طول ۲۰ سالی که در اورژانس خودرو ۶۷ بودم و دستم با آچار و گریس گره خورده، صحنهی عجیبی را بارها تکرار شده دیدم. ماشینی با جرثقیل وارد تعمیرگاه میشود، مشتری با چهرهای کلافه و نگران میگوید: «ماشین داشت خوب کار میکرد، یکدفعه چراغ قرمز روشن شد و خاموش شد!»
وقتی کاپوت را بالا میزنم و موتور را باز میکنم، اغلب با صحنهای روبهرو میشوم که اصلاً «اتفاقی» نیست؛ بلکه نتیجهی نادیده گرفتنِ دو فاکتورِ حیاتی است. دلیلی که شاید در نگاهِ اول بسیار ساده به نظر برسد، اما در دنیای مکانیک، «قاتلِ خاموشِ موتور» نامیده میشود: آب و روغن.
بسیاری از رانندهها فکر میکنند موتور خودرو یک موجودِ جادویی است که تا زمانی که بنزین دارد، باید مثل ساعت کار کند. اما حقیقت این است که موتور خودرو، یک سیستمِ مکانیکیِ بسیار دقیق است که به «خون» و «دمایِ محیط» نیاز دارد.
روغن موتور خون رگ های خودرو
روغن موتور در ماشین، همان نقشی را دارد که خون در بدن انسان ایفا میکند. وقتی روغن موتور کم میشود یا کیفیت خودش را از دست میدهد، اصطکاکِ قطعات فلزی داخل موتور به شدت بالا میرود.
بارها رانندگانی را دیده ام که روغن موتور را تعویض نمیکنند و فقط روغن به آن اضافه میکنند به زبان مکانیکی روغن سرریز میریزن
در تجربه ۲۰ سالهام، خیلی از موتورهایی که «شاتون زدند» یا به اصطلاح ما «قفل کردند»، فقط به خاطرِ این بود که راننده فراموش کرده بود سطحِ روغن را چک کند. وقتی روغن نباشد، گرما به قدری بالا میرود که فلزها به هم جوش میخورند. باور کنید هزینه چک کردنِ مداومِ روغن، در برابر هزینه تعمیرِ کاملِ موتور (که این روزها اصلاً ارزان نیست!) تقریباً صفر است.
دومین عاملِ خرابی موتور که در اصفهان و گرمای تابستان زیاد با آن برخورد دارم، سیستم خنککننده است. آبِ رادیاتور (که در واقع ترکیبی از آب و ضدیخ است) مسئولِ اصلیِ تنظیمِ دمای موتور است.
خیلی از رانندگان وقتی چراغ آمپرِ آب بالا میرود، تازه یادشان میافتد که باید نگاهی به آن بیندازند. اما کار از کار گذشته است؛ دمایِ بالا باعث سوختن «واشر سرسیلندر» میشود. واشری که شاید قیمتِ خودش چندان زیاد نباشد، اما تعویضِ آن نیاز به باز کردنِ کاملِ موتور دارد و هزینهی کارگری و تراشکاری سنگینی روی دستِ راننده میگذارد.
نیازی نیست مکانیک باشید تا موتورِ ماشینتان سالم بماند. فقط کافی است به این سه قانون ساده در طول هفته پایبند باشید:
هفتهای یکبار: قبل از استارت زدن در صبح، گیجِ روغن را چک کنید. (اگر روغن سیاه و لجنمانند
مخزن انبساط را چک کنید: همیشه نگاهی به سطح آب رادیاتور بیندازید. اگر همیشه کم میکند، حتماً یک نشتیِ کوچک دارید که اگر امروز جدی نگیرید، فردا تبدیل به یک فاجعهی بزرگ میشود.
آمپر آب، دوستِ شماست: موقع رانندگی، نیمنگاهی به آمپر آب داشته باشید. اگر همیشه از حدِ وسط بالاتر است، یعنی سیستم خنککننده مشکلی دارد.
سخن آخر
استفاده از آب مقطر و ضد یخ در خودرو
آب لوله کشی باعث ایجاد جرم و رسوب در مجاری گردش آب میشود و هم باعث زنگ زدگی خورگی و پوسیدگی قطعات موتور میشود
تعوض به موقع روغن موتور باعث مشود که موتور شما همیشه سالم و آماده باشد
ماشینِ شما، وسیلهای است که قرار است شما را به مقصد برساند، نه اینکه در جاده یا اتوبان شما را سرگردان کند. بسیاری از این خرابیها با یک بررسیِ ۵ دقیقهای قابل پیشگیری هستند.