماعی می‌چرخم و ویدئوها را تماشا می‌کنم، بعد از چند دقیقه احساس پوچی عجیبی به سراغم می‌آید. آدم‌های داخل کلیپ‌ها را می‌بینم که برای جلب توجه، جذب دنبال‌کننده و دیده شدن تلاش می‌کنند. چیزی که شاید زمانی سرگرم‌کننده بود، حالا برایم تکراری و بی‌معنا به نظر می‌رسد. انگار پشت این همه هیاهو، چیزی جز تلاش برای دیده شدن پیدا نمی‌کنم.

از طرف دیگر، نگاهم به طبیعت هم تغییر کرده است. دیگر نمی‌توانم به‌سادگی از کنار درختی شکسته، گلی آسیب‌دیده یا موجود زنده‌ای که رنج می‌کشد عبور کنم. دیدن آسیب آن‌ها حسی شبیه به شنیدن خبر حادثه‌ای برای یکی از نزدیکانم در من ایجاد می‌کند. انگار مرز میان من و آنچه در اطرافم زنده است، کمرنگ‌تر شده و رنج آن‌ها دیگر چیزی کاملاً جدا از من نیست.

بااین‌حال، هرچه بیشتر به جهان نگاه می‌کنم، کمتر آن را شبیه گذشته می‌بینم. رنگ‌ها کم‌رنگ‌تر شده‌اند و چیزهایی که زمانی برایم جذاب بودند، دیگر همان احساس را در من ایجاد نمی‌کنند. جهان برایم خاکستری شده است؛ نه لزوماً چون همه‌چیز بدتر شده، بلکه شاید چون دیگر نمی‌توانم مثل گذشته به آن نگاه کنم.

دیگر از آدم‌ها انتظار چندانی ندارم. بی‌مسئولیتی اطرافیانم و آنچه در جامعه دیده‌ام، کم‌کم مرا به این نتیجه رسانده که نمی‌توانم همیشه روی درک شدن، همدلی یا مسئولیت‌پذیری دیگران حساب کنم. شاید به همین دلیل است که کمتر اعتراض می‌کنم، کمتر می‌جنگم و بیشتر تماشا می‌کنم.

اما گاهی با خودم فکر می‌کنم، این سکوت و فاصله گرفتن تا کجا ادامه پیدا می‌کند؟ آیا واقعاً جهان را بهتر شناخته‌ام یا فقط آن‌قدر از برخورد با آن خسته شده‌ام که دیگر نمی‌خواهم مثل گذشته درگیرش شوم؟

نمی‌دانم.

شاید عجیب‌ترین بخش ماجرا همین باشد؛ اینکه آدم گاهی آن‌قدر در تلاش برای فهمیدن جهان پیش می‌رود که ناگهان به خودش می‌آید و می‌بیند دیگر نمی‌داند کجای ا

ین جهان ایستاده است.