تولد و مرگ دو رخداد مشترک زندگی همه انسانهاست. تولد را که معمولاً خودمان یادمان نیست بیشتر خاطرهای است برای اطرافیان اما مرگ از آن رخدادهایی است که تدریجاً با آن آشنا میشویم و معنای آن را درک میکنیم.
تجربه زیسته من این است که انسانها هر چه مرگ را بهتر شناخته باشند، از زندگی و بودن بیشترین بهره را میبرند.

روایت اول؛ مرگ در دوردست
۱۱ساله بودم. پدربزرگ و داییام به فاصله 10 روز از هم سکته کردند و درگذشتند؛ احتمالاً دایی از غصه پدربزرگ. من در یازدهسالگیام چیز خاصی از معنای مرگ و حتی سوگواری نمیفهمیدم. برایم مرگ رخدادی در دوردست بود که بیشتر شامل حال سالمندان میشد.
روایت دوم؛ مرگ در جوانی
سال اول دانشگاه بودم مقطع لیسانس. فردای تعطیلات عید که وارد حیاط دانشکده شدم دیدم بچههای کلاس هر دو سه نفر روی نیمکتی نشستهاند، بعضی چشمهایشان قرمز است، بعضی صورتهایشان را بین دستها پنهان کردهاند و تقریباً هیچکس حرفی نمیزند؛ بهجای آن صدای گریه پراکندهای به گوش میرسد. بالاخره یکی از همکلاسیها گفت که آقای فلانی – از همکلاسیها - و مادرش در مسیر بازگشت از سفر نوروزی تصادف کرده و درگذشتهاند.
باورم نمیشد مرگ دامن جوان پرشروشور کلاس را هم گرفته؟ چطور توانسته؟ او که حتی از ترسناکترین استادمان هم نمیترسید و همیشه به کلاس ساعت 8 صبح با اندکی تأخیر و البته خونسردی وارد میشود. همیشه سر کلاس تیکههای بامزهی محترمانهای میپراند و همه را به خنده میانداخت.
آن روز استادهایمان به روال همیشه درس دادند و من برخلاف روال همیشه جزوهام را فقط از شعرهای مولانا پر کردم:
به روز مرگ چو تابوت من روان باشد
گمان مبر که مرا درد این جهان باشد...
روایت سوم؛ مرگ در نمای نزدیک
تا آخرین روزهایی که مادرم در آیسییو بود امیدوار بودم که زنده بماند؛ اگرچه شاید پزشک و افراد دورتر حدس و گمانهایی میزدند.
دیگر مرگ آمده بود به خانهمان، داخل هال و آشپزخانه، از روی چین پردهها رد شده بود، به قاب عکس روی دیوار نگاه کرده بود و حالا نشسته بود کنار ترنج فرش...
مادرم که درگذشت، بیش از همیشه قدردان زندگی شدم؛ لحظهلحظهاش؛ حتی در میانه سختیها، نامهربانیها و رنجها.
روایت چهارم؛ در جستجوی کلمه ای برای تسلی خاطر...
حالا دو شب پیش، برادر دوستم در اوج جوانی به ناگهان درگذشت. مرگ جوان سختتر است آن هم ناگهانی بهویژه برای مادرها (پدر دوستم چند سال پیش درگذشته بود). من معمولاً در روزهای سوگواری برخلاف روزهای عادی، بلد نیستم دلداری دهم. نه اینکه کلمه نداشته باشم. دارم؛ اما کلمهها به نظرم حقیر و ناچیزند. هر چه میگویم راضیام نمیکنم. هرچند که طبق عرف بر زبان رانده میشوند؛ ولی چگونه میتوانند تسلی خاطری واقعی باشند؟

میخواستم نتیجهگیری این نوشته را در ستایش زندگی و قدرشناسی لحظاتمان بنویسم. بعد دیدم کمی شبیه سخنرانان انگیزشی میشوم?♀️ درحالیکه چنین حرفی برای من حاصل تجربههای واقعی خودم است نه صرفا برای امید واهی دادن به انسانها.
پس به نظرم رسید به جای آن، در پایان این نوشته سؤالی را که خودم هر چند وقت یکبار به آن فکر میکنم مطرح کنم:
اگر چنددقیقهای پیش از مرگ (انشاءالله در آینده خیلی دور مثلاً 263 سالگی?) فرصت پیدا کنید و طبق روالی که زندگی کنونیتان دارد به گذشته نگاه کنید آیا حسرت چیزی را خواهید خورد؟ اگر بله چه چیزی؟
اگر دوست داشتید پاسخ دهید.???