شيخ شهاب الدين یحیی سهروردی معروف به شيخ اشراق، حكيم، متكلم، اديب و فيلسوف نامدار ایرانی است که شاید کمتر کسی باشد درصورت دستی بر ادبیات و فلسفه داشتن نام او را نشنیده باشد.
وی در سال ۱۱۵۵ میلادی در روستای سهرورد زنجان چشم به جهان گشود.
وی ابتدا برای دانش اندوزی راهی مراغه گشت تا شاگردی مجدالدین جیلی را کند. در آنجا مشغول به تحصیل در اصول فقه و حکمت شد. سپس راهی اصفهان گشت و در مدرسه نظامیه نزد ظاهرالدین قاری به علم آموزی پرداخت.
پس از آن كه حكمت و اصول فقه را فرا گرفت در علوم حكمت و فلسفه سرآمد همگان شد و بر اثر تيزهوشی، قوت حافظه و نيك انديشی، در بسياری از علوم زمان به استادی دست يافت.
شیخ اشراق برخلاف فيلسوفان و علمای قبل و هم عصر خود فقط از فلاسفه یونانی و عربی در متون کتب خود استفاده نمی کرد بلکه در بسیاری از جای جای آثار او حکمت و فلسفه ایرانی بکار رفته است . وی چیره دستی شگفت انگیز و خیره کننده ای بر این حکمت داشت.
به همین سبب او را احیاگر حکمت ایرانی می دانند.
وی پس از پایان رسمی تحصیلات خود به سفر در جای جای ایران پرداخت. اندکی بعد ، او دایره سفر هایش را به خارج از ایران گسترانید و از آناتولی، شامات و شام دیدن کرد.
وقتی به حلب رسید با ملک ظاهر(پسر صلاح الدین ایوبی) حاکم حلب دیدار کرد.
ملک که ارادت خاصی به صوفیان و دانشمندان داشت شیفته شیخ اشراق گشت و از او خواست تا در حلب ماندگار شود.
سهروردی که مجذوب دیدن دیار های مختلف بود قبول کرد در آنجا بماند تا بتواند بیشتر حلب را ببنید.
اما آسودگی او در حلب پایدار نماند...
دیدگاه های عرفانی و فلسفی شیخ خشم مخالفان وی را برانگیخت.
متعصبان او را به بی دینی متهم کرده ، نسبت ساحری به او دادند و پس از بدگویی های زیاد علما از شیخ نزد حاکم، ملک ظاهر را مصمم به قتل وی ساخت.
اما مدتی بعد از کرده خود پشیمان گشت و مسببان این عمل را مجازات کرد.
سهروردی در سن ۳۷ سالگی با این دنیا وداع گفت با اینکه مدت کوتاهی در این دنیا زیست کرد اما علاوه بر احیا حکمت ایرانی ۴۸ اثر شگرف و ارزشمند از خود به جای گذاشت.
از جمله آثاری که می توان به آن اشاره کرد شامل:
آواز پر جبرئیل
عقل سرخ
صفیر سیمرغ
لغت موران و ... هستند.
*در بخشی از فلسفه شیخ آماده است:*
عشق را از عَشَقه گرفته اند.
عشقه آن گیاه است که در باغ پدید آید و در بن درخت. اول، بیخ در زمین سخت کند. پس سر برآرد و خود را در درخت می پیچد و همچنان می رود تا جملهی درخت را فراگیرد و چنانش در شکنجه کِشد که نم در میان رگ درخت نماند و هر غذا که به واسطهی آب و هوا به درخت رسد، به تاراج میبرد تا آنگاه که درخت خشک شود ...
*آثار سهروردی را به چه کسانی پیشنهاد می دهیم!؟*
آثار سهروردی را به تمام کاوشگران دنیای فلسفه دوستداران حکمت و فرهنگ ایرانی و عاشقان ادبیات غنایی پیشنهاد می کنیم.
هشتم مرداد روز بزرگداشت این حکیم ایرانی و مفسر حکمت ایران باستان گرامی باد.
✍🏻 فاطمه مرادی، ترم چهار بهداشت مدارس
نشریه دانشجویی مسیر
| @masir_mazums | 🌱