منظومهی "اسرارنامه" سرودهی عطار شامل ۱۸ مقاله با مضامین عرفانی و حکمی است.
این کتاب را با شوق خواندم. بسیار لحظهها بود که در ذهنم به مضامین و زاویه نگاه آن برگشتم و درنگ کردم. گاهی تجربههای زیستهام را در تائیدشان یافتم. گاهی فقط خواندم و نظاره کردم. بعضی بیتها را حفظ کردم و اینطرف و آنطرف نوشتم. فکر کردم و برای بهبود شیوه زندگی خودم از دل آن راهی جستم و در پایان کتاب دلتنگ شدم.
🪷درباره مقدمه
مقدمه مفصل کتاب برای من بسیار مفید بود. این مقدمه به قلم دکتر شفیعی کدکنی است.
اگرچه بعضی از مفاهیمی که در مقدمه مطرح شده بود نیاز به کسب آگاهی و مطالعه بیشتر داشت اما سرنخهای بسیار خوبی برای فهم اسرارنامه و مضامین مورد نظر عطار فراهم میکرد.
دکتر شفیعی کدکنی در مقدمه انگیزهاش را از نوشتن آن چنین توضیح میدهد که دوستی از او خواسته بود که طرح فشردهای از اسرارنامه برای مقالهای در دایره المعارف دین و اخلاق بنویسد و دکتر هم شروع به نوشتن میکند اما عملاً این متن بسیار طولانیتر از آنچه آن شخص میخواسته شده بود، پس برای مقدمه این کتاب، همان متن با اصلاحات و تغییراتی مورد استفاده قرار گرفت.
🪷 زمان نگارش و وجه تفاوت با سایر منظومههای شاعر
این منظومه عرفانی، آنچنان که دکتر شفیعی کدکنی در مقدمه توضیح دادهاند، احتمالاً اولین یا دومین کتاب عطار بوده است و یادگاری بوده که به مولانا در نوجوانیاش، هنگامی که او و پدرش از نیشابور عبور میکردند، هدیه شده است و احتمالاً تاثیرپذیری مولانا از خلاقیت هنری عطار از همین کتاب آغاز شده است.
این کتاب در میان چهار منظومه عرفانی عطار یعنی الهینامه، منطق الطیر و مصیبتنامه تنها منظومه ای است که پیرنگ سراسری ندارد و هر مقاله به صورت جداگانه به مضامین عرفانی پرداخته است.

🪷ساختار کتاب
کتاب حوالی ۶۰۰ صفحه دارد که متن اصلی اسرارنامه ۱۴۷ صفحه آن است. مقدمات استاد شفیعی کدکنی ۶۸ صفحه و تعلیقات ۲۴۴ صفحه آن را تشکیل میدهد. سایر بخشها هم فهرستها، اعلام، راهنما و کشفالابیات، ملحقات و ... هستند.
متن اسرارنامه از ۱۸ مقاله و یک بخش با عنوان خاتمهالکتاب تشکیل شده است. هر مقاله متمرکز بر یک یا چند موضوع عرفان و حکمت است که این موضوعات با ارائه حکایتهایی در ذیل همان مقاله روشنتر شده است.
پیش از شروع مقاله اول نیز سرفصلهای توحید، نعت رسول، صفت معراج و فضیلت صحابه آمده است.
☀️☀️☀️☀️
پ.ن۱: کتاب را از تیرماه شروع کردم، هر زمان فرصتی دست میداد میخواندم. کتاب امانتی بود از کتابخانه محل :)
پ.ن ۲: ادبیات کلاسیک فارسی گنج است. گنجی در دسترس که قدرش را کم میدانیم.